Divan 3 "Divan 3" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

"Divan 3", tasavvufî yolculuğun ve Hakk'a ulaşma gayretinin şiirsel bir ifadesidir. Kitap, "Ötelerde arama O'nu, boşa geçer ömrün sonu, Senden geçer Hakk'ın yolu, can içinde candır Allah" dizelerinde de görüldüğü üzere, Hakk'ın insanın kendi özünde, canında ve gönlünde bulunduğunu vurgular. Bu, sâlikin dış âlemde aradığı hakîkati kendi iç âleminde bulması gerektiği yönündeki tasavvufî ilkenin bir yansımasıdır.

Kitap, "Ten kafesi kırılmadan, ahret yolu sorulmadan, Ulaşılmaz yorulmadan, ten içinde candır Allah" beyitleriyle, maddî varlığın (ten kafesi) sınırlayıcılığından kurtulmadan, yani nefsânî engeller aşılmadan ilâhî hakîkate ulaşılamayacağını belirtir. Bu, tasavvuftaki nefs terbiyesi ve riyâzetin önemine işaret eder. Sâlik, tenin arzularından arınarak, gönül âlemine yönelmelidir.

"Varlığında olanı bil, hep O'nu söyler cümle dil, Hayali kafandan sil, gönül içre candır Allah" ifadeleriyle, her varlıkta Hakk'ın tecellî ettiğini idrâk etmenin ve zihnî meşguliyetlerden (hayal) sıyrılarak kalbî idrâke ulaşmanın gerekliliği vurgulanır. Bu, vahdet-i vücûd anlayışının bir tezâhürü olup, Hakk'ın âlemlere hayat veren, her yere gücü yeten ve cümle varlığı seren bir hakîkat olduğu düşüncesini pekiştirir.

Eser, Hazmi Tura, Nusret Tura ve Necdet Ardıç'ın şiirlerini bir araya getirerek, üç neslin tasavvufî tecrübelerini okuyucuya sunar. Bu durum, tasavvufî irfânın kuşaklararası aktarımının ve her bir şairin kendi döneminin idrâkini şiirlerine yansıtmasının bir örneğidir. Kitabın sonunda yer alan küçük lügat, Osmanlıca, Farsça ve Arapça kelimelerin günümüz Türkçesindeki karşılıklarını vererek, okuyucunun bu şiirleri daha iyi anlamasına yardımcı olmayı amaçlar. Bu, tasavvufî metinlerin anlaşılması için dilin önemini ve bu metinlerin güncel okuyucuya ulaştırılma çabasını gösterir.</blockquote>