İçeriğe atla

Ebced Hesabı nedir?

Kavram TanımıTemel düzey2 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

Ebced hesabı, Arap alfabesindeki her harfe belirli bir sayısal değer atanarak yapılan bir hesaplama sistemidir¹·². Bu sistem, adını alfabenin ilk dört harfinden (Ebced-Hevvez-Huttî-Kelemen-Sa'fes-Karaşet-Sehaz-Dazığ) alır ve tasavvufta, astronomide, astrolojide, edebiyatta ve cifr ilimlerinde kullanılır¹·³. Harflerin sayısal değerleri aracılığıyla gizli anlamlar çıkarma, tarih düşürme ve isimlerin ilahî isimlerle sayısal bağlantılarını bulma gibi amaçlara hizmet eder¹. Hz. Adem'e kadar uzandığı rivayet edilen bu sistem, Hz. Ali'nin "Muhtelif ebced kaidelerini, sayılarını ve kullanış usullerini öğreniniz" sözüyle de önemine işaret eder².

Detaylı cevap

Ebced hesabı, Arap alfabesindeki 28 harfin her birine özel bir sayısal değer atar¹. Örneğin, Elif (ا) 1, Bâ (ب) 2, Cîm (ج) 3, Dâl (د) 4 değerini alırken; Hâ (ه) 5, Vâv (و) 6, Zâ (ز) 7 gibi değerlerle devam eder¹. Daha büyük harfler ise Yâ (ي) 10, Kâf (ك) 20, Lâm (ل) 30, Mîm (م) 40, Nûn (ن) 50 gibi onar onar artan değerlere sahiptir¹. Sîn (س) 60, Ayn (ع) 70, Fâ (ف) 80, Sâd (ص) 90 iken; Kāf (ق) 100, Rı (ر) 200, Şîn (ش) 300, Te (ت) 400, Se (ث) 500, Hı (خ) 600, Zel (ذ) 700, Dad (ض) 800, Zı (ظ) 900, Ğayn (غ) 1000 gibi yüzlük ve binlik değerlere ulaşır¹. Bu sistem, Osmanlı şairleri tarafından vefat, doğum veya cülûs tarihlerini mısralar halinde kodlamak için "tarih düşürme"de kullanılmıştır¹. Ayrıca, cifir ilmi aracılığıyla gelecekten haber verme ve gizli anlamlar çıkarma, isimlerin ilahî isimlerle sayısal irtibatını bulma ve mücâhede sürelerini belirleme gibi alanlarda da uygulama alanı bulmuştur¹. Muhyiddin-i Arabî, Bursalı İsmail Hakkı ve Saidi Nûrsî gibi önemli şahsiyetler ebcedi kullananların başında gelir³. Ebced hesabında "küçük ebced" sayısal değeri 1 iken, "en büyük ebced" sayısal değeri 13'tür⁴·⁵. Bazı metinlerde kelimelerin ebced değeri üzerinden farklı anlamlandırmalar yapıldığı görülür; örneğin, "Bakara" kelimesinin ebced hesabının 9 olması, Tevhid-i Esma, Museviyet Mertebesi ve Rububiyet Mertebesi ile bağlantılı olduğu şeklinde yorumlanır⁶. "Kelime-i Tevhid" ve "Kelime-i Risalet"in şifre rakamının hem harf sayısı hem de ebced hesap sayısı ile on üç olması da bu sistemin derinlikli kullanımına bir örnektir⁷.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Ebced Hesabı
  2. 2Terzi Baba (Cilt 1) · s.21“Kıymetli okurum; Bu iddiasız derlememizin bazı bölümlerinde zaman zaman ebced he-sap sistemi ve sayılarla bazı işlemlerin yapıldığını ve ifade edildiğini görece”Oku
  3. 3Terzi Baba (Cilt 1) · s.22“Ebced sisteminin tasavvufta ayrı bir yeri olmakla birlikte, (astrono-mi, astroloji, edebiyat, mimâri ve cifr) ilimlerinde de kullanılmıştır. Özellikle Muhyiddin”Oku
  4. 413 ve Hakîkat-i İlâhiyye · s.7“Küçük “Ebced” hesabı sayısal değeri (1) en büyük “Ebced” hesabı sayısal değeri ise (13) tür. Bir ve on üç ü ve aradaki bütün sayısal değerleri bünyesinde toplam”Oku
  5. 5Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi · s.33“Küçük “Ebced” hesabı sayısal değeri (1) en büyük “Ebced” hesabı sayısal değeri ise (13) tür. Bir ve on üç ü ve aradaki bütün sayısal değerleri bünyesinde toplam”Oku
  6. 6Bakara Dosyası · s.26“Bakaranın ebced hesabı 9 bu da Tevhid-i Esma, Mûseviyet Mertebesi ve Rububiyet Mertebesine bağlı olduğunu gösteriyor. En büyük ebced hesabında 611+47+502+320= 1”Oku
  7. 7Kelime-i Tevhîd · s.396“Onun da şifre rakamı on üçtür; gerek asıl harf sayısı ile, gerek ebced hesap sayısı ile de on üçtür. “Kelime-i Tevhid”, hazinesinin anahtarı “Kelime-i Risalet”t”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.