Furkân Sûresi "Furkân Sûresi" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

Eser, Furkân Sûresi'nin her bir âyetini, tasavvufî bir mertebeler silsilesi içinde konumlandırarak tefsir eder. Örneğin, Sûre'nin ilk âyeti olan "Âlemlere bir uyarıcı olsun diye kuluna Furkân'ı indiren Allah'ın şanı yücedir" (25/1) âyeti, sıfat mertebesi âyetlerinden biri olarak açıklanır. Bu, Furkân'ın Allah'ın sıfatlarının bir tecellîsi olduğunu ve bu sıfatların hakikatinden ibaret olduğunu gösterir. Kitapta, Furkân'ın "hak ile bâtılı birbirinden ayıran ayrıntılı bilgi" olarak tanımlanması, bu sıfatların farklı görüntülerinin ve değişik şekillerinin birbirini ayırmasıyla ilişkilendirilir.

Sûrenin ikinci âyeti olan "O, göklerin ve yeryüzünün mülkü (hükümranlığı) kendisine ait olandır. Çocuk edinmemiştir. Mülkünde hiçbir ortağı da yoktur. O, her şeyi yaratmış ve yarattığı o şeyleri bir ölçüye göre takdir etmiştir" (25/2) âyeti ise zât mertebesi âyetlerinden sayılır. Bu, Allah'ın mutlak hükümranlığını ve her şeyin O'nun zuhuru olduğunu vurgular. İnkâr edenlerin Allah'ı bırakıp başka ilâhlar edinmeleri (25/3) ise, sıfat-hakikat mertebesindeki Uluhiyet'in idrâk edilememesinden kaynaklanan bir yanılgı olarak ele alınır.

Kitapta, Kur'ân'ın zât, Furkân'ın ise sıfat olduğu vurgusu, "Kûr'ân ve İnsan bir bâtında doğan ikiz kardeştir" ifadesiyle derinleştirilir. Kur'ân'ın "sâmit" (susan) kitap, kâmil insanın ise "nâtık" (konuşan) Kur'ân olduğu belirtilir. Âlemlerin ise "Kur'ân-ı tafsîlî" yani Furkân olduğu ifade edilir. Bu, dış âlemde yaşanan her şeyin, bir kuşun uçuşundan bulutların hareketine kadar, Kur'ân'ın fiilî bir tecellîsi olduğu anlamına gelir. Bu fiilî Kur'ân'ı okuyabilmek için tevhid eğitimi gerektiği, sâlikin mertebeleri seyr etmesiyle bu idrâka ulaşabileceği belirtilir. Dolayısıyla, Furkân Sûresi'nin merkez teması, Kur'ân'ın hem kelâmî hem de fiilî boyutlarını, zât ve sıfat mertebeleri arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkinin sâlikin kendi nefsindeki yansımalarını irfânî bir yaklaşımla ortaya koymaktır.