Fütûhât-ı Mekkiyye hâline ulaşmak için hangi nefs mertebesi aşılmalıdır?

Fütûhât-ı Mekkiyye, Muhyiddîn İbn Arabî'nin Mekke'de Kâbe'yi tavaf ederken aldığı manevî açılımlar, yani fetihler sayesinde telif ettiği 560 bâbdan oluşan büyük bir eserdir. Bu eser, tasavvufî bilginin tüm dallarını içeren kapsamlı bir külliyattır. İbn Arabî'nin bu eseri yazarken dayandığı temel, kendi şahsî müşâhedeleri olmakla birlikte, Kur'ân ve sünnet de eserin mesnedini oluşturur.

Tasavvufî hâllerin gerçekleşmesi, sâlikin nefs mertebelerini sırasıyla aşmasına bağlıdır. Her hâl, belli bir nefs mertebesinde zuhur edebilir ve bir alt mertebenin zulmeti aşılmadan üstteki hâl tam olarak yaşanamaz. Nefs-i Emmâre'den başlayıp Nefs-i Sâfiye/Kâmile'ye kadar uzanan bu yedi mertebe, sâlikin manevî gelişimini gösterir.

Özellikle Nefs-i Mutmainne mertebesi, sülûkun kritik bir dönüm noktasıdır ve bu mertebede sâlikin kalbi sâkinleşmiş, Hak ile huzura ermiştir. Mutmainne ve sonrasındaki mertebelerde mîrâc, fenâ fillâh ve müşâhede gibi yüksek tasavvufî hâllerin zuhur ettiği belirtilmiştir. Fütûhât-ı Mekkiyye gibi derin manevî açılımları içeren bir eserin telifi için bu tür yüksek mertebelerdeki manevî tecrübelerin ve müşâhedelerin gerekli olduğu düşünülebilir. Ancak, kaynaklarda Fütûhât-ı Mekkiyye hâline ulaşmak için doğrudan "şu nefs mertebesi aşılmalıdır" şeklinde bir ifade bulunmamaktadır.