Fütûhât-ı Mekkiyye hangi aşamalardan geçer?

Fütûhât-ı Mekkiyye'nin oluşum süreci, İbn Arabî'nin şahsî müşâhedeleri ve mânevî açılımları ile şekillenmiştir. Eserin adı olan "Mekkî" ifadesi, sadece coğrafî bir başlangıcı değil, aynı zamanda eserin mânevî kökenini de işaret eder; zira İbn Arabî, bu eserin mânevî hazinelerini Kâbe'nin tavafı sırasında aldığını belirtir (Fütûhât-ı Mekkiyye). Eserin yapısı altı ana bölüm (sifr) ve 560 bâbdan (fasıl) meydana gelir. Bu bâblar, tasavvufî bilginin hemen her alanını kapsar. Örneğin, ibâdet ve ahlâk konularından kâinatın yapısına (merâtib-i vücûd), velâyet hiyerarşisinden esmâü'l-hüsnâ'ya, mîrâc hadisesinden Kur'ân tefsîrine, tasavvuf âdâbından ricâlü'l-gayb ve kıyâmet ahvâline kadar geniş bir yelpazede konular işlenir (Fütûhât-ı Mekkiyye). Eserin telif süreci oldukça uzundur; 1202 yılında Mekke'de başlayan yazım süreci, 1238'de Şam'da tamamlanmış ve toplamda 36 yıl sürmüştür (Fütûhât-ı Mekkiyye). Fütûhât-ı Mekkiyye'de vahdet-i vücud, hatm-i velâyet, ricâlü'l-gayb hiyerarşisi, esmâ ile fenâ ve peygamberlerin mertebeleri gibi pek çok tartışmalı mevzu da ele alınır (Fütûhât-ı Mekkiyye). Bu yönüyle eser, zâhirî kelâmcılar tarafından şüpheli bulunmuş olsa da, tasavvuf külliyatının en kapsamlı ve temel kaynaklarından biri olma özelliğini korur. İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye'nin 367. bâbında semâvatta İdris (a.s.) ile mülâkî olduğu hînde sorduğu suâlleri beyân buyurur¹. Ayrıca, eserde "Tecellî ve Mertebeler" bölümü gibi özel bahisler de yer almaktadır².