İçeriğe atla

Fütûhât-ı Mekkiyye kavramı, lugat anlamından farklı olarak tasavvufta nasıl tanımlanır?

Kavram TanımıTemel düzey3 görüntülenme5 kaynak
Kısa cevap

Fütûhât-ı Mekkiyye, lugat anlamı olan "Mekkî Fetihler"den farklı olarak tasavvufta, Muhyiddîn İbn Arabî'nin 560 bâbdan oluşan ve tasavvuf mâverâsının ansiklopedik kaynağı kabul edilen en büyük eserinin adıdır. İbn Arabî bu eseri, Mekke'de Kâbe'yi tavaf ederken aldığı mânevî açılımlar ve ilâhî fetihler sayesinde yazdığını belirtir. Eserin "Mekkî" adının sırrı, sadece coğrafî bir başlangıç yeri olmaktan öte, Mekke'nin mânevî hâzinesinden beslenen ve yazarın şahsî müşâhedelerine dayanan bir ilhamla yazılmış olmasından kaynaklanır; bu müşâhedeler Kur'ân ve sünnetle desteklenir.

Detaylı cevap

Fütûhât-ı Mekkiyye, tasavvuf-irfân külliyâtının en kapsamlı eseridir ve İbn Arabî'nin 1202'de Mekke'de başlayıp 1238'de Şam'da tamamladığı 36 yıllık bir telif çalışmasının ürünüdür. Eserin yapısı, 6 ana bölüm (sifr) ve 560 bâb (fasıl) içerir; ibâdet, ahlâk, kâinatın yapısı (merâtib-i vücûd), velâyet hiyerarşisi, esmâü'l-hüsnâ, mîrâc, Kur'ân tefsîri, tasavvuf âdâbı, ricâlü'l-gayb ve kıyâmet ahvâli gibi tasavvufî bilginin bütün dallarını işler. Eserin "Mekkî" adlandırması, İbn Arabî'nin bu eserin mânevî açılımlarını Kâbe'yi tavaf ederken almasıyla ilişkilidir; bu durum, eserin Mekke'nin mânevî hâzinesinden çıktığını ve ilâhî bir ilhamla yazıldığını gösterir. Fütûhât-ı Mekkiyye, vahdet-i vücud, hatm-i velâyet, ricâlü'l-gayb hiyerarşisi gibi pek çok tartışmalı mevzuyu da ele alır. Eserde "Feth (Açılma/Açma)" ve "Ganâim" bahisleri gibi konular işlenirken¹, "Nefs Mertebeleri"², "Ğadab ve Lütuf" tecellileri³ ve "Tecellî ve Mertebeler"⁴ gibi başlıklar altında tasavvufî hakikatler açıklanır. Eser, ârifin himmetine dair önemli tespitler de içerir⁵.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Mümtehine Sûresi · s.60Fütûhât-ı Mekkiyye, "Feth (Açılma/Açma)" ve "Ganâim" Bahisleri, Füsûs'ül-Hikem, "Yusuf Fassı", Tedbîrât-ı İlâhiyye, "Tedbîrü'l-Mâl ve'l-Hâsıl" (Kazanç ve HarcamOku
  2. 2Mümtehine Sûresi · s.59(Fütûhât, “Nefs Mertebeleri” bahsi) ↑ Tedbîrât-ı İlâhiyye’ ↑ Fütûhât-ı Mekkiyye ↑ Tedbîrât-ı İlâhiyye ↑ Fütûhât-ı Mekkiyye ↑ Füsûs'ül-Hikem ↑ Füsûs'ül-Hikem, "FOku
  3. 3Mümtehine Sûresi · s.61Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler – 1-Fatiha Sûresi – Tasavvuf Serisi 35 – ↑ Fütûhât-ı Mekkiyye 'de "Ğadab" ve "Lütuf" tecellileri ↑ Füsûs'ül-Hikem, "Hûd Fassı"Oku
  4. 4Fâtır Sûresi · s.122Fütûhât-ı Mekkiyye ↑ Muhyiddi İbn Arabî hz., Fütûhât-ı Mekkiyye ("Tecellî ve Mertebeler" bölümü) ↑ Necdet ARDIÇ – Gönülden Esintiler –Ölüm Hakkında – Tasavvuf SOku
  5. 5Kelime-i İshâkiyye · s.155Şeyh-i Ekber (r.a.) hazretlerinin Fütûhât-ı Mekkiyye adlı eserlerinde 6/43 "Ârifte himmet (manevî güç) olmaz" buyurduklarının anlamına gelince: Ubeydullah İftarOku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.