Fütûhât-ı Mekkiyye kelimesinin tasavvuftaki anlamı nedir?

Fütûhât-ı Mekkiyye, tasavvuf-irfân külliyâtının en kapsamlı eseridir ve tasavvufî bilginin bütün dallarını içerir. Eserin yapısı altı ana bölüm (sifr) ve 560 bâbdan (fasıl) oluşur. Konuları arasında ibâdet, ahlâk, kâinatın yapısı (merâtib-i vücûd), velâyet hiyerarşisi, esmâü'l-hüsnâ, mîrâc, Kur'ân tefsîri, tasavvuf âdâbı, ricâlü'l-gayb ve kıyâmet ahvâli gibi pek çok mesele bulunur. İbn Arabî, bu eseri 1202'de Mekke'de yazmaya başlamış ve 1238'de Şam'da tamamlamıştır; bu süreç 36 yıl sürmüştür. Eserin 'Mekkî' adını alması sadece coğrafî bir gönderme değildir; İbn Arabî, eserin mânevî açılımlarını Kâbe'yi tavaf ederken aldığını ifade eder. Bu durum, eserin Mekke'nin mânevî hâzinesinden beslendiğini gösterir. Fütûhât, vahdet-i vücud, hatm-i velâyet, ricâlü'l-gayb hiyerarşisi, esmâ ile fenâ ve peygamberlerin mertebeleri gibi pek çok tartışmalı konuyu ele almasıyla da bilinir. Eserde "feth (açılma/açma)" ve "ganâim" bahisleri, "hırsızlığın hakikati" ve "takvâ mertebeleri" gibi konular genişletilmiş manalarla işlenir¹. Ayrıca "gadab" ve "lütuf" tecellileri ile "recâ ve havf" (ümit ve korku) bahisleri de yer alır². İbn Arabî, eserinin başlangıcında "âlem-i simsime" olarak adlandırılan, dünyada kullanılan lügatler ve kelimeler ile tamamıyla anlatılamayan âlemlerden temsillerle bahseder³. Eserde nefsin "iftira" ve "hile" (keyd) ile hakikati örtme çabaları sıkça anlatılır¹. Fütûhât-ı Mekkiyye, tasavvuf terimleri sözlüğü olarak da çevrilmiş ve yayımlanmıştır⁴·⁵.