İçeriğe atla

Haşr 22-24 ayeti sâlik için ne anlama gelir?

Ayet-TasavvufOrta düzey1 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

Haşr Sûresi'nin 22-24. âyetleri, sâlik için Cenâb-ı Hakk'ın birliğini, eşsizliğini ve tüm kemâl sıfatlarını idrâk etme yolunda önemli bir zikir ve tefekkür kaynağıdır. Bu âyetler, Allah'ın görünen ve görünmeyen âlemleri bilen, kendisinden başka ilâh olmayan, Rahman ve Rahim olan, Melik, Kuddûs, Selâm gibi isimlerini zikrederek, sâlike Hakk'ın mutlak varlığını ve sıfatlarının kuşatıcılığını hatırlatır. Tasavvufta bu âyetler, özellikle "Hüvallâhüllezî lâ ilâhe illâ Hû" ifadesiyle zikir formülasyonlarının temelini oluşturur ve sâlikin Hak'ka vuslat yolculuğunda esmâ ve sıfatların câmî'liğini kendi nefsinde müşâhede etmesine vesile olur¹·².

Detaylı cevap

Haşr Sûresi'nin 22-24. âyetleri, tasavvufî sülûkta sâlikin Hak Teâlâ'nın esmâ ve sıfatlarını derinden kavraması için bir mihenk taşıdır. Bu âyetler, Allah'ın mutlak birliğini ve eşsizliğini vurgular; "O, görüleni de görülmeyeni de bilen, kendisinden başka ilah olmayan Allah'tır; O, acıyıcı olan, acıyandır" (Haşr 59/22) ve "O, kendisinden başka ilah olmayan Allah'tır; O, Melik'tir, Kuddûs'tur, Selâm'dır..." (Haşr 59/23) ifadeleriyle Cenâb-ı Hakk'ın kemâl sıfatlarını sıralar³·⁴. Sâlik için bu âyetler, Hak'kın "samediyyet" sıfatını, yani kimseye muhtaç olmama ve her şeyin O'na muhtaç olma vechesini idrâk etme yolunda bir basamaktır. Zira Hak'kın birliği ve ihtiyâçsızlığı, bu esmâların tecellîsinde açıkça görülür. Tasavvufta "haşr" kavramı, kıyâmet günü insanların hesâb için toplanmasının yanı sıra, bütün esmâ ve sıfatların bir mahalde toplanması, yani insân-ı kâmildeki esmâî câmî'liği olarak da ele alınır. Bu âyetlerde zikredilen ilâhî isimler, sâlikin kendi nefsinde bu câmî'liği keşfetmesine, Hak'ka vuslat yolculuğunda ilâhî huzurun katmanlarını (Hazarât-ı Hamse) aşmasına yardımcı olur⁵. Özellikle "Hüvallâhüllezî lâ ilâhe illâ Hû" ifadesi, tasavvufun zikir formülasyonlarında merkezi bir yer tutar ve sâlikin tevhid bilincini pekiştirir. Bu âyetler aynı zamanda, sâlikin fani dünya ile ebedi Hak arasındaki farkı idrâk etmesini, cennet ehli ile cehennem ehlinin eşit olmadığını (Haşr 59/20) ve Hak'ka yakınlığın değerini anlamasını sağlar⁶.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Kelime-i Tevhîd · s.4“Haşr suresi 59/22 22. Haşr suresi 59/23 23. Tegabun suresi 64/13 Sıfati Tevhid Ayetleri 24. Bakara suresi 2/163 25. Ali İmran suresi 3/18”Oku
  2. 2Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 1) · s.246“Haşr sûresinin âyetlerinin tamamı iç kapak dizaynına sığmadığı için kitabın sonuna ilave edilmiştir… Kaynak ana esmâ Allah’tan sonra 13 âdet esmâ olması (13) Ha”Oku
  3. 3Kelime-i Tevhîd · s.639“Kur'an-ı Kerim'in Haşr suresi 59/22 ayetinde,   ”Oku
  4. 4Haşr Sûresi · s.105“---------------- Kur’anı Keriym Haşr suresi 59/22 âyetinde, hüvallahülleziy lâ ilâhe il­la hüve alimül ğaybi veş şehadeti hüver­ rahmanür rahıymü mealen, “ o gö”Oku
  5. 5K1-167,Hazarat-ı Hamse
  6. 6Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3 · s.3210“Haşr Suresi'nde geçen لَا يَسْتَوِىٓ أَصْحَـٰبُ ٱلنَّارِ وَأَصْحَـٰبُ ٱلْجَنَّةِ ۚ أَصْحَـٰبُ ٱلْجَنَّةِ هُمُ ٱلْفَآئِزُونَ (Haşr, 59/20) yani "Cehennem ehli i”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.