İçeriğe atla

Haşr 22-24 ayetinin Terzibaba'ya göre amelî yansıması nedir?

Ayet-TasavvufOrta düzey1 görüntülenme2 kaynak
Kısa cevap

Haşr Sûresi'nin 22-24. âyetleri, Terzibaba'nın tasavvufî anlayışında Allah'ın birliğini, esmâ ve sıfatlarının tecellîlerini ve bu tecellîlerin sâlik üzerindeki amelî yansımalarını ifade eder. Bu âyetler, Allah'ın gaybı ve şehâdeti bilen, Rahmân ve Rahîm olan, Melik, Kuddûs, Selâm gibi esmâlara sahip olduğunu bildirir¹·². Terzibaba'ya göre bu âyetler, sâlikin Hak'tan başka kimse olmadığını ayân etmesi ve nefsinin hilâfetini Hak'a teslim etmesiyle ilgili halîfelik mertebesinin ve Hak'ın lâ-taayyün'den sonraki ilk taayyünü olan ahadiyyet mertebesinin idrâkine yol açar. Bu idrâk, sâlikin kalbinde cemâl ve ünsiyet hâllerinin, rûhunda nûr ve ilm-i ledünnün, sırrında ise vahdet ve hüvviyetin tecellî etmesine vesile olur.

Detaylı cevap

Haşr Sûresi'nin 22. âyeti, "O, görüleni de görülmeyeni de bilen, kendisinden başka ilah olmayan Allah'tır; O, acıyıcı olan, acıyandır" buyurarak Allah'ın ilim ve rahmet sıfatlarını vurgular¹·². 23. âyet ise "O, kendisinden başka ilah olmayan Allah'tır; Melik'tir, Kuddûs'tur, Selâm'dır..." şeklinde devam ederek Allah'ın diğer yüce esmâlarını zikreder¹·². Bu âyetler, Terzibaba'nın tasavvufî yolculuğunda sâlikin Allah'ın birliğini (ahadiyyet) ve esmâ-i ilâhiyyenin câmî bir mahalde izhârını (halîfelik) idrâk etmesiyle doğrudan ilişkilidir.

Terzibaba çizgisinde halîfelik, sâlikin nefsinin hilâfetini Hak'a teslim etmesi ve Hak'tan başka kimse olmadığını ayân etmesidir. Haşr Sûresi'nin bu âyetleri, Allah'ın mutlak tekliğini ve tüm esmâların kaynağı olduğunu beyan ederek, sâlikin kendi varlığının Hak'ın zuhûruna bir ayna olduğunu anlamasına yardımcı olur. Bu idrâk, sâlikin kalbinde huşû, sekîne ve muhabbet gibi cemâl ve ünsiyet ifade eden hâllerin tecellî etmesine zemin hazırlar. Rûh mertebesinde ise, bu âyetlerin mânâsının derinleşmesiyle nûr-u Muhammedî, hayât-ı sermedî ve ilm-i ledün gibi rûhânî kazançlar tezâhür eder. En derin tecellî olan sır mertebesinde ise vahdet ve hüvviyet idrâki gerçekleşir; bu da sâlikin Hak ile arasındaki perdesizliği yaşamasına yol açar. Böylece Haşr 22-24. âyetleri, sâlikin Allah'ın esmâ ve sıfatlarını kendi bâtınında müşâhede ederek kemâle erme yolculuğunda amelî bir rehberlik sunar.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Kelime-i Tevhîd · s.639“Kur'an-ı Kerim'in Haşr suresi 59/22 ayetinde,   ”Oku
  2. 2Haşr Sûresi · s.105“---------------- Kur’anı Keriym Haşr suresi 59/22 âyetinde, hüvallahülleziy lâ ilâhe il­la hüve alimül ğaybi veş şehadeti hüver­ rahmanür rahıymü mealen, “ o gö”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.