İçeriğe atla

Hizmet nedir ve nasıl yapılmalıdır?

Kavram FarkıOrta düzey1 görüntülenme4 kaynak
Kısa cevap

Tasavvufta hizmet, seyr ü sülûkta zikir, murâkabe ve riyâzetle birlikte yer alan temel amelî vesîlelerden biridir; esas ölçüsü ise yol ehline yapılan her hizmetin Hakk'a yapılan hizmet şuuruyla îfâ edilmesi ve karşılığının yalnızca Hakk'ın katında beklenmesidir¹. Hizmette kul yaptığı işi kendi nefsine mâl etmeden Hakk rızâsına bağlamalı, muâmelede ise katı kuralcılıktan kaçınarak îtidâl ve şefkat göstermelidir²·³·⁴.

Detaylı cevap

Ayrıntı ›

Yol ehli için yapılan hizmetin hakîkati, yapılan hayrın karşılığını kullardan yahut dünyevî menfaatlerden değil doğrudan Hak Teâlâ'dan beklemektir; Rahmân Sûresi 60. âyetteki "İyiliğin karşılığı yalnız iyilik değil midir?" hitâbı da bu niyeti pekiştirir¹. Nitekim Tilimsânî'nin hatırlattığı ölçüyünce gerçekte kula âit müstakil hiçbir iş ve güç yoktur; insan kendi vehmî varlığını aradan çekip her işi Hakk'a havâle etmekle mükelleftir². Bu yönüyle hizmet riyâ ve gösterişten uzak, sâf ihlâs ile Hakk'ın ahlâkıyla ahlâklanma vesîlesidir.

Tatbîkât cihetinden edep ve usûle olabildiğince riâyet edilirken günün şartlarına göre gereken ayarlamaların yapılması, kaskatı kurallara sıkışıp hayatın zora sokulmaması gerekir³. Yol arkadaşları arasındaki muâmelede ise "dervişin iyisi kötüsü olmaz... kimseye kapı göstermeyiz, çünkü bütün dervişler bir ömür evlâttır" anlayışıyla şefkat ve kucaklayıcılık esastır⁴. (Not: Bu soru için getirilen kaynak alıntıları hizmetin ayrıntılı âdâb ve erkânından ziyâde niyet, Hakk'a nispet ve ölçülü muâmele cihetlerini öne çıkarmaktadır.)

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Müddessir Sûresi, s. 27Oku
  2. 2Mücâdele Sûresi, s. 41Oku
  3. 3Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür (Alıntı)Oku
  4. 4İbretlik Bir Değmez Dosyası Daha: Üç Silahşörler, s. 13Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.