İlâhîler Derlemesi "İlâhîler Derlemesi" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

Kitabın merkezî teması, tasavvufî sülûkun temel unsurları olan aşk, vuslat, zikir ve mürşid bağlılığı etrafında şekillenir. İlâhiler, sâlikin Hakk'a yönelişindeki samimiyetini, dünya meşgalelerinden sıyrılıp mânevî âleme intikal etme çabasını ve bu yolda karşılaştığı mânevî halleri ifade eder. Örneğin, "Gece gündüz döne döne İstediğim Hakk'tır benim Allah deyu yana yana İstediğim Hakk'tır benim" (Kaynak 2) dizeleri, sâlikin Hakk'a olan şiddetli arzusunu ve sürekli zikir halini gösterir. Bu, tasavvuftaki "aşk-ı ilâhî" mertebesinin bir tezahürüdür.

Eserin asıl dayanağı, yazarın bizzat yaşadığı ve şahit olduğu mânevî meclislerdir. Yazar, bu ilâhileri "Nusret Babamın meclisine birçok yolun müntesipleri gelirler hep beraber İlâhiler okunur kısa da olsa zikirler yapılır daha sonrada sohbete geçilirdi" (Kaynak 1) ifadesiyle, bu meclislerin mânevî atmosferini ve ilâhilerin bu ortamlardaki işlevini vurgular. Bu meclislerde okunan ilâhiler, sadece birer şiir olmaktan öte, zikir ve sohbetin ayrılmaz bir parçası olarak gönüllere feyz veren birer vâsıtadır. Rahmiye Annemin çok sevdiği "Bu dünyadan gider olduk, Kalanlara selâm olsun" (Kaynak 2, 4) ilâhisi gibi örnekler, ilâhilerin sâlikin hayatındaki derin tesirini ve mânevî yolculuğundaki yerini gösterir. Bu ilâhiler, sâlikin dünya hayatına vedasını ve Hakk'a yönelişini sembolize eder.

Kitapta yer alan ilâhiler, farklı mutasavvıfların (Niyazi Mısri, Hz. Hüdayi, Seyyid Nizamoğlu, Şah Hulûsi, Hz. Nusret gibi) eserlerinden derlenmiş olup, her biri kendi içinde bir hikmet barındırır. "Tevhîde gel tevhîde" (Kaynak 2) temalı ilâhiler, sâlikin vahdet-i vücud anlayışına ulaşma gayretini ve tevhidin mânevî arınmadaki önemini vurgular. "Aşık oldur kim kılar cânın feda cânânına" (Kaynak 5) gibi dizeler ise, ilâhî aşka ulaşmak için benlikten feragat etmenin gerekliliğini ve bu yolda çekilen çileleri anlatır. Bu ilâhiler, sâlikin mânevî mertebelerde ilerlemesini sağlayan amelî birer rehber niteliğindedir. Eser, bu ilâhilerin bir araya getirilmesiyle, tasavvufî irfanın ve mânevî tecrübenin gelecek nesillere aktarılmasına hizmet etmeyi amaçlar.