İnsân-ı Kâmil (Cilt 2) eserinde altı çizilen ana tasavvufî kavramlar hangileridir?

Verilen kaynaklar doğrudan "İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)" eserindeki altı çizilen kavramları belirtmemekle birlikte, İnsân-ı Kâmil kavramının kendisi ve onunla ilişkili bazı temel tasavvufî mefhumlar hakkında bilgi sunmaktadır. İnsân-ı Kâmil, tasavvufî anlayışta, Allah'ın tüm isim ve sıfatlarını kendinde cem etmiş, en mükemmel varlık olarak kabul edilir. Bu kemâl, insanın hem zâhirî hem de bâtınî, rûhânî ve nefsânî tüm mertebelerini kapsar¹·²·³. İnsân-ı Kâmil, "altının altınlığı" misali, aslî değerini hiçbir zaman yitirmeyen bir hakikati temsil eder.

İnsân-ı Kâmil'in bir diğer önemli vasfı, onun bir ayna olmasıdır. Bu ayna, hiçbir vasıfla sınırlanmamış, tüm vasıfları kendinde toplamış bir varlıktır. Aynaya bakıldığında görünenin, aynanın kendisi olduğu gibi, İnsân-ı Kâmil'de zuhur eden de Hakk'ın tecellisidir⁴. Bu mertebeye ulaşan sâlik, zâtî tecelliye nail olur ve vehmedilmiş kul varlığı kalkarak Hakk'ın Hak varlığı kâim olur. Bu durum, sülûkün nihayet bulduğunu ve kişinin kulları irşad etme ehliyeti kazandığını gösterir⁵.

Tasavvufî seyr ve mânevî yükseliş, İnsân-ı Kâmil olma yolculuğunun aşamalarını ifade eder. Bu seyr, seyr-i illallah, seyr-i fillah, seyr-i maallah, seyr-i anillah şeklinde derecelendirilir. Terzi Baba'nın bahsettiği fıtrî altı çeşit seyir de bu yolculuğun farklı veçhelerini açıklar⁶·⁷. Bu bağlamda, Nefs-i Merdiyye (Allah'ın kendisinden razı olduğu nefs) de İnsân-ı Kâmil'in ulaştığı nefs mertebelerinden biridir.