Mevlânâ Celâleddîn Rûmî'nin Sâlihiyye Fassı şerhinde özgün noktası nedir?
Verilen kaynaklarda Mevlânâ Celâleddîn Rûmî'nin "Sâlihiyye Fassı" adında bir şerhinden bahsedilmemektedir. Kaynaklar, Mevlânâ Celâleddîn Rûmî'nin Mesnevî adlı eserinin tasavvufî kavramların açıklanmasında ve İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem'i ile birlikte a'yân-ı sâbite gibi konuların şerhinde kullanıldığını belirtmektedir. Özellikle İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem'indeki İsa Fassı'nın şerhinde Mevlânâ'nın Mesnevî'sinden alıntılar yapıldığı, yine Dekūkî kıssasında geçen bir beyitle ilâhî isimlerin tecellîlerine işaret edildiği ve Mevlânâ'nın kendi nefsinden haber veren beyitlerinin bulunduğu ifade edilmektedir. Ancak "Sâlihiyye Fassı" adında bir şerhe dair bilgi mevcut değildir.
Detaylı cevap
Mevlânâ Celâleddîn Rûmî'nin eserleri, özellikle Mesnevî-i Şerîf, tasavvufî hakikatlerin açıklanmasında önemli bir kaynak olarak kabul edilmektedir¹. Nitekim, Muhyiddin İbnü'l-Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem adlı eserindeki a'yân-ı sâbite kavramı, Mevlânâ'nın Mesnevî'sinden pek çok alıntıyla açıklanmaya çalışılmıştır²·³. Ahmed Avni Konuk'un Fusûsu'l-Hikem şerhinde, İsa a.s. Fassı'nda Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'den alıntılar yapıldığı belirtilmektedir⁴. Ayrıca, Mesnevî-i Şerîf'in üçüncü cildinde geçen Dekūkî kıssasındaki "Ey Hudâ! Cümleden ümîdsiz oldum, sonsuz olan Evvel ve Âhir sensin!" beytinin, ilâhî isimlerin tecellîlerine işaret ettiği ve bu anlamın şerh edildiği ifade edilmiştir⁵·⁵. Mevlânâ'nın kendi nefsinden haber veren beyitleri de tasavvufî anlamda velâyet mührü gibi konulara ışık tutmaktadır⁶. İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem'inin şerhinde, Mevlânâ Celâleddîn Rûmî'nin füyûzâtından istimdâd edildiği de zikredilmiştir⁷. Ancak, kaynaklarda "Sâlihiyye Fassı" adıyla Mevlânâ'ya atfedilen özgün bir şerh veya bölüm bilgisi bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12 · s.1799“Bu şerefli beyit, yukarıdaki 3567 numaralı beyte bağlıdır; ve Mesnevi-i Şerif'in (Mesnevi-i Şerif: Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin tasavvufî eseri) takrir edildiğ”Oku
- 2DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.131“Sonrasında a’yân-ı sâbite kavramı, Muhyiddin İbnü’l-Arabî’nin Fusûsu’l-Hikem ve Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin Mesnevî adlı eserlerinden pek çok alıntıyla açıkla”Oku
- 3Aşk ve İrfân Yolunda · s.131“Sonrasında a’yân-ı sâbite kavramı, Muhyiddin İbnü’l-Arabî’nin Fusûsu’l-Hikem ve Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin Mesnevî adlı eserlerinden pek çok alıntıyla açıkla”Oku
- 4Secde Sûresi · s.19“Konu ile ilgili olması bakımından İz-Terzibaba nın da şerhini yaptığı Fusûs’ül Hikem Ahmet Avni Konuk Şerhinin İsa a.s Fassında sayfa 176-177 den bir bölüm akta”Oku
- 5Kelime-i Âdemiyye · s.314“Mevlânâ Celâleddîn Rûmî efendimiz dahiMesnevî-i Şerîf’in üçüncü cildinde Mevlânâ Celâleddîn Rûmî efendimiz de Mesnevî-i Şerîf'in üçüncü cildinde, Dekūkî kıssası”Oku
- 6Kelime-i Şîsiyye · s.180“Efendimiz de getirdiği şer'î kanunları ve hükümleri kendi bâtınları olan velâyet mühründen (veliliğin son noktası) alırlardı. Başka bir ifadeyle söyleyelim: Çeş”Oku
- 7TB. Fusûs Mukaddimesi · s.124“Tevfîkāt-ı ilâhiyyeden istiâne ve A’ref-i enbiyâ ( ) Efendimiz hazretlerinin füyûzât-ı seniyyelerinden istimdâd ve onların verese-i kümmelîni ve husûsiyle hâtem”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.