Necdet Ardıç (Terzibaba)'ın Mu'cize kavramına yaklaşımı nasıldır?

Necdet Ardıç'ın mu'cizeye yaklaşımı, genel akâid tanımından farklılaşır. Akâidde mu'cize, peygamberlerin nübüvvet iddialarını ispatlamak için Allah'ın izniyle gerçekleşen, insanların benzerini getirmekten âciz kaldığı olağanüstü olaylardır³. Ancak tasavvufî bakış açısıyla Terzibaba, mu'cizeyi daha içsel ve bâtınî bir hakikat olarak görür. O, mu'cizeyi peygamberin "mahalliyet-i ulûhiyyesinin zorunlu bir tezâhürü" olarak tanımlar. Bu, mu'cizenin sadece dışsal bir gösteri değil, peygamberin kendi varlığının ve Hakk ile olan ilişkisinin bir yansıması olduğu anlamına gelir.

Terzibaba'nın bu irfânî yorumu, İbn Arabî'nin Mûseviyye Fassı'nda ele aldığı "irfânî mu'cize tasavvuru" ile paralellik gösterir. Bu tasavvurda, Hz. Mûsâ'nın asâsının yılana dönüşmesi gibi olaylar, dış dünyada bir cismin gerçekten dönüşmesi olarak değil, Hakk'ın peygamber mahallinde doğrudan tasarrufunun bir adı olarak anlaşılır. Yani, mu'cize, Hakk'ın kudretinin ve tecellîsinin peygamber aracılığıyla zuhur etmesidir.

Necdet Ardıç'ın tasavvufî irfan geleneğini modern döneme taşıyan bir mürşid olarak, eserleri ve sohbetleri aracılığıyla bu tür kavramlara yeni anlamlar yüklediği belirtilir¹·². Onun bu yaklaşımı, mu'cizeyi sadece bir ispat aracı olmaktan çıkarıp, Hakk'ın varlık âlemindeki işleyişinin ve peygamberlerin bu işleyişteki yerinin daha derin bir idrâkine kapı aralar. Bu bağlamda, Terzibaba'nın "İnsan-ı Kâmil" şerhi gibi eserleri, bu tür irfânî kavramların anlaşılmasına önemli katkılar sunar⁴·⁴.