Abdülkerîm Cîlî Nâsût hakkında ne der?

Abdülkerîm Cîlî, tasavvufî düşüncede önemli bir yere sahip olan el-İnsânu'l-Kâmil adlı eserinde nâsût mertebesine dair açıklamalar yapmıştır¹·³. Nâsût, tasavvufta vücud mertebeleri içinde en alt basamakta yer alan, maddî ve cismânî insan âlemini ifade eden bir kavramdır. Bu mertebe, Hakk'ın latîf Zât'ının mertebe mertebe yoğunlaşarak ortaya çıkmasının bir neticesidir¹. Ehl-i hakîkat, nâsûtu çeşitli isimlerle anar; bunlar arasında "şühûd-ı mutlak, âlem-i şehâdet, âlem-i mülk, âlem-i halk, âlem-i his, âlem-i anâsır, âlem-i ecsâm, âlem-i mevâlîd" gibi tabirler bulunur¹. Nâsût, beş mertebeli iniş yapısının (lâhût-ceberût-melekût-misâl-nâsût) en alt halkası olup, görünür dünyaya bakan veçhedir. İnsan, nâsût mertebesinde üst mertebelerin (lâhût, ceberût, melekût, misâl) bütün hükümlerini taşıyan, Hakk'ın câmi sûreti ve yeryüzü halîfesidir (K1-66; İnsan). Bu mertebe, cismânî olduğu için mekân ve zaman içinde sınırlı olsa da, esmâî tecellîlerin bütününe açık olması sebebiyle 'açılabilir' bir özelliğe sahiptir. Abdülkerîm Cîlî'nin bu konudaki açıklamaları, Hakk'ın varlığının kâinatla ilişkisi ve fenâ fillâh ehlinin Hak'la olan söyleşmeleri gibi derin tasavvufî temalarla ilişkilidir.