Necm 17-18 ayeti hangi Fass ile bağlanır ve neden?
Necm Suresi'nin 17-18. ayetleri, Hz. Peygamber'in Mi'rac'taki müşâhedesini ve "Rabbinin en büyük âyetlerini" görmesini ifade eder. Bu ayetler, tasavvufta sâlikin Hakk'a vuslatının ve mârifetullahın zirvesini temsil ettiğinden, Fusûsu'l-Hikem'deki İsmail Fassı ile ilişkilendirilebilir. İsmail Fassı, "Hikmet-i Aliyye"yi, yani saîd olmanın sırrını, Rabb-ı hâs'ı ve mârifet-i Rabbâniyye'yi ele alır; bu da Mi'rac'ta gerçekleşen ilâhî müşâhede ve Hakikat-i Muhammediyye'nin idrâki ile örtüşür. Necm 53/18'de geçen "lekad rea min ayati rabbihil kübra" ifadesi, Hz. Peygamber'in kendi hakikatini en geniş şekilde idrak etmesi olarak yorumlanır¹, ki bu da İsmail Fassı'nın vurguladığı mârifet-i Rabbâniyye'nin bir vechesidir.
Detaylı cevap
Necm Suresi'nin 17. ayeti "mâ zâğa'l-basaru ve mâ tağâ" (Peygamberin gözü şaşmadı ve sınırı aşmadı)², 18. ayeti ise "lekad rea min ayati rabbihil kübra" (Andolsun ki o Rabbinin ayetlerinden en büyüğünü gördü)³ buyurur. Bu ayetler, Hz. Peygamber'in Mi'rac gecesindeki eşsiz müşâhedesini anlatır. Bu müşâhede, Cenâb-ı Hakk'ın varlığını "işaret" ile bildirmesi³ ve "Hakikat-i Muhammediyye'yi kendi hakikatini o gece en geniş şekilde idrak etmesiyle yaşamasıydı"¹ şeklinde açıklanır. Bu durum, sâlikin kendi Rabb-ı hâs'ını idrak etmesi ve mârifet-i Rabbâniyye'ye ulaşması anlamına gelir. İsmail Fassı, "Hikmet-i Aliyye"yi, yani yüce hikmeti ve mârifet-i Rabbâniyye'yi ele alır (İsmail Fassı). Hz. Peygamber'in Mi'rac'ta ulaştığı "kurb-ı ilâhî mertebesi" olan Kâb-ı Kavseyn (Kâb-ı Kavseyn), sülûkun nihayeti olan Hakk'a vuslatı (Vuslat) ifade eder. Bu vuslat, İsmail Fassı'nın merkezinde yer alan "saîd olmanın sırrı" ile doğrudan ilişkilidir. Dolayısıyla, Necm 17-18 ayetlerinde anlatılan ilâhî müşâhede ve mârifet, İsmail Fassı'nın temel kavramlarıyla derin bir bağlantı kurar.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Sohbet Arası Sohbetler (25) · s.70“Ayetel kübra hani o gece miracta, necm suresinin 18.ayetine kadar bildirilen, isra suresinde 1. necm suresinin 18 ayetinde bildirilen o Mi’rac hakikatinde cenab”Oku
- 2Mübârek Geceler · s.75“(17) meyletmedi/sapmadı/ayrılmadı basar/basir/göz ve taga/haddi/sınırı, aşmadı, “ Peygamberin gözü şaşmadı ve sınırı aşmadı” Yani o gece gördüğü olağan üstü ha”Oku
- 3Mübârek Geceler · s.76“(Necm Suresi 53/18) lekad rea min ayati rabbihil kübra (18) (18) lekad/gerçekten/andolsun rabbihi/onun/kendis”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.