Necm 17-18 ayeti sâlik için ne anlama gelir?

Necm Sûresi'nin 17. ve 18. âyetleri, tasavvufî sülûkun zirve noktalarından biri olan vuslat hâlini, yani Hakk'a kavuşmayı (Vuslat) ve bu kavuşma anındaki idrâki anlatır. Hz. Peygamber'in mi'râc tecrübesi, sâlik için bir model teşkil eder. "Peygamberin gözü şaşmadı ve sınırı aşmadı"¹ ifadesi, ilâhî tecellîler karşısında dahi istikametini kaybetmeyen, haddini aşmayan bir basîreti temsil eder. Sâlik, bu mertebede, Hak'kın samediyyetini idrâk ederken, kendi acziyetini ve Hak'ka olan mutlak ihtiyacını da bilir. Bu, nefs-i levvâme mertebesinde başlayan iç çatışmanın ve kınamanın, daha yüksek bir idrâk seviyesine ulaşmasıdır. Sâlik, ilâhî hakikatleri müşâhede ederken, kendi benliğini kaybetmeden, ilâhî huzurda (Hazarat-ı Hamse) edebini muhafaza etmelidir. 18. âyette geçen "And olsun ki o Rabbinin ayetlerinden en büyüğünü gördü"² ifadesi, sâlikin Hak'kın varlığını kendi varlığında görmesi, kendi hakikatinin Hak'kın hakikati olduğunu en geniş mânâda anlamasıdır³. Bu, sâlikin niyetinin sadece Hak'ka yönelik olmasının bir sonucudur ve nefs-i mülhime (Nefs-i Mülhime) mertebesinde başlayan ilhamların zirveye ulaşmasıdır. Bu âyetler, sâlikin sülûkunda ulaştığı mârifet ve tevhid bilincinin en üst düzeyini ifade eder.