Necm 17-18 ayetinin Terzibaba'ya göre amelî yansıması nedir?

Necm Suresi'nin 17. ayeti "mâ zâğa'l-basaru ve mâ tağâ" (göz şaşmadı ve sınırı aşmadı) ifadesiyle, Hz. Peygamber'in Mi'rac gecesi yaşadığı tecrübede, gördüğü ilâhî hakikatler karşısında gözünün ne bir sapma gösterdiğini ne de haddini aştığını belirtir⁴. Bu, sâlikin mânevî yolculuğunda karşılaştığı tecellîler karşısında istikametini korumasının ve haddini bilmesinin önemine işaret eder. 18. ayet ise "lekad raâ min âyâti Rabbihî'l-kübrâ" (Andolsun ki o, Rabb'inin en büyük âyetlerinden birini gördü) buyurarak, Hz. Peygamber'in bu yolculukta Cenâb-ı Hakk'ın en yüce işaretlerini müşâhede ettiğini vurgular⁵. Terzibaba'ya göre bu "büyük âyet", Cenâb-ı Hakk'ın varlığını bir işaretle bildirmesidir⁵. Daha derin bir mânâda ise, bu büyük âyet, Hz. Peygamber'in kendi varlığının hakikatinin Hakk'ın hakikati olduğunu o gece en geniş mânâda anlamasıdır². Bu idrâk, Hakikat-i Muhammediyye'nin kendi hakikatini Mi'rac gecesi en geniş şekilde yaşaması ve idrâk etmesidir³. Bu durum, sâlik için kendi öz hakikatini, yani ilâhî varlıkla olan bağını keşfetme yolunda bir örnek teşkil eder. Zira tasavvufta sülûk, kişinin kendi bâtınî mertebelerinde ilerleyerek Hakikat-i Muhammediyye'ye vâsıl olma çabasıdır. Bu ayetler, sâlikin mânevî yükselişinde, ilâhî tecellîler karşısında basîretini koruyarak, kendi hakikatini ve dolayısıyla Hakk'ın hakikatini idrâk etmesinin amelî bir yansımasıdır.