Nefs-i Râdıyye kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?
Nefs-i Râdıyye, tasavvuftaki yedi nefs mertebesinin beşincisi olup, sâlikin Hak'ın takdîrine kalbî olarak râzı olduğu makâmı ifade eder. Bu mertebe, Fecr Sûresi'nin 27-28. ayetlerinde geçen "yâ eyyetühe'n-nefsu'l-mutmainneh, irci'î ilâ rabbike râdıyeten merdıyyeh" ifadesiyle ilişkilendirilir ve "râzı olan nefs" anlamına gelir. Nefs-i Râdıyye, Şems Sûresi'ndeki "kad efleha men zekkâhâ" (onu (nefsi) tezkiye eden kurtulmuştur) ayetiyle de bağlantılıdır. Bu mertebe, İrfan Mektebi kitabında "kalbin tahavvülü" bahsiyle ilişkilendirilir.
Detaylı cevap
Nefs-i Râdıyye, tasavvufî sülûkun önemli bir aşamasıdır ve yedi nefs mertebesi silsilesinde Nefs-i Mutmainne'den sonra gelir. Bu mertebede sâlik, Hak'tan gelen her şeye kayıtsız şartsız râzı olur; sıkıntı veya rahatlık arasında bir fark gözetmez¹. Nefs-i Râdıyye'nin zikri "Ya HAY" olarak belirtilir ve idrâki, bu mertebenin şuuru ile ileriye doğru gitmeye gayret etmektir¹.
Nefs-i Mutmainne'nin iki vechesi olduğu, bunlardan birinin Nefs-i Mülhime'ye, diğerinin ise Nefs-i Râdıyye'ye baktığı ifade edilir². Bu durum, Nefs-i Râdıyye'nin Nefs-i Mutmainne'nin bir sonraki aşaması olduğunu gösterir. Nefs-i Râdıyye'nin rengi sarı olarak zikredilir³.
Nefs-i Râdıyye'den sonra gelen Nefs-i Merdıyye'nin de iki yüzü olduğu, bunlardan birinin Râdıyye'ye, diğerinin ise Sâfiye'ye baktığı belirtilir⁴. Bu, nefs mertebelerinin birbirini takip eden ve birbirine bağlı aşamalar olduğunu ortaya koyar. Nefs-i Râdıyye, sâlikin Hak'tan râzı olduğu, Nefs-i Merdıyye ise Hak'ın da sâlikten râzı olduğu mertebedir; böylece rızâ iki yönlü hale gelir.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1Bakara Sûresi, s. 159“Belki biraz daha uzayacak ama yeri gelmişken faydalı olur düşüncesiyle yine (İrfan mektebi) kitabımızdan (nefs-i râdiyye) bölümünü ilâve etmeyi uygun buldum. 16”Oku
- 2Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri, s. 162“Ömer Nasuhi Bilmen Meali: 89.27 - Ey mutmain olan nefs! ------------------------ İZAH: Nefs-i Mutmeinne’ nin iki yüzü vardır, biri Mülhime’ ye bakar, diğeri Râd”Oku
- 3Bakara Sûresi, s. 155“Nef-i emmânin rengi gri tonlarıdır. Nefs-i levvâme de kırmızı, nefs-i mülhime de yeşil, mutmeinne de beyaz, nefs-i râdıyye de (sarı,) nefs-i merdıyye de siyah, ”Oku
- 4İrfan Mektebi ve Hakk Yolu, s. 44“Yaşantısı: Nefs-i Merdiyye nin iki yüzü vardır . Biri Râdiyye ye diğeri Sâfiyye ye bakar. Henüz daha beşeri varlığından tam sıyrılamamış olmakla birlikte bu hal”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.