Nefs-i Râdıyye kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?
Nefs-i Râdıyye, tasavvuftaki yedi nefs mertebesinin beşincisi olup, sâlikin Hak'ın takdîrine kalbî olarak râzı olduğu makâmı ifade eder. Bu mertebe, Fecr Sûresi'nin 27-28. ayetlerinde geçen "yâ eyyetühe'n-nefsu'l-mutmainneh, irci'î ilâ rabbike râdıyeten merdıyyeh" ifadesiyle ilişkilendirilir ve "râzı olan nefs" anlamına gelir. Nefs-i Râdıyye, Şems Sûresi'ndeki "kad efleha men zekkâhâ" (onu (nefsi) tezkiye eden kurtulmuştur) ayetiyle de bağlantılıdır. Bu mertebe, İrfan Mektebi kitabında "kalbin tahavvülü" bahsiyle ilişkilendirilir.
Detaylı cevap
Nefs-i Râdıyye, tasavvufî sülûkun önemli bir aşamasıdır ve yedi nefs mertebesi silsilesinde Nefs-i Mutmainne'den sonra gelir. Bu mertebede sâlik, Hak'tan gelen her şeye kayıtsız şartsız râzı olur; sıkıntı veya rahatlık arasında bir fark gözetmez¹·². Nefs-i Râdıyye'nin zikri "Ya HAY" olarak belirtilir ve idrâki, bu mertebenin şuuru ile ileriye doğru gitmeye gayret etmektir¹·².
Nefs-i Mutmainne'nin iki vechesi olduğu, bunlardan birinin Nefs-i Mülhime'ye, diğerinin ise Nefs-i Râdıyye'ye baktığı ifade edilir³·⁴·⁵. Bu durum, Nefs-i Râdıyye'nin Nefs-i Mutmainne'nin bir sonraki aşaması olduğunu gösterir. Nefs-i Râdıyye'nin rengi sarı olarak zikredilir⁶·⁷·⁸.
Nefs-i Râdıyye'den sonra gelen Nefs-i Merdıyye'nin de iki yüzü olduğu, bunlardan birinin Râdıyye'ye, diğerinin ise Sâfiye'ye baktığı belirtilir⁹·¹⁰. Bu, nefs mertebelerinin birbirini takip eden ve birbirine bağlı aşamalar olduğunu ortaya koyar. Nefs-i Râdıyye, sâlikin Hak'tan râzı olduğu, Nefs-i Merdıyye ise Hak'ın da sâlikten râzı olduğu mertebedir; böylece rızâ iki yönlü hale gelir.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Bakara Sûresi · s.159“Belki biraz daha uzayacak ama yeri gelmişken faydalı olur düşüncesiyle yine (İrfan mektebi) kitabımızdan (nefs-i râdiyye) bölümünü ilâve etmeyi uygun buldum. 16”Oku
- 2Bakara Dosyası · s.382“Belki biraz daha uzayacak ama yeri gelmişken faydalı olur düşüncesiyle yine (İrfan mektebi) kitabımızdan (nefs-i râdiyye) bölümünü ilâve etmeyi uygun buldum. BE”Oku
- 3DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.162“Yaşantısı: Nefs-i mutmainnenin iki vechesi vardır, biri nefs-i mülhimeye, diğeri nefs-i radıyyeye bakar. Bu mertebenin öne çıkan ahlâkî özellikleri ve nitelikle”Oku
- 4Aşk ve İrfân Yolunda · s.162“Yaşantısı: Nefs-i mutmainnenin iki vechesi vardır, biri nefs-i mülhimeye, diğeri nefs-i radıyyeye bakar. Bu mertebenin öne çıkan ahlâkî özellikleri ve nitelikle”Oku
- 5Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri · s.258“Ömer Nasuhi Bilmen Meali: 89.27 - Ey mutmain olan nefs! ------------------------ İZAH: Nefs-i Mutmeinne’ nin iki yüzü vardır, biri Mülhime’ ye bakar, diğeri Râd”Oku
- 6Bakara Sûresi · s.155“Nef-i emmânin rengi gri tonlarıdır. Nefs-i levvâme de kırmızı, nefs-i mülhime de yeşil, mutmeinne de beyaz, nefs-i râdıyye de (sarı,) nefs-i merdıyye de siyah, ”Oku
- 7Bakara Dosyası · s.378“Nef-i emmânin rengi gri tonlarıdır. Nefs-i levvâme de kırmızı, nefs-i mülhime de yeşil, mutmeinne de beyaz, nefs-i râdıyye de (sarı,) nefs-i merdıyye de siyah, ”Oku
- 8Altı Peygamber (Cilt 4) · s.250“Nef-i emmânin rengi gri tonlarıdır. Nefs-i levvâme de kırmızı, nefs-i mülhime de yeşil, mutmeinne de beyaz, nefs-i râdıyye de (sarı,) nefs-i merdıyye de siyah, ”Oku
- 9İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.44“Yaşantısı: Nefs-i Merdiyye nin iki yüzü vardır . Biri Râdiyye ye diğeri Sâfiyye ye bakar. Henüz daha beşeri varlığından tam sıyrılamamış olmakla birlikte bu hal”Oku
- 10Fecr Sûresi · s.54“Yaşantısı: Nefs-i Merdiyye nin iki yüzü vardır . Biri Râdiyye ye diğeri Sâfiyye ye bakar. Henüz daha beşeri varlığından tam sıyrılamamış olmakla birlikte bu hâl”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.