Nefs-i Sâfiye'nin İdrîsiyye Fassı'ndaki dayanağı nedir?

Nefs-i Sâfiye, tasavvufî sülûkun en yüksek mertebesi olarak kabul edilir ve "sâfî, temiz nefs" anlamına gelir. Bu mertebe, sâlikin nefsini bütün katışıklardan arındırdığı, dünyevî tortulardan, nefsî eğilimlerden ve kibirden uzaklaştığı bir hâli ifade eder. "Safvet" kökünden gelen "sâfî" kelimesi, arınmış ve berrak olmayı vurgular. Sâlik, bu mertebeye ulaşmak için nefs-i emmâre, levvâme, mülhime, mutmainne, râdıyye ve merdıyye gibi alt mertebeleri sırasıyla aşar; her mertebe bir öncekinin tahkîki ile açılır ve atlama söz konusu değildir. Sâfiyeye varan kişi, geçtiği bütün mertebeleri kendi içinde barındırır. Bu mertebenin alâmetleri arasında tam istikâmet, yani şerîate, sünnete ve ahlâka eksiksiz uyum; halkla tam uyum, yani halk içinde rahatça hareket edip kimseyi rahatsız etmeme ve kimseden rahatsız olmama; Hak'la bekâ, yani fenâdan dönüp Hak'la kâim olarak yaşama; mürşidlik kapasitesi, yani başkalarını terbiye edebilme; ve velâyet kemâli, yani velâyetin tüm vechelerine açıklık bulunur. İdrîsiyye Fassı'nda yer alan "ayn-ı mutlak" bahsi, Nefs-i Sâfiye'nin bu kemâl hâlini ve Hakk-ı Mutlak ile olan ilişkisini ifade eden bir dayanak olarak gösterilir.