Sâlik için Samediyyet ne anlama gelir?
Sâlik için samediyyet, Allah'ın kimseye muhtaç olmama ve her şeyin O'na muhtaç olma sıfatının idrâk edilmesidir. Bu idrâk, sâlikin kendi varlığında ilâhî hakikatleri keşfetmesiyle gerçekleşir ve neticesinde başka bir varlığa ihtiyacı kalmadığını anlamasına yol açar¹. Samediyyet, sâlikin beşerî işlerden imtina ederek Hakk'ın eserlerinin kendisinde zuhur etmeye başladığı bir makamdır². Bu makamda sâlik, kendi özünden, aklından ve gönlünden kaynayan mânevî ilimle kimseye muhtaç olmaz³.
Detaylı cevap
Samediyyet, tasavvufta sâlikin sülûku boyunca tahkik etmeye çalıştığı temel bir hakikattir. Bu hakikat, İhlâs Sûresi'ndeki "Allâhu's-samed" (Allah samed'dir) ayetinden neşet eder ve Allah'ın mutlak bağımsızlığını ifade eder. Sâlik, bu hakikati idrâk ettiğinde, kendisinin de Allah'a muhtaç olduğunu ve Allah'ın hiçbir şeye muhtaç olmadığını kavrar. Bu idrâk, sâlikin kendi varlığında ilâhî hakikatleri keşfetmesiyle derinleşir ve bu sayede başka bir varlığa ihtiyaç duymadığını anlar¹. Oruç gibi beşerî işlerden imtina etme süreçleri, sâlikte Hakk'ın eserlerinin zuhur etmesine ve samediyyet hakikatinin açılmasına vesile olur². Bu makamda sâlik, mânevî ilmi kendi özünden, aklından ve gönlünden alır, bu da onu dışsal bir ihtiyacın ötesine taşır³. Samediyyetin birimsel yöndeki açılımı ise, bu halleri idrâk eden kimselerin öğrendiklerini çevrelerine yaymalarıdır⁴. Bu durum, sâlikin nefsini terbiye ederek Hakk'ın hizmetinde kullanmasıyla⁵ ve gönül âlemindeki irfânî yolları nefs engelleyicilerinden arındırmasıyla⁶ gerçekleşen bir tecellidir. Samediyyet makamına ulaşan sâlik, kâinatı ihâta eden ilâhî tecellilerin bir parçası haline gelir⁷.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Ramazan ve Oruç · s.50“Bunları yapa yapa samediyyet hakikatini idrak eder. Hani dersimizin sonlarında var ya Vahid, Ahad, Samed, Allah… Peki “Samed” neydi? Samediyyet hakikati neydi? ”Oku
- 2Ramazan ve Oruç · s.48“Ta kiî Samediyyet sıfâtlarına gire. Beşerî işlerden imtina ettiği, yani oruç tuttuğu süre, onda Hakk’ın eserleri zuhur etmeye başlar.”Oku
- 3Bendeki Terzi Babam (Cilt 1) · s.8“Bu beyitle alâkalı T.Ç notu; Bu beyitin üst beyitinde ki bağlantısından dolayı Samediyyet hükmünden dolayı ma’nevî ni’met olan ilim bu şahsın kendi özünden, akl”Oku
- 4Namaz Sûreleri (Cilt 2) · s.130“Samediyyetin birimsel yöndeki açılımı ise Cenâb-ı Hakk (c.c)’ın bu hallerini idrâk eden kimselerin bunu çevrelerine yaymalarıdır. Kim doğru olarak ne öğrenmişse”Oku
- 5Sâd Sûresi · s.77“Fakat bu kuvveler Allah yolunda terbiye edilip Hakk’a hizmet ettirilirse, sâlik için bir binek ve manevî yolculukta vasıta hâline gelir. Hz. Süleyman’ın atları ”Oku
- 6Esintiler (4) · s.417“Bu ise Samediyyet tecellisidir. Sokakların temizlenmesi, gönül alemine giden irfani yolların nefs yol kesicilerinden arındırmaktır. Mi’rac merdivenlerinin kayma”Oku
- 7Karagün Dostuyum (Cilt 2) · s.7“«Samediyyet» makamındadır. Kâinatı ihâta eden dalları, meyveleri, çiçekleri vardır. Oradan indiği makama ehadiyet derler. Sonra makamı vahidiyette zuhur ederek,”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.