TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları kitabı sâlik için hangi açıdan yol gösterir?

TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları, sâlikin Hakk yolculuğunda ma'rifet-i tâmme-i kâmileye erişmesi için kılavuzluk eder. Kitap, özellikle "hikmet-i înâsiyye"nin sağladığı ma'rifetin, sâlikin tam ve kâmil bir ma'rifet sahibi olması için yeterli olduğunu belirtir¹·². Bu, sâlikin kendi dar aklının ötesinde, ilâhî ilhamla (Nefs-i Mülhime) gelen bilgilere açık olması gerektiği anlamına gelir.

Eser, zevk yoluyla yani doğrudan yaşayarak bu mertebeye ulaşamayan sâlikler için bir umut kapısı aralar. Eğer sâlikin himmeti âlî olursa, yani gayreti ve samimiyeti yüce olursa, Allah Teâlâ'nın onu bu mertebeye ulaştırmaya muvaffak edeceği ve bu ma'rifette doğru yolu göstereceği ifade edilir¹·². Bu durum, sâlikin Hakk'a ulaşma çabasında gösterdiği azmin ve niyetin önemini vurgular.

Sâlikin bu yolda ilerlemesi, nefs mertebelerini aşmasını gerektirir. İlk başlarda demir gibi sert ve kaba olan emmâre nefsin işlenip yumuşatılması, ilâhî hakikatlere ulaşabilmesi için elzemdir³. Nefs-i Levvâme mertebesinde yaşanan gel-gitler ve pişmanlıklar sonrasında, mürşidin himmetiyle sâlike yol gösterilir ve gönlüne ilhamların gelmesi sağlanır⁴. Bu süreç, sâlikin hayal ve vehimden kurtularak irfan ehli bir Arif'e ulaşması ve Hakikat-ı Muhammediye'ye doğru ilerlemesiyle devam eder⁵. Nihayetinde, sâlikin kendi hakikatine ulaşarak hayali ve vehmi varlığından kurtulması ve şirkten uzaklaşması hedeflenir⁶.