TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye kitabı sâlik için hangi açıdan yol gösterir?

TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye kitabı, sâlikin tasavvufî yolculuğunda önemli bir durak olan Hakikat-i Museviyye'ye erişimini kolaylaştıran bir kılavuzdur. Bu eser, sâlikin seyr-i sülûk yolculuğunda Tevhid-i Esma mertebesine ulaştığında, Tûr Sûresi'nde bahsedilen "eymen vadisi"ne düşeceğini ve burada nefsinin nalınlarını çıkararak idraken Hakikat-i Museviyye üzere olması gerektiğini belirtir¹. Bu durum, sâlikin maddi bağlardan ve nefsanî arzulardan arınarak ilâhî hakikatlere yönelmesinin bir işaretidir.

Kitap, özellikle "Hikmet-i Ulviyye" kavramı üzerinden Hz. Mûsâ'nın (a.s.) resûller arasındaki üstün mertebesini ve Allah Teâlâ ile melek vasıtası olmaksızın doğrudan konuşma ayrıcalığını ele alır². Bu, sâlik için ilâhî hakikatlere aracısız ulaşma ve mükâşefe yoluyla doğrudan idrâk etme potansiyelini gösterir. Sâlikin bu ulvî hikmetleri kavraması, onun ma'rifet-i tâmme-i kâmile sahibi olması için yeterli bir bilgi kaynağıdır⁴·³.

Eser, sâlikin bu mertebeye zevk yoluyla ulaşamaması durumunda bile, eğer himmeti yüce olursa, Allah Teâlâ'nın onu bu mertebeye ulaştırmaya muvaffak edeceğini ve ona bu mârifette doğru yolu göstereceğini vurgular⁴·³. Bu, sâlikin azim ve samimiyetinin, ilâhî lütuf ve rehberlikle birleştiğinde en yüksek mertebelere ulaşabileceğini gösterir. Kitap, sâlikin bu yolda karşılaşabileceği zorluklara rağmen, irfan ehli bir arife ulaşarak ve Kelime-i Tevhid zikriyle⁵ yoluna devam etmesi gerektiğini, böylece Hakikat-i Muhammediye'ye ulaşabileceğini de ima eder⁶.