TB. Kelime-i Nûhiyye kitabı sâlik için hangi açıdan yol gösterir?

TB. Kelime-i Nûhiyye kitabı, sâlikin manevî yolculuğunda tesbihin temel bir ilke olduğunu ortaya koyar. Kitapta belirtildiği üzere, "Nuh" kelimesi "çok Subbuh, çok tesbih" anlamına gelir ve tesbihin özü, Allah'ı (cc) "ahkam-ı imkaniyeden tenzih etmek"tir¹. Bu ifade, Cenâb-ı Hakk'ı sonradan meydana gelen hükümlerden arındırmak, O'nun mutlak kemalini ve noksanlıklardan münezzeh oluşunu idrak etmek demektir.

Sâlik, bu tesbih anlayışıyla, Hak yoluna Kelime-i Tevhîd zikriyle başladığında, lisanen söylediği bu kelimeyi gönülden ve muhabbetle söylemeye, açılımlarını düşünerek anlamaya gayret eder²·³. Kelime-i Tevhîd'in "Lâ ilâhe" kısmı, Hak'tan başka bütün vücud iddialarının nefyi; "illâllâh" kısmı ise Hak'ın isbatıdır. Bu nefiy ve isbat süreci, sâlikin kalbini mâsivâdan temizleyip Hak ile doldurması anlamına gelir.

Tesbihin hakikati olan Allah'ı imkan ahkamından tenzih etme bilinci, sâlikin hayat bakışını değiştirir ve ona birlik bilincini kazandırmaya başlar³·⁴. Bu sayede sâlik, Allah'ın varlığı ve birliği bilincini daha ciddi bir mânâda tefekkür ederek yoluna devam eder⁴. Dolayısıyla, TB. Kelime-i Nûhiyye, tesbihin derin anlamını ve bunun sâlikin tevhîd yolculuğundaki merkezi rolünü açıklayarak manevî rehberlik sunar.