Terzi Baba (Cilt 1) "Terzi Baba" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

Kitabın asıl dayanağı, yazarın Terzi Baba'ya olan derin bağlılığı ve onun manevi rehberliğinden aldığı ilhamdır. Yazar, Terzi Baba'nın sohbet, hâl ve davranışlarındaki kemâlâtı ve varidatları, çevre araştırmalarıyla birlikte notlar halinde toplamış ve kendi gönlünde tecelli eden varidatları da anlatmaya karar vermiştir. Bu bağlamda, Terzi Baba'nın "ilahi vasıflarla muttasıf olmuş müstesna bir zât" olduğu vurgulanır ve onun İslâm'ın gerçek hedefi olan kişiyi mi'râc yoluna açıp Tevhid ve Vahdet idrakine eriştirme görevini tamamlamış kâmil bir velî ve ârif olduğu belirtilir.

Kitapta, Terzi Baba'nın şahsiyet ve kişiliği detaylı bir şekilde ele alınır. Onun orta boyludan biraz uzunca boyu, beyaz teni, aklaşmış sakalı, parıldayan yüzü ve bütün vücuduna akseden güzelliği gibi fiziksel özellikleri yanında, daima parlayan ve gülümseyen bir vechi olduğu ifade edilir. Hareket ve davranışlarının sertlikten uzak, yumuşak ve zarif olduğu, insanlarla ilişkilerinde kimseyi sıkmayan, tevazu ve sevginin güzelleştirdiği asil bir görünüme sahip olduğu aktarılır. Konuşmalarının inci taneleri gibi değerli olduğu, yüksek sesle konuşmadığı, kötü söz söylemediği, kimsenin sözünü kesmediği ve kınayıcı bir özelliğinin olmadığı belirtilir. Sözlerinin açık, anlaşılabilir ve mana bütünlüğünü koruyan güzel bir üslupla söylendiği, bazen gülümseyip latife yaparak konuya dikkat çektiği ve sözlerinin kolayca ezberlenebildiği ifade edilir. Onun beşeri ilişkilerinde samimiyet, güvenilirlik, tevazu, sadelik, nezaket ve saygının ön planda olduğu, yön verici, yol gösterici, uyarıcı, sakındırıcı ve sevindirici özellikleriyle tanındığı vurgulanır.

Terzi Baba'nın aynı zamanda şefkatli bir baba, iyi bir aile reisi, örnek bir eş ve arkadaş olduğu, kendi işlerini kendisi görüp başkalarına yük olmadan hayatını sürdürdüğü belirtilir. O, çağları kucaklayan, daima tazeliğini, güncelliğini ve güzelliğini koruyan, insanları hep mi'râc çizgisine doğru çeken, bilimsel ve teknik gelişmelerle de ters düşmeyen bir şahsiyet olarak tanımlanır. Sunduğu öğüt ve ilkelerin hep aranılan ve hissedilen özellikler olduğu, yüksek idrakleri yansıtan bir ayna, asalet ile cömertliğin, letafet ile nezaketin, tevazu ile edebin, kısaca insanlık denilen yüksek değerlerin, tekamülün ve güzel ahlâkın örneklerinden biri olduğu ifade edilir. Bu özellikler, insanların onu sevmesine sebep olan güzelliklerinden bazıları olarak sıralanır. Terzi Baba'nın "Hakk" yolunda bilinç, hakikat, kemâl, hayranlık, ihtişam, aşk ve güzelliklerin bulunduğu, ona yaklaştıkça heyecanın arttığı, kişinin kendi kabına sığamadığı ve taştığı (azamet ve kibriya tecellisi) belirtilir. Yaklaştıkça onun sevdasının gafletten uyandırdığı ve onunla dolu bir atmosfere girilerek kalpte, akılda, tefekkürde ve bedende onun varlığının hissedildiği aktarılır. Bu derinleşme sürecinde hayret ve hayranlığın arttığı, heybetinin ağırlığının hissedildiği ve "Ben sana mecburum ve muhtacım" ifadelerinin dile getirildiği belirtilir. Terzi Baba'nın hayatını ve kişiliğini incelediğinde, çalışmanın ve yine çalışmanın hep ön planda olduğu, kendisi için olmayan bir dünyası ve yaşamı olduğu vurgulanır.