İçeriğe atla

Tuhfetu'l-Uşşâkî eserinde Muhabbet kavramı nasıl ele alınır?

Kitap-KonuOrta düzey4 görüntülenme9 kaynak
Kısa cevap

Tuhfetu'l-Uşşâkî adlı eserde muhabbet kavramı, Uşşâkî tarikatının adap ve erkânı çerçevesinde, özellikle Allah sevgisi ve bu sevginin tezahürleri bağlamında ele alınır. Eser, sâlikin Hak'a duyduğu sevginin derinliğini ve bu sevginin vahdet deryasına ulaşmadaki rolünü vurgular. Nusret Uşşaki'nin muhabbetinin vahdet deryasına derk olması ve Hakikat-i Muhammedi'nin Allah nidasıyla dalgalanması, muhabbetin tasavvufî seyr-ü sülûktaki merkezî konumunu gösterir¹. Muhabbet, aynı zamanda, mürşidin müridine aktardığı manevi feyzin temelini oluşturur ve sâlikin gönül yolculuğunun itici gücüdür.

Detaylı cevap

Tuhfetu'l-Uşşâkî, Abdullah Salâhaddin Uşşâki Hazretleri tarafından kaleme alınmış, Uşşâkî tarikatının usul, adap ve erkânını içeren bir risaledir²·³. Eserde muhabbet, sâlikin Hak'a yönelişindeki temel motivasyon ve manevi ilerlemenin anahtarı olarak işlenir. Muhabbet, tasavvufta sâlikin Hak'a, Hak'ın da sâliğe duyduğu karşılıklı sevginin adıdır ve sülûkun itici gücüdür. Nusret Uşşaki'nin muhabbetinin "Vahdet deryasına derk olunduğu" ifadesi, muhabbetin en yüksek mertebesi olan hullet makamına işaret eder; bu makamda kulun sevgisi, Hak'ın birliği içinde erir ve Hakikat-i Muhammedi'nin tecellisiyle Allah nidası dalgalanır¹·⁴. Eserin içeriği, Uşşâkî sâliklerinin günlük dua kitapları olan Evrâdü'l-kebîr ve Şerhu Virdi's-settâr gibi metinlerle birlikte, tarikatın manevi yaşamını şekillendiren temel ilkeleri sunar³·⁵. Salâhaddin Uşşâki'nin "İttikâ malı elden çıkarmak değil, gönülden çıkarmaktır" sözü, muhabbetin sadece maddi bağlardan arınmakla kalmayıp, gönüldeki dünya sevgisini de Hak sevgisiyle değiştirmeyi gerektirdiğini gösterir⁶·⁷·⁸. Bu durum, muhabbetin "müsâbık ölçüde" caiz olan mâ-sivâ sevgisinden farklı olarak, Hak sevgisinin öncelendiği bir hâl olduğunu ortaya koyar. Ayrıca, eserde geçen "Aslı vahid olmayan vahidleşemez" ifadesi, muhabbetin nihai hedefi olan tevhid ve vahdet anlayışıyla doğrudan ilişkilidir⁹.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Zâriyât Sûresi · s.15“Nusret Uşşaki (r.a.)ın Muhabbeti Vahdet deryasına derk olundu, Hakikat-i Muhammedi Allah, Allah nidası ile dalgalandı.. “Kul Hu” Muhammed s.a.v, “Kul Hu” Muhamm”Oku
  2. 2Tuhfetu'l-Uşşâkî · s.7“Bundan sonra iş bu yazma ve tasarlama ile gelecek olan tafsilat tarikat-ı aliye-i Uşşakkiye saliklerine "Tuhfetü'l Uşşaki" (aşıklara hediyyeler) ismiyle namlı o”Oku
  3. 3DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.14“Pîr Hüsâmeddin Uşşâkî’ye ait olduğu iddia edilen Evrâdü’l-kebîr, Şerhu Virdi’s-settâr isimli vird kitapları bir Uşşâkî sâlikinin günlük dua kitaplarıdır. ... Sa”Oku
  4. 4- Hullet
  5. 5Aşk ve İrfân Yolunda · s.14“Pîr Hüsâmeddin Uşşâkî’ye ait olduğu iddia edilen Evrâdü’l-kebîr, Şerhu Virdi’s-settâr isimli vird kitapları bir Uşşâkî sâlikinin günlük dua kitaplarıdır. ... Sa”Oku
  6. 6Reşahât — Aynü'l-Hayât · s.108“Abdullah Salâhaddin Uşşâki Hazretlerinin “Tuhfetu’l-Uşşâki” de buyurduğu gibi: ”İttikâ malı elden çıkarmak değil, gönülden çıkarmaktır.” Bu kadar kolay, sözü de”Oku
  7. 7Sohbet Arası Sohbetler (23) · s.54“Ne diyor Selahattin Uşşaki Hazretleri, Tuhfetü'l Uşşaki'de: “İttika” malı elden çıkartmak değil, gönülden çıkartmaktır.” İttika: sakınmak. Yani mal mülk sahibi ”Oku
  8. 8Zekât ve İnfâk · s.44“Ne diyor Selahattin Uşşaki Hazretleri, Tuhfetü'l Uşşaki'de: “İttika” malı elden çıkartmak değil, gönülden çıkartmaktır.” İttika: sakınmak. Yani mal mülk sahibi ”Oku
  9. 9Tasavvuf Izâhları · s.99“(8-Tuhfetu’l Uşşakî) de, Salâhattin uşşakî Hz. “ Aslı vahid olmayan vahidleşemez .” Yani “aslı bir olmayan bir’leşe-mez” demiştir. (Terzi Baba-6 Peygamber Hz. ”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.