İçeriğe atla

Tuhfetu'l-Uşşâkî kitabına göre Muhabbet ne anlam taşır?

Kitap-KonuOrta düzey4 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

Tuhfetu'l-Uşşâkî adlı esere göre muhabbet kavramı, malı elden çıkarmaktan ziyade gönülden çıkarmakla ilişkilendirilen "ittikâ" (sakınmak) hâliyle bağlantılıdır. Eserde doğrudan muhabbetin tanımı yapılmamakla birlikte, Abdullah Salâhaddin Uşşâki Hazretleri'nin "İttikâ malı elden çıkarmak değil, gönülden çıkarmaktır" sözüyle, dünya malına karşı kalpteki bağlılıktan arınmanın muhabbetle ilişkili bir yönüne işaret edildiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda muhabbet, dünya sevgisinden arınarak kalbi Hakk'a yöneltme ve bu yolda ilerleme hâli olarak yorumlanabilir. Eser, Uşşâkî tarikatının âdâb ve erkânını içeren bir rehber olup, muhabbetin bu tarikatın manevî yolculuğundaki yerini dolaylı olarak ortaya koymaktadır¹·²·³.

Detaylı cevap

Tuhfetu'l-Uşşâkî, Uşşâkî tarikatının âdâb ve erkânını, yani usul ve kurallarını içeren bir kitaptır⁴. Eserin müellifi Abdullah Salâhaddin Uşşâki Hazretleri'dir⁵·⁶. Kitapta muhabbet kavramı doğrudan tanımlanmamış olsa da, "ittikâ" (sakınmak) kavramı üzerinden muhabbetin bir vechesine değinilmiştir. Abdullah Salâhaddin Uşşâki Hazretleri, "İttikâ malı elden çıkarmak değil, gönülden çıkarmaktır" buyurmuştur¹·²·³. Bu ifade, dünya malına sahip olmanın değil, kalbin ona bağlanmasının sakınılması gereken bir durum olduğunu vurgular. Tasavvufî muhabbet anlayışında, kulun Hakk'a olan sevgisi, dünya sevgisinden arınmayı gerektirir. Dolayısıyla, Tuhfetu'l-Uşşâkî'deki bu ifade, dünya malına karşı kalpteki bağlılıktan kurtulmanın, yani gönülden çıkarmanın, Hakk'a duyulan muhabbetin bir gereği olduğuna işaret etmektedir. Muhabbet, sâlikin Hakk'a duyduğu sevgi olup, sülûkun itici gücüdür. Bu bağlamda, malı gönülden çıkarmak, Hakk'a yönelişin ve O'na olan muhabbetin önündeki engelleri kaldırma çabası olarak anlaşılabilir. Ayrıca, eserde "aslı vahid olmayan vahidleşemez" ifadesi de geçmekte olup, bu da birliğe ulaşmanın temelinde bir ve tek olana yönelme, yani muhabbetle birleşme fikrini destekler⁷.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Reşahât — Aynü'l-Hayât · s.108“Abdullah Salâhaddin Uşşâki Hazretlerinin “Tuhfetu’l-Uşşâki” de buyurduğu gibi: ”İttikâ malı elden çıkarmak değil, gönülden çıkarmaktır.” Bu kadar kolay, sözü de”Oku
  2. 2Sohbet Arası Sohbetler (23) · s.54“Ne diyor Selahattin Uşşaki Hazretleri, Tuhfetü'l Uşşaki'de: “İttika” malı elden çıkartmak değil, gönülden çıkartmaktır.” İttika: sakınmak. Yani mal mülk sahibi ”Oku
  3. 3Zekât ve İnfâk · s.44“Ne diyor Selahattin Uşşaki Hazretleri, Tuhfetü'l Uşşaki'de: “İttika” malı elden çıkartmak değil, gönülden çıkartmaktır.” İttika: sakınmak. Yani mal mülk sahibi ”Oku
  4. 4Tuhfetu'l-Uşşâkî · s.7“Bundan sonra iş bu yazma ve tasarlama ile gelecek olan tafsilat tarikat-ı aliye-i Uşşakkiye saliklerine "Tuhfetü'l Uşşaki" (aşıklara hediyyeler) ismiyle namlı o”Oku
  5. 5DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.14“Pîr Hüsâmeddin Uşşâkî’ye ait olduğu iddia edilen Evrâdü’l-kebîr, Şerhu Virdi’s-settâr isimli vird kitapları bir Uşşâkî sâlikinin günlük dua kitaplarıdır. ... Sa”Oku
  6. 6Aşk ve İrfân Yolunda · s.14“Pîr Hüsâmeddin Uşşâkî’ye ait olduğu iddia edilen Evrâdü’l-kebîr, Şerhu Virdi’s-settâr isimli vird kitapları bir Uşşâkî sâlikinin günlük dua kitaplarıdır. ... Sa”Oku
  7. 7Tasavvuf Izâhları · s.99“(8-Tuhfetu’l Uşşakî) de, Salâhattin uşşakî Hz. “ Aslı vahid olmayan vahidleşemez .” Yani “aslı bir olmayan bir’leşe-mez” demiştir. (Terzi Baba-6 Peygamber Hz. ”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.