İçeriğe atla

Üveysî mertebesi neyi ifade eder?

Kavram TanımıOrta düzey1 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

Üveysî mertebesi, zâhirde bir mürşide intisâb etmeksizin Hakk yolunu pîrân hazretlerinin mânevî rûhâniyetlerinden yardım görerek aşan nâdir kimselerin makâmını ifade eder¹. Hz. Veysel Karânî'nin Medîne'ye gelip Hz. Peygamber'i zâhiren görmeden geri dönmesi, onun zaten peygamberlik öncesi kendisine verilmiş olan gavsiyyet mertebesinin ve bâtında *"Akl-ı Küll"*ün sağ kanadından Nefes-i Rahmânı almasının bir netîcesidir²·³.

Detaylı cevap

Ayrıntı ›

Mesnevî şerhinde zâhiren bir mürşide intisâb etmeden bu tarîki kat' eden nâdir sâliklerin, gerçekte yine pîrlerin rûhâniyetlerinden mânevî imdâd alarak terakkî ettikleri ve meşâyih ıstılâhında bunlara "Üveysî" dendiği belirtilir¹. Dolayısıyla Üveysîlik rehbersiz kalmak değil, rehberliği doğrudan rûhânî ve bâtınî kanattan almaktır.

Hz. Veysel Karânî'nin Yemen'in Karen kasabasında sâde hâliyle çobanlık yapıp ardından Medîne-i Münevvere'ye gelmesi, Hz. Fâtıma Vâlidemiz ile kapı ardından görüşüp "annem izin vermedi, dönmem gerekti" diyerek Efendimizi zâhiren görmeden dönmesinin hikmeti, gavsiyyet makâmının kendisine Hz. Peygamber'in nübüvvetinden önce verilmiş olmasıdır⁴·⁵·⁶. Bu kemâl, belli bir tarihten itibaren bıçakla kesilmiş gibi değil, tedrîcî bir mânevî seyirle zuhûr etmiştir².

Hadîste geçen "Yemen" kelimesi ise hakîkat nazarında "Eymen" yâni sağ taraftır: Hz. Peygamber'in "Yemen'den Rahmân'ın kokusunu alıyorum" sözü, Akl-ı Küll'ün sağ tarafından ve Zât-ı Ulûhiyyetten gelen Nefes-i Rahmânı müşâhede etmeye ve hayat verici o nefesi idrâke işâret eder³.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Mesnevî Cilt 2 · Beyit 2982 (s. 292)Oku
  2. 2Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001), s. 335Oku
  3. 3Furkân Sûresi, s. 110Oku
  4. 4Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001), s. 296Oku
  5. 5Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001), s. 119Oku
  6. 6Sohbet Arası Sohbetler CD 7 (2001), s. 119Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.