İçeriğe atla

Üveysîlik nedir?

Kavram TanımıOrta düzey1 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

Üveysîlik, Yemen'in Karen kasabasından çobanlık yapan büyük velî Hz. Veysel Karânî'nin Hz. Peygamber'i (s.a.v.) bedenen görmeden, gönlündeki muhabbet ve râbıta yoluyla mânen ona bitişmesini ve bu yoldan gelen kemâlât hâlini ifade eder¹·². Mesâfe ve ceset birlikteliği şart değildir; kalpteki râbıta ve muhabbet yerinde oldukça Yemen'deki dahi karşıda hâzır olur³. Devrin kutbu olan Veysel Karânî, sohbet sahibi olmayıp duası derhal kabul gören bir velîdir ve aşkın nûrunda canını feda eden sıddîklerdendir¹·⁴.

Detaylı cevap

Ayrıntı ›

Üveysîliği anlamak için Hz. Veysel Karânî'nin hem hayatı hem de tasavvufî makâmı birlikte ele alınır. Yemen'in Karen kasabasında sâde hâliyle çobanlık yapan Veysel Karânî, zâhirî bir sohbet halkasına dâhil olmadan, mânevî feyz yoluyla kemâle ermiş Üveysî yolunun pîridir²·¹.

Zâhirde ümmet olmanın şartı şerîatı tatbîk etmekle birlikte, mânevî yakınlıkta asıl belirleyici olan ceset birlikteliği değil gönüldeki râbıta ve muhabbettir: "Karşımda oturan bana Yemen kadar uzaktır; Yemen'deki de karşımdadır" hakîkati bu yüzden söylenmiştir³. Nitekim Hz. Peygamber'in (s.a.v.) "Yemen'den Rahmân'ın kokusunu alıyorum" buyurması da Veysel Karânî'nin nefesini ve mûsevî hakîkatini taltîf etmektir⁵.

Bununla beraber mânevî makâm, zâhirî edep ve ilâhî hukuku ortadan kaldırmaz. Hz. Peygamber'e peygamberlik verilmeden önce yeryüzünde en üst mertebede bulunan Veysel Karânî, "benim gavsiyyetim bana yeter" dememiş; ilâhî hukuk ve nezâket gereği Medîne'ye ziyârete gelmiştir, zîrâ o anda Peygamber kendisinden üstündür⁶·⁷.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Celâl Cemâl Celâl: İbretlik Bir Dosya Daha (3), s. 80Oku
  2. 2Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001), s. 297Oku
  3. 3Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001), s. 338Oku
  4. 4Divan 3, s. 13Oku
  5. 5İnsân-ı Kâmil (Cilt 6), s. 80Oku
  6. 6Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001), s. 335Oku
  7. 7Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001), s. 158Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.