Yûnusiyye Fassı'nın anahtar terim envanteri nedir?

Yûnusiyye Fassı, Fusûsu'l-Hikem'in on sekizinci bölümü olup "Hikmet-i Nefesiyye" olarak adlandırılır. Bu fassın anahtar terimi **"nefes"**tir. Tasavvufî anlamda nefes, ilahî bir cereyan olarak tüm varlıklara hayat veren ve onları ayakta tutan temel kuvvettir. Bu ilahî cereyan, varlıklarda sürekli bir seyir halindedir. İnsan hayatı da bu ilahî cereyanın bir tecellisidir. Eğer bu ilahî cereyan olmasaydı, Azrail'in canı almasıyla birlikte hayatın kesilmesi, varlığın sona ermesi açıklanamazdı. Bu durum, varlıklarda mevcut olanın aslında ilahî bir yaşam, ilahî bir varlık olduğunu gösterir. Bu ilahî yaşam, Cenâb-ı Hakk'ın "el-Hayy" isminin bir tezahürüdür¹. "Hayât" sıfatı, Hak'ın diri olmasını ifade eder; bu hayat yaratılmış değil, ezelî, ebedî ve kendinden olan bir hayattır. Dolayısıyla Yûnusiyye Fassı, ilahî nefesin, yani ilahî hayat sıfatının varlıklardaki tezahürünü ve bu tezahürün kesilmesiyle ortaya çıkan durumu ele alarak, varoluşun temelindeki ilahî hakikati idrak etmeye odaklanır. Bu idrak, kişinin müşahede ehli, yani şehadet ehli namzedi olmasını ve bu hakikati yaşamaya başlamasını sağlar¹.