Yûnus Sûresi 99. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şey' kelimesi, bir şeyin varlığını veya meydana gelmesini dilemek, istemek anlamına gelir. Ayetteki 'şâe' fiili, Allah'ın dilediği takdirde her şeyin olacağını, ancak insanlara irade özgürlüğü tanıdığını gösterir. Bu, zorlama olmaksızın imanın gerçekleşmesi için bir zemin hazırlar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Şâe fiili, 'irade etti' demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın dileseydi herkesi iman ettirebileceğini, ancak bunu yapmadığını, dolayısıyla insanların iman etmemesinden peygamberin sorumlu olmadığını mecazi bir anlatımla ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İman kelimesi, Kur'an'da sadece 'inanmak' değil, aynı zamanda 'güvenmek', 'emniyet içinde olmak' ve 'tasdik etmek' anlamlarını da içerir. Ayetteki 'le-âmene' ifadesi, Allah'ın dilemesi halinde tüm yeryüzündekilerin bu güven ve tasdik halini benimseyeceğini belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İman, kalple tasdik, dille ikrar ve organlarla amel etmektir. Ayetteki 'le-âmene' ifadesi, Allah'ın iradesiyle gerçekleşecek olan imanın, bu kapsamlı tasdik ve güven halini ifade ettiğini gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): İman, bir şeye tereddütsüz inanmak, onu tasdik etmek ve ona güvenmektir. Ayetteki 'le-âmene' kullanımı, Allah'ın dilemesi durumunda insanların bu kesin inanç ve güven durumuna geçeceğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kerh, bir şeyi istemeyerek yapmak veya yaptırmak demektir. Ayetteki 'tükrihu' fiili, peygamberin insanları zorla iman ettirme yetkisinin olmadığını, imanın ancak hür iradeyle gerçekleşebileceğini açıkça ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): İkrah, bir kimseyi istemediği bir şeye zorlamaktır. Ayetteki 'tükrihu' kelimesi, peygamberin insanları iman etmeye zorlamasının Allah'ın iradesine aykırı olduğunu ve bunun mümkün olmadığını vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): İkrah, bir şeyi zorla yaptırmak, nefret ettirmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'tükrihu' fiili, imanın zorlama ile değil, ikna ve hür seçimle olması gerektiğini belirtir, zira zorlama ile iman gerçek bir iman sayılmaz.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İnsan kelimesi, 'ünsiyet kuran', 'alışan' veya 'unutan' anlamlarına gelebilir. Ayetteki 'en-nâs' ifadesi, genel olarak tüm insanlığı kapsar ve onların iman etme veya etmeme özgürlüğüne sahip olduğunu belirtir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Nâs kelimesi, Kur'an'da genellikle 'insan topluluğu' anlamında kullanılır. Ayetteki 'en-nâs' ifadesi, peygamberin muhatap olduğu tüm insanları ifade eder ve onların iman konusunda kendi iradeleriyle hareket etmeleri gerektiğini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Mü'min kelimesi, 'iman eden', 'güvenen' ve 'Allah'ın birliğini tasdik eden' kişiyi ifade eder. Ayetteki 'mü'minîn' ifadesi, zorlama ile değil, gönüllü olarak iman edenlerin niteliğini belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Mü'min, Allah'a ve gönderdiklerine kalben tasdik eden, dil ile ikrar eden kimsedir. Ayetteki 'mü'minîn' kelimesi, bu niteliğe sahip olanları ifade eder ve bu niteliğin zorla kazandırılamayacağını ima eder.