Tâhâ Sûresi 22. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Tâhâ 22Cüz 16 · Sayfa 313

Tâhâ Sûresi 22. Âyet

طه

Vadmum yedeke ilâ cenâhike taḣruc beydâe min ġayri sû-in âyeten uḣrâ

(22-23) "Sana büyük mucizelerimizden birini daha göstermemiz için elini koynuna sok ki bir başka mucize olarak, (alaca hastalığı gibi) bir hastalık sebebiyle olmaksızın bembeyaz bir halde çıksın."

Tâhâ Suresi'nin 22. ayeti, Hz. Musa'ya verilen mucizelerden birini, elinin bembeyaz çıkmasını konu edinir. Ayet, 'yed' (el), 'cenâh' (kanat/koltuk altı), 'tahruc' (çıkmak), 'beydâ'' (bembeyaz) ve 'âyet' (mucize) gibi anahtar kavramlar üzerinden ilahi kudretin tecellisini ve peygamberlik delillerini vurgular.

1وَٱضْمُمْd-m-m

Kök:ض م م—Bir şeyi diğerine katmak, birleştirmek, sıkıca tutmak anlamındadır ve burada elin koltuk altına sokulmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Damme (ضم) kelimesi, bir şeyi diğerine katmak, birleştirmek manasına gelir. Ayetteki 'udmum yedeke ilâ cenâhike' ifadesi, elini koltuğunun altına sokarak onu bedenine bitiştirme eylemini anlatır, bu da mucizenin gerçekleşmesi için bir hazırlık ve ilahi emre itaattir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Damm (ضم), bir şeyi diğerine yaklaştırmak ve ona katmaktır. Bu ayetteki kullanımı, Hz. Musa'nın elini koltuğunun altına sıkıca yerleştirmesi emrini ifade eder ki bu, mucizenin zuhuru için bir fiiliyatı işaret eder.

2يَدَكَy-d-y

Kök:ي د ي—İnsanın uzvu olan eldir ve burada mucizenin gerçekleşeceği organı ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Yed (يد) kelimesi, bilinen uzuv olan eldir. Kur'an'da bazen kudret, nimet ve mülkiyet gibi mecazi anlamlarda da kullanılır. Bu ayette ise, mucizenin doğrudan tecelli edeceği fiziksel el kastedilmektedir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Yed (يد) kelimesi, hakiki anlamıyla eldir. Ayetteki 'yedeke' ifadesi, Hz. Musa'nın kendi elini ifade eder ve bu elin renginin değişmesiyle bir mucizenin gerçekleşeceği belirtilir.

3جَنَاحِكَc-n-h

Kök:ج ن ح—Kuşun kanadı veya insanın koltuk altı anlamına gelir; burada elin sokulacağı yeri belirtir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Cenâh (جناح), kuşun kanadı demektir. İnsan için kullanıldığında ise koltuk altı manasına gelir. Ayetteki 'ilâ cenâhike' ifadesi, elin koltuk altına sokulması emrini açıklar.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Cenâh (جناح), kuşun kanadı olup, insan için koltuk altı tabir edilir. Hz. Musa'ya verilen emirde, elini koltuk altına koyması, yani bedenine yakın bir yere gizlemesi istenmektedir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Cenâh (جناح), kuşun uçtuğu uzuvdur. İnsan için ise koltuk altı ve yan taraf anlamlarına gelir. Ayetteki kullanımı, elin gizleneceği ve mucizenin ortaya çıkacağı bedenin bir kısmını ifade eder.

4تَخْرُجْh-r-c

Kök:خ ر ج—Bir yerden dışarı çıkmak, belirmek, ortaya çıkmak anlamındadır ve burada elin koltuk altından bembeyaz olarak çıkmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hurûc (خروج), bir şeyin bulunduğu yerden ayrılması ve dışarı çıkmasıdır. Ayetteki 'tahruc' fiili, elin koltuk altından çıkarıldığında renginin değişmiş, bembeyaz bir şekilde görünmesini ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): H-r-c kökü, genellikle bir yerden ayrılma, dışarı çıkma anlamlarını taşır. Bu ayette ise, elin normal halinden farklı bir şekilde, yani bembeyaz olarak ortaya çıkışını vurgular, bu da mucizevi bir durumu işaret eder.

5بَيْضَآءَb-y-d

Kök:ب ي ض—Beyaz renkli, parlak ve kusursuz anlamındadır; burada elin mucizevi bir şekilde bembeyaz ve lekesiz çıkmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Beydâ' (بيضاء), beyaz renkli demektir. Kur'an'da bu kelime, genellikle parlaklık, saflık ve kusursuzluk anlamlarında kullanılır. Hz. Musa'nın elinin 'beydâ'' çıkması, onun normal renginden farklı, göz kamaştırıcı bir beyazlıkta ve herhangi bir hastalık veya kusurdan arınmış olduğunu gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Beyaz (beydâ'), Kur'an'da genellikle olumlu çağrışımlara sahiptir; saflık, temizlik, aydınlık ve güzellik gibi anlamları ifade eder. Hz. Musa'nın elinin bembeyaz çıkması, ilahi bir mucize olarak, onun peygamberliğinin bir delili ve ilahi gücün bir göstergesidir, herhangi bir hastalık belirtisi değildir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Beydâ' (بيضاء), beyaz renktir. Ayetteki 'min gayri sû'' (bir kötülük olmaksızın) ifadesiyle birlikte kullanılması, bu beyazlığın bir hastalık veya kusurdan kaynaklanmadığını, aksine ilahi bir mucize olduğunu açıkça belirtir.

6ءَايَةً'-y-y

Kök:ء ي ي—Delil, işaret, mucize anlamındadır; burada Allah'ın kudretini ve Hz. Musa'nın peygamberliğini gösteren bir alameti ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Âyet (آية), bir şeyin varlığına delalet eden açık bir alamet veya işarettir. Peygamberlere verilen mucizeler de 'âyet' olarak adlandırılır, çünkü onlar Allah'ın kudretine ve peygamberin doğruluğuna delalet ederler. Hz. Musa'nın elinin bembeyaz çıkması da bu türden bir 'âyet'tir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Âyet (آية) kelimesi, Kur'an'da hem evrendeki doğal işaretleri hem de peygamberlere verilen mucizeleri ifade etmek için kullanılır. Bu ayetteki 'âyeten uhrâ' (diğer bir mucize) ifadesi, elin bembeyaz çıkmasının, Hz. Musa'ya verilen diğer mucizeler gibi, ilahi bir delil olduğunu vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Âyet (آية), delil ve alamet demektir. Kur'an'da 'âyet' kelimesi, Allah'ın birliğini ve kudretini gösteren her türlü işareti kapsar. Burada ise, Hz. Musa'nın peygamberliğini tasdik eden, olağanüstü bir olayı ifade eder.

Tâ-Hâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Bu ana gelene kadar temizlenmiş olan el’in henüz cilâsı yapılmamış idi. Cenâb-ı Hakk (c.c) bu eli koynuna yani gönül âlemine sokturmak sûretiyle oradan aldığı nûr ile onu sıradan bir el hükmünden çıkarmaktadır.

Bu iki Âyeti kerîme ile Mûsevîyyet mertebesinde olan kişinin aklının sıradan akıl ve elinin de sıradan el olmadığı ortaya çıkmaktadır.

Tâbî ki günümüzde bu mertebeye ulaşmış olan kişilerin elleri parlayacak değildir bu hâli ancak ehli bilir. Beşer elin parlaması, tuttuğu her şeyin Hakk’ın bir zuhuru olduğunu idrak etmesidir. Ve buradaki Nûr ile Nûrlanmasıdır.

لِنُرِيَكَ مِنْ آيَاتِنَا الْكُبْرَى

(Li nuriyeke min âyâtinel kubrâ.)

(Tâ-Hâ, 20/23) “Büyük Âyetlerimizden (mûcizelerimiz-den) birini, sana göstermemiz içindir.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(4)

Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10 13 ve Hakîkat-i İlâhiyye