‘Abese ve tevellâ
(1-2) Kendisine o ama geldi diye Peygamber yüzünü ekşitti ve öteye döndü.
(Peygamber) Yüzünü ekşitti ve döndü.
Abese Suresi'nin ilk ayeti, Hz. Peygamber'in bir durum karşısındaki fizyolojik ve psikolojik tepkisini, 'yüzünü ekşitme' ve 'yüz çevirme' fiilleriyle tasvir etmektedir. Bu fiiller, ayetin temel mesajını oluşturan anahtar kavramlardır ve bir tür hoşnutsuzluk veya rahatsızlık ifadesini barındırır.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'abese' kelimesini 'yüzünü buruşturmak, kaşlarını çatmak' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Peygamber'in yanına gelen âmâ kişiye karşı gösterdiği, içsel bir rahatsızlığın dışa vurumu olan yüz ifadesini ifade eder.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'abese'yi 'yüzün çirkinleşmesi, kaşların çatılması' olarak tanımlar ve bunun genellikle bir hoşnutsuzluk veya öfke durumunda ortaya çıktığını belirtir. Ayette, Peygamber'in, meşgul olduğu önemli bir konuşma sırasında araya giren âmâdan dolayı yüzünde beliren rahatsızlık ifadesini anlatır.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'abese' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, genellikle bir tür 'içsel sıkıntı' veya 'hoşnutsuzluğun' yüze yansıması olduğunu vurgular. Bu ayette, Peygamber'in, kendisini önemli gördüğü bir davetle meşgulken, dikkatini dağıtan bir durum karşısında gösterdiği doğal insani tepkiyi ifade eder.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'tevellâ' fiilini 'yüz çevirmek, sırtını dönmek' anlamında kullanır. Ayetteki bağlamda, Peygamber'in, âmâ kişiden yüzünü çevirerek ona karşı ilgisiz bir tavır sergilediğini, ondan uzaklaştığını mecazi olarak ifade eder.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'tevellâ' fiilinin 'bir şeyden yüz çevirmek, sırtını dönmek' anlamını taşıdığını belirtir. Ayette, Peygamber'in, âmâ kişinin sözlerine veya varlığına karşı gösterdiği, fiziksel bir uzaklaşma ve dolayısıyla zihinsel bir ilgisizlik halini tasvir eder.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'tevellâ' fiilinin Kur'an'da genellikle 'yüz çevirme, sırt dönme' ve dolayısıyla 'ilgisizlik, terk etme' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Peygamber'in, âmâ kişiye karşı gösterdiği, onu dinlemeye veya onunla ilgilenmeye yönelik isteksizliği ve ondan uzaklaşma eylemini vurgular.
Bu âyetin tefsiri eserlerde henüz eşleştirilmedi.
Eşleştirme tamamlandıkça bu bölüm otomatik dolar.