Gavs
En yüce veli mertebesi. Manevi alemde tasarruf sahibi.
Tanım
Gavs (الغوث), sözlükte "imdada yetişen, yardım eden" demektir. Tasavvuf hiyerarşisinde velâyet silsilesinin zirvesinde yer alan, çağının manevî tasarruf sahibi büyük velîsidir. "Gavs-ı a'zam" ifadesi özellikle Abdülkâdir Geylânî için kullanılır.
Etimoloji
Arapça غ-و-ث kökünden; "yardım istemek, imdada yetişmek" anlamındadır. "İstigâse" yardım talebi demektir.
Özellikleri / Mertebeleri
Tasavvuf ricâlullah hiyerarşisinde (İbn Arabî'ye göre):
- Kutb/Gavs (1 kişi) — Çağın en yüce velîsi.
- İmâmân (2 kişi) — Kutbun sağ ve sol vezirleri.
- Evtâd (4 kişi) — Dört ana yön.
- Abdâl (7 veya 40 kişi).
- Nükabâ, nücebâ — Alt mertebeler.
Gavs, bu hiyerarşide kutubla aynı veya kutbun bir işlev adı olarak kabul edilir: özellikle insanların dualarına imdad cihetiyle karşılık veren makam.
Kur'an Referansı
Enfâl Sûresi 9. ayet: "İz testegîsûne Rabbeküm fe'stecâbe leküm" — "Hani siz Rabbinizden imdâd diliyordunuz, O da size icabet etmişti." Gavs terimi bu kökten alınır.
Tasavvuf Geleneği
Abdülkâdir Geylânî (ö. 561/1166) "Gavsu'l-A'zam" lakabıyla anılır; Fütûhu'l-Gayb ve el-Gunye eserleriyle Kâdiriyye'nin pîridir. İbn Arabî Fütûhât'ta kutb/gavs makamının tek bir insanın omuzlarında olduğunu söyler. Necdet Ardıç da velâyet hiyerarşisini bu klasik çizgide işler. Unutulmamalıdır ki yardım hakikatte yalnız Allah'tandır; gavs bir vasıta ve tecellî mahallidir.
İlgili Kavramlar
Kaynaklar
- İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye
- Abdülkâdir Geylânî, Fütûhu'l-Gayb
- Şa'rânî, et-Tabakâtü'l-Kübrâ
Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Terzibaba - Necdet Ardıç
10x“İşte bunların izahına yahut ne olduğunu belirtmeye geçildiğinde işte üçlerden bir tanesi birincisi gavsül azam, diğeri kutbul aktab, diğeri kutbul irşad diye bunlar halk arasında, insanlar arasında, görevli kimseler diye izah edilmeye çalışılır.”
153 21 10.cd Sohbet Arasi Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
6x“Bunların izahına yahut ne olduğunu belirtmeye geçildiğinde işte üçlerden bir tanesi birincisi Gavs-ul Azam diğeri Kut-bul Aktab, diğeri Kut-bul İrşad, diye bunlar halk arasında insanlar arasında görevli kimseler diye izah edilmeye çalışılmaktadır. Üçlerden beşlere geçildiği zaman o iki tane daha onun görevlisi yediler daha onların görevlisi işte kırklar söylendiğinde hayalimizde meclis kurulmuş olmakta, bir gün...”
140 8 2002 10 CD Sohbet Aras Sohbet

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“kadiriyeti” “kadiri’yül kadiriyeti” tasdik ediyorsun.” “Ene Gavsül Azamı Muazzama Abdülkadir Gey-lani” “Bahşı Ata-yı mübareke” RÜYA 23/04/2003 Büyük bir muhabbet ile küçük bir erkek çocuğunun himayesi ve bakımı ile meşgul olduğumu görüyorum. Sonra bana üç harf”

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“" Fark etmen güzel ama " o hali kuşatıyoruz sonra o halden etkilenmiyoruz" bu eski yaşantından kaynaklanıyor olmalı bu gibi şeyler ile uğraşmasan iyi olur ve perde olabilir... "Gavsul Azam Hz. Abdülkadir Geylani'yi k.s.a. iki gündür düşünürken Fa… abiden davet geldi ve Ce… Ka… Tekkesi'ne gittik.”
169 10 bretlik bir hik ye daha Usta dan ra na tavsiyeler

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Kendileri zaman zaman “Mekke ve Medine’den sonra en çok görmeyi arzuladığım yerler buralarıydı,” diye ifade-lerde bulunuyordu... Bağdat gezilerinde Gavsül Azam Abdülkâdir Geylâni Hazretlerini zi-yaretleri sırasında rûhaniyetine yöneldiğinde, “Kudret tecellisinin za-hirdeki mazhariyetini gördüm.”
12 Terzi Baba 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Ef’al ve Esma, şeriat ve tarikattan bakınca aynen doğrudur, orada salih kullar vardır, gayri Salihler vardır, fiili sahibine yüklenir. Gavs-ul Azam büyük pirimiz ABDÜL KADİR GEYLANİ Hz lerine sonsuz selam ve hürmetlerimizi sunarız baştan ve O’nun söylediği sözlerini tasdik ederiz kabul ederiz ayrıca hasseten “Risale-i Gavsiye” diye olan risalesi için de ne kadar teşekkür etsek azdır kendisine.”
137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Ef’al ve Esma, şeriat ve tarikattan bakınca aynen doğrudur, orada salih kullar vardır, gayri Salihler vardır, fiili sahibine yüklenir. Gavs-ul Azam büyük pirimiz ABDÜL KADİR GEYLANİ Hz lerine sonsuz selam ve hürmetlerimizi sunarız baştan ve O’nun söylediği sözlerini tasdik ederiz kabul ederiz ayrıca hasseten “Risale-i Gavsiye” diye olan risalesi için de ne kadar teşekkür etsek azdır kendisine.”
138 6 2001 4 CD Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Ef’al ve Esma, şeriat ve tarikattan bakınca aynen doğrudur, orada salih kullar vardır, gayri Salihler vardır, fiili sahibine yüklenir. Gavs-ul Azam büyük pirimiz ABDÜL KADİR GEYLANİ Hz lerine sonsuz selam ve hürmetlerimizi sunarız baştan ve O’nun söylediği sözlerini tasdik ederiz kabul ederiz ayrıca hasseten “Risale-i Gavsiye” diye olan risalesi için de ne kadar teşekkür etsek azdır kendisine.”
139 7 4 CD 2001 Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Ama evvela o kendini tartması tesbit etmesi lazımdır. Ama ne yazık ki bu gün o görevde olan kimseler kendilerini gavs zannediyorlar işte gavs-ul azam zannediyorlar, her hangi dervişe baksanız benim efendim pir benim efendim gavs-ul a’zam zamanın gavsı, benim efendim kutup benim efendim kutbul aktab, hangi dervişe baksanız her tarikatın başındaki kimse bu şekilde vasıflandırılıyor.”
133 1 1998 2000 1 zmir rfan Sohbetleri CD 1

Abdulkerim Cili
2x“Kudretinin zuhura çıkması, melikiyet yani mülk âleminde ilim ile ve kudret ile tecelli eder, destekler yani. Kadiriyet, kudret ile destekler onu diyor. İşte ismiyle müsemma; Gavsül azam A.Kadir Geylani Hz.'nin en belirgin vasfı, kendisinde Kadir isminin diğer isimlerin hepsinden üstte olmasıdır.”
115 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Efendim benim şeyhim elhamdülillah Gavsül Azam’dır, eh mübarek olsun. Benim şeyhim Gavsül Aktab’dır, Kütbül Aktab’dır, benim şeyhim Kütbül İrşad’dır. Birisi çıkmış yola diyor benim şeyhim, irşad kutbudur, irşada çıktı. Ne söyledi? Namazı şöyle kılın, iman edin, böyle yapın.”
146 14.cd 2003 Sohbet Arasi Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Yani beynimizde güncel itibariyle o var. İşte tasdik meselesi çok mühim bir meseledir. Efendim diyor, benim şeyhim gavsül A’zâm, nereden biliyorsun be kardeşim? Tasdik ediyor, hayalini tasdik ediyor. Keşke olsa da hep tasdik etsek.”
72 Îmân VE Îkân

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Buradaki farki anlatan en güzel hikâye, Efendi babamizin bize anlattığı Gavsul Azam Abdulkadir Geylâni hazretlerimizin yaşadığı ve yaşattığı bir hikâyedir. Bu hikâyede, Hacc’a gitmek isteyen ve başka bir şeyhe bagli olan bir derviş, bir rüya görür.”
89 6 her ey merkez nde mi hik yesi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“101 adet salavatı şerif çekip 3 İhlas bir fatiha okuyup Efendimizin ve Ehli beyt hazaratının ruhlarına hediye eyledim. Destur Ya Hz. Allah c.c Destur Ya Hz. Resulullah Destur Ya Hz. Ali Keremellahü vech Gavsul A’zam Destur Ya Hz. Pir Hasan Hüsamettin Uşşak’ı Destur Ya Recalel gayp neveytü lillah fe'lem ennehu Lailahe ilallalah deyip.”
Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“5-Temmuz-1998 Pazar saat1:30 Yine geldik Mûsâ Kâzım makamına, Ulaştık ikindi namazına, Paralar dağıttık hayrına, Fakirler dedi elhamdülillâh . Akşam namazını kılmaya, Geldik bu gece Gavsül Â’zam’a, Başladı imam okumaya, Akşamı kıldık elhamdülillâh . Başladılar mevlûde sonradan, Zikirler çekildi arkadan, Kandildi, değildi sıradan, Biz de dinledik elhamdülillâh .”
129 (tüm Şi̇i̇rleri̇m)

Terzibaba - Necdet Ardıç
““Murakâbe” Bir ses ALLAH, “her şey necdetle konuşur artık dedi,” diyor. İnsân ve cinlerin yapıları, yüz hatları ayrı hemen farkediliyor. Gavsül A’zama niyaz ediyorum daha belirgin. Hiçlikte bir hâl, bir ses “kim o,” diye soruyor; başka bir ses, “Necdet” diye cevap veriyor.”
Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İlâh-i Olan "Kâdir" ise mutlak bir kudret gerektirdiğinden bizler için iddialı bir isim olacağından kaldırmamız ve icabını yerine getirmemiz mümkün olamaz. Bu ismi taşıyan bilindiği gibi "gavsul a'zam Abdül Kâdir Geylâni" Hz. vardırki gerçekten kudret tecellilerini göstermiştir. Bizim de 1990 haccımızda hava alanında iki aile dört kişi olarak elimizde hiç bir şeyimizin kalmadığı "pasaport hüviyet kâğıdı bir adres...”
236 24 24 Kur Ker Yol Nûr Sûresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İlâh-i Olan "Kâdir" ise mutlak bir kudret gerektirdiğinden bizler için iddialı bir isim olacağından kaldırmamız ve icabını yerine getirmemiz mümkün olamaz. Bu ismi taşıyan bilindiği gibi "gavsul a'zam Abdül Kâdir Geylâni" Hz. vardırki gerçekten kudret tecellilerini göstermiştir. Bizim de 1990 haccımızda hava alanında iki aile dört kişi olarak elimizde hiç bir şeyimizin kalmadığı "pasaport hüviyet kâğıdı bir adres...”
131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Siz yoktunuz. Risale-i Gavsiye ‘de şöyle buyuruyor: Ya Rabbi, ya Gavsin Rabbi diye Abdülkadir-i Geylani Gavsul Azam Hazretleri Risale-i Gavsiye’de. Çok müthiş bir eser o. Yorumu da biraz zor, anlayışı da biraz zor ama ufuklar çok geniş.”
154 22 2011 Muhtelif mevzular sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Yani onlardan sonra gelenler ne kadar alim olsa da O’nlar sahabe-i Kiram peygamberimizin Cemaline mazhar olanlardır, Nur’una mazhar olmuş kimselerdir, nazarına mazhar olmuş kimselerdir, onlar hakkında ondan sonra gelenlerin hiç kimsesi, ne Muhiddin-i Arabi Hz leri olsun ne Gavs-ul Azam yani büyükler olsun bunlara eremezler. Yani Sahabe-i Kiram’ın en son geleni peygamberimizle az bir süre bile yaşamış olsa bilgisi en...”
161 29 Muhteli̇f Sohbet Arasi Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İlâh-i Olan "Kâdir" ise mutlak bir kudret gerektirdiğinden bizler için iddialı bir isim olacağından kaldırmamız ve icabını yerine getirmemiz mümkün olamaz. Bu ismi taşıyan bilindiği gibi "gavsul a'zam Abdül Kâdir Geylâni" Hz. vardırki gerçekten kudret tecellilerini göstermiştir. Bizim de 1990 haccımızda hava alanında iki aile dört kişi olarak elimizde hiç bir şeyimizin kalmadığı "pasaport hüviyet kâğıdı bir adres...”
165 9 Kiyâmet Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İrfan ehlinin ise tek bir meşgûliyeti vardır o da Hakk’tır. Gerçek Allah ehli olanlar bu Âyet-i Kerîme’leri okudukları zaman bunlardan Allah’a sığınırlar. Gavsül Âzam Abdûlkadir Geylâni Hz.lerinin dedikleri gibi: “Ya Rabbi cehennem ehlinin cehennemden sana sığındıkları gibi bende cennet nimetlerinden sana sığınırım” Bu dünyâda cennet nimetleri ile kıyas edilmeyecek derecede az bir lezzeti olan suyu içerken dahi o...”
179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Çünkü hakikati Odur. Yani asli olan hakikat-i insan-ı Kamildir. O’ndan sonra gelen bütün büyüklerimiz, gavs-ul azamlar işte İnsan-ı Kamil diye isimlendirilen fertler, değerli kimselerin hepsi kamil insandır. Zira Hakikat-ı insaniye olan hakikat-ı Muhammediye lataayyun olan yani taayyunsuz olan zuhuru olmayan tayin olunmamış, program olarak ortaya çıkmamış olan o mertebe Zat-ı Ahadiyenin, ahadiyet mertebesinin...”
243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Gavsul Azam’ı düşününce, bilemediğim anlayamadığım bir hayret ve ürperti sarıyor her yanımı sevgisiyle birlikte… Allah’tan gafil olmamaya ve alacağım her kararda, söyleyeceğim her sözde, her şeyi O’nunla beraber yapmaya gayret ediyorum. Şimdiye kadar hep uzaklarda aradığım Allah’ımı artık yanı başımda, hep benimle olduğunu hissediyorum.”
32 Ter Baba 3 sti are dosyas

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İrfan ehlinin ise tek bir meşgûliyeti vardır o da Hakk’tır. Gerçek Allah ehli olanlar bu Âyet-i Kerîme’leri okudukları zaman bunlardan Allah’a sığınırlar. Gavsül Âzam Abdûlkadir Geylâni Hz.lerinin dedikleri gibi: “Ya Rabbi cehennem ehlinin cehennemden sana sığındıkları gibi bende cennet nimetlerinden sana sığınırım” Bu dünyâda cennet nimetleri ile kıyas edilmeyecek derecede az bir lezzeti olan suyu içerken dahi o...”
49 36 YÂ-Si̇n Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ET ARDIÇ İRFAN SOFRASI TASAVVUF SERİSİ (66) Ön söz Gavs-ul A’zam Abdül Kâdir geylâni hazretlerinin (Risâle-İ Gavsiye) isimli hacmi küçük ancak muhtevası oldukça büyük...”
66 Risaleyi Gavsiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Çünkü hakikati Odur. Yani asli olan hakikat-i insan-ı kamildir. O’ndan sonra gelen bütün büyüklerimiz, gavs-ul azamlar işte insan-ı kamil diye isimlendirilen fertler, değerli kimselerin hepsi kamil insandır. Zira hakikat-i insaniye olan hakikat-i Muhammediye la taayyün olan yani taayyünsüz olan zuhuru olmayan tayin olunmamış, program olarak ortaya çıkmamış olan o mertebe Zat-ı Ahadiyenin, ahadiyet mertebesinin...”
Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Rabbi de diyor ki: “Ya Rabbi Gavsi” Yani Rabb'in Gavsi! İsim olarak söylemiyor da, benim gavsım mânasında “Rabbın Gavsi’’ diyor. O, Rabbin Gavsi kendi yönünden söylüyor.”
Sayfa 72

Terzibaba - Necdet Ardıç
“O da diyor benim şeyhim gavs. Gavs da, gavs nedir? Müşahede ederek mi söyledin bunu, bilerek mi söyledin? Gavsı tanımak için evvela kendini tanıman lazımdır. Ali, Veli, Ahmet, neyse. Temiz kalpli arkadaşın, kardeşin ismi.”
Sayfa 166

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İlâh-i Olan "Kâdir" ise mutlak bir kudret gerektirdiğinden bizler için iddialı bir isim olacağından kaldırmamız ve icabını yerine getirmemiz mümkün olamaz. Bu ismi taşıyan bilindiği gibi "gavsul a'zam Abdül Kâdir Geylâni" Hz. vardırki gerçekten kudret tecellilerini göstermiştir. Bizim de 1990 haccımızda hava alanında iki aile dört kişi olarak elimizde hiç bir şeyimizin kalmadığı "pasaport hüviyet kâğıdı bir adres...”
253 49 41 Ku Ker Yol Hucurat Sûresi Murat Derûni

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Ama ifade etmek bakımından bireyselliği anlatma bakımından kişilik terimi kullanıldı. Hakkın varlığıdır, Hakkın zatıdır. Ve halkın içerisinde Hakkani dolaşan varlıktır. Şimdi; Gavs-ul Azam ile maddî hayat yaşayanın yaşantısı tıpatıp benzer birbirine. Hani Muhyiddin-i Arabi için söylenmiş bir söz vardır.”
111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Ama ne yazık ki bu gün o görevde olan kimseler kendilerini gavs zannediyorlar işte gavs-ul azam zannediyorlar, her hangi dervişe baksanız benim efendim pir benim efendim gavs-ul a’zam zamanın gavsı, benim efendim kutup benim efendim kutbul aktab, hangi dervişe baksanız her tarikatın başındaki kimse bu şekilde vasıflandırılıyor.”
Sayfa 170

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Biz şimdi geliyoruz üç aylık bir tarikat müntesibi olmuş “Benim şeyhim gavs” iyi mübarek olsun, yani demek istediğim bu kelimeleri o kadar hemen ucuza alıp veriyoruz ki on daha evvelkiler öyle demişler o da aynısını söylüyor, Gavs da Gavs nedir, müşahede ederek mi söyledin bunu bilerek mi söyledin, gavsı tanımak için evvela kendini tanıman lazımdır, işte Ali, Veli, Ahmet neyse temiz kalpli arkadaşın kardeşin,...”
Sayfa 146

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Belki aslı vardır, işte kurulduğu zaman ilk bu ilave edildiği zaman aslı vardır peki sonradan kelimeye dönüşmüştür, şimdi bize lazım olan hani diyorlar işte benim, şeyhim Kutbul Aktab’dır, benim şeyhimin şeyhi Gavs-ı Azam’dır, insanlar bunlarla oyalanmaktadırlar, kardeşim gavsın ne olduğunu biliyor musun, ki o kelimeyi ağzına alıyorsun, sonra gavs-ul Azam dediğin şey senin müşaheden ile anladığın bir şey mi acaba,...”
Sayfa 80

Nusret Tura
“İlâh-i Olan "Kâdir" ise mutlak bir kudret gerektirdiğinden bizler için iddialı bir isim olacağından kaldırmamız ve icabını yerine getirmemiz mümkün olamaz. Bu ismi taşıyan bilindiği gibi "gavsul a'zam Abdül Kâdir Geylâni" Hz. vardırki gerçekten kudret tecellilerini göstermiştir. Bizim de 1990 haccımızda hava alanında iki aile dört kişi olarak elimizde hiç bir şeyimizin kalmadığı "pasaport hüviyet kâğıdı bir adres...”
164 2 Esmâ’ül Hüsna

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Yani onlardan sonra gelenler ne kadar alim olsa da O’nlar sahabe-i Kiram peygamberimizin Cemaline mazhar olanlardır, Nur’una mazhar olmuş kimselerdir, nazarına mazhar olmuş kimselerdir, onlar hakkında ondan sonra gelenlerin hiç kimsesi ne Muhiddin-i Arabi Hz leri olsun ne Gavs-ul Azam yani büyükler olsun bunlara eremezler. Yani Sahabe-i Kiram’ın en son geleni peygamberimizle az bir süre bile yaşamış olsa bilgisi en...”
160 28 Muhtelif sohbet ars sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
““Murakâbe” Bir ses ALLAH, “her şey necdetle konuşur artık dedi,” diyor. İnsân ve cinlerin yapıları, yüz hatları ayrı hemen farkediliyor. Gavsül A’zama niyaz ediyorum daha belirgin. Hiçlikte bir hâl, bir ses “kim o,” diye soruyor; başka bir ses, “Necdet” diye cevap veriyor.”
Ramazan ve Oruç
Bilgiler
- era
- klasik
- arabic
- الْغَوْث / غَوْثُ الْأَعْظَم
- domain
- tasavvuf
- related_to
- veli,gavs,velayet