İçeriğe atla

Gavs

En yüce veli mertebesi. Manevi alemde tasarruf sahibi.

Tanım

Gavs (الغوث), sözlükte "imdada yetişen, yardım eden" demektir. Tasavvuf hiyerarşisinde velâyet silsilesinin zirvesinde yer alan, çağının manevî tasarruf sahibi büyük velîsidir. "Gavs-ı a'zam" ifadesi özellikle Abdülkâdir Geylânî için kullanılır.

İştikāk

Arapça غ-و-ث kökünden; "yardım istemek, imdada yetişmek" anlamındadır. "İstigâse" yardım talebi demektir.

Özellikleri / Mertebeleri

Tasavvuf ricâlullah hiyerarşisinde (İbn Arabî'ye göre):

  • Kutb/Gavs (1 kişi) — Çağın en yüce velîsi.
  • İmâmân (2 kişi) — Kutbun sağ ve sol vezirleri.
  • Evtâd (4 kişi) — Dört ana yön.
  • Abdâl (7 veya 40 kişi).
  • Nükabâ, nücebâ — Alt mertebeler.

Gavs, bu hiyerarşide kutubla aynı veya kutbun bir işlev adı olarak kabul edilir: özellikle insanların dualarına imdad cihetiyle karşılık veren makam.

Kur'an Referansı

Enfâl Sûresi 9. ayet: "İz testegîsûne Rabbeküm fe'stecâbe leküm" — "Hani siz Rabbinizden imdâd diliyordunuz, O da size icabet etmişti." Gavs terimi bu kökten alınır.

Tasavvuf Geleneği

Abdülkâdir Geylânî (ö. 561/1166) "Gavsu'l-A'zam" lakabıyla anılır; Fütûhu'l-Gayb ve el-Gunye eserleriyle Kâdiriyye'nin pîridir. İbn Arabî Fütûhât'ta kutb/gavs makamının tek bir insanın omuzlarında olduğunu söyler. Necdet Ardıç da velâyet hiyerarşisini bu klasik çizgide işler. Unutulmamalıdır ki yardım hakikatte yalnız Allah'tandır; gavs bir vasıta ve tecellî mahallidir.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

  • İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye
  • Abdülkâdir Geylânî, Fütûhu'l-Gayb
  • Şa'rânî, et-Tabakâtü'l-Kübrâ

Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Sohbet Arası Sohbetler CD 21
Sohbet Arası Sohbetler CD 21

Terzibaba - Necdet Ardıç

10x

...si, yediler daha onların görevlisi işte kırklar bilindiği gibi söylendiğinde gibi hep hayallimizde bir meclis kurulmuş olmaktadır. Bunların hikayelerini de anlatırlar belki yakıştırma, belki iyi niyetle düz...

153 21 10.cd Sohbet Arasi Sohbetler

Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)
Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)

Terzibaba - Necdet Ardıç

6x

...tadır. Üçlerden beşlere geçildiği zaman o iki tane daha onun görevlisi yediler daha onların görevlisi işte kırklar söylendiğinde hayalimizde meclis kurulmuş olmakta, bir gün bunların hikayelerini de anlatırl...

140 8 2002 10 CD Sohbet Aras Sohbet

Vahiy ve Cebrâîl
Vahiy ve Cebrâîl
5x

kadiriyeti” “kadiri’yül kadiriyeti” tasdik ediyorsun.” “Ene Gavsül Azamı Muazzama Abdülkadir Gey-lani” “Bahşı Ata-yı mübareke” RÜYA 23/04/2003 Büyük bir muhabbet ile küçük bir erkek çocuğunun himayesi ve bakımı ile meşgul olduğumu görüyorum. Sonra bana üç harf

İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler
İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler

Terzibaba - Necdet Ardıç

5x

...zdaki şahsın hallerini bilmiyor ve ilgilenmiyoruz fakat bizim onlarda gördüğümüz kendi iki halimizin yansıması vardı. Solumuzdaki kendinden geçiyordu, sağımızdaki soğuk duruyordu. Hakk'a vakıf olabilmek içi...

169 10 bretlik bir hik ye daha Usta dan ra na tavsiyeler

Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001)
Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

...abbi namaz nasıl bir namaz olmalı ki senin indinde kabul olsun” bakın diyor ki “Ya gavsi ey benim gavsım; namaz o namazdır ki namaz kılanın içinde kayıp olduğu yok olduğu namazdır diyor. İşte bu tahıyyatın h...

138 6 2001 4 CD Sohbet Aras Sohbetler

Terzi Baba (Cilt 1)
Terzi Baba (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

...sonra; Şamda da Muhyiddin-i Arabi Hazretlerinin kabrini ziyaretleri sırasında rûhaniyetine yöneldiğinde “Beni kabrimde aramayın, ben eserlerimin satırlarının içindeki mânâlarda gizliyim,” tecellisinin kend...

12 Terzi Baba 1

Sohbet Arası Sohbetler CD 7 (2001)
Sohbet Arası Sohbetler CD 7 (2001)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

...Ya rabbi namaz nasıl bir namaz olmalı ki senin indinde kabul olsun” bakın diyor ki “Ya gavsi ey benim gavsım; namaz o namazdır ki namaz kılanın içinde kayıp olduğu yok olduğu namazdır diyor. İşte bu tahıyyat...

139 7 4 CD 2001 Sohbet Aras Sohbetler

Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)
Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

...nden ubudiyetine geçmesinin gerekliliğini söylüyor. Hz Şems de bu hususta “Salat” nedir dendiğinde salat bir andır diyor, bakın ikisi de aynı şeyi bir başka şekilde izah ediyor. ama bütün anları içerisine al...

137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler

Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye
Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...izin bize anlattığı Gavsul Azam Abdulkadir Geylâni hazretlerimizin yaşadığı ve yaşattığı bir hikâyedir. Bu hikâyede, Hacc’a gitmek isteyen ve başka bir şeyhe bagli ol...

89 6 her ey merkez nde mi hik yesi

İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)
İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...'de daha üstündür. Onun üstünde daha bir varlık yoktur. Gösterdiği bütün kerametler o kadar çok ki! şöhreti bu yüzden çok fazladır. Abdülkadir Geylani Hz.'nin tanınması, Melikiyet mertebesindeki kudretinden...

115 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)
Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...lsun. Benim şeyhim Gavsül Aktab’dır, Kütbül Aktab’dır, benim şeyhim Kütbül İrşad’dır. Birisi çıkmış yola diyor benim şeyhim, irşad kutbudur, irşada çıktı. Ne söyledi?...

146 14.cd 2003 Sohbet Arasi Sohbetler

İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)
İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...e birlikte bağdaşırsa iyi niyet oluyor. İşte o kimselere de böyle dendikçe hakikaten kendileri, o mertebenin insanı zannediyorlar ve de orada kalınıyor. İşte bu hadise miraca mani oluyor. Burada artık irfani...

133 1 1998 2000 1 zmir rfan Sohbetleri CD 1

Îmân ve İkân
Îmân ve İkân

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...eselâ geliyor birisi diyor ki, benim şeyhim zamanın kutbu, zamanın gavsı, zamanın mehdisi, diyor ve böyle tasdik ediyor. Ama Allah onu ben gönderdim o benim mehdim demiyor. Yok böyle bir şey. Allahın gönder...

72 Îmân VE Îkân

Risâle-i Gavsiyye
Risâle-i Gavsiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ET ARDIÇ İRFAN SOFRASI TASAVVUF SERİSİ (66) Ön söz Gavs-ul A’zam Abdül Kâdir geylâni hazretlerinin (Risâle-İ Gavsiye) isimli hacmi küçük ancak muhtevası oldukça büyük...

66 Risaleyi Gavsiyye

TB. Kelime-i Muhammediyye
TB. Kelime-i Muhammediyye

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ram olarak ortaya çıkmamış olan o mertebe Zat-ı Ahadiyenin, ahadiyet mertebesinin mertebe-i taayyüne tenezzülüdür. Eğer Zat-ı Mutlak libas-ı taayyuna bürünüp Zat-ı Mutlak taayyün elbisesine bürünüp mukayyed...

Fusûsu’l-Hi̇kem

Ramazan ve Oruç
Ramazan ve Oruç

Terzibaba - Necdet Ardıç

...i artık yanlızdım ve bu süreyi en iyi şekilde değerlendirmem gereki­yordu. 23/06/985 Pazar - birinci gün; Hafifçe titriyorum biraz üşüme geliyor ve tefekküre baş­lıyorum. Bu arada “küllü şey’in hâlikün illâ...

Ramazan ve Oruç

Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)
Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)

Terzibaba - Necdet Ardıç

Rabbi de diyor ki: “Ya Rabbi Gavsi” Yani Rabb'in Gavsi! İsim olarak söylemiyor da, benim gavsım mânasında “Rabbın Gavsi’’ diyor. O, Rabbin Gavsi kendi yönünden söylüyor.

Sayfa 72

Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)
Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)

Terzibaba - Necdet Ardıç

O da diyor benim şeyhim gavs. Gavs da, gavs nedir? Müşahede ederek mi söyledin bunu, bilerek mi söyledin? Gavsı tanımak için evvela kendini tanıman lazımdır. Ali, Veli, Ahmet, neyse. Temiz kalpli arkadaşın, kardeşin ismi.

Sayfa 166

Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)
Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)

Terzibaba - Necdet Ardıç

Belki aslı vardır, işte kurulduğu zaman ilk bu ilave edildiği zaman aslı vardır peki sonradan kelimeye dönüşmüştür, şimdi bize lazım olan hani diyorlar işte benim, şeyhim Kutbul Aktab’dır, benim şeyhimin şeyhi Gavs-ı Azam’dır, insanlar bunl

Sayfa 80

Sohbet Arası Sohbetler CD 13 (2003)
Sohbet Arası Sohbetler CD 13 (2003)

Terzibaba - Necdet Ardıç

Biz şimdi geliyoruz üç aylık bir tarikat müntesibi olmuş “Benim şeyhim gavs” iyi mübarek olsun, yani demek istediğim bu kelimeleri o kadar hemen ucuza alıp veriyoruz ki on daha evvelkiler öyle demişler o da aynısını söylüyor, Gavs da Gavs n

Sayfa 146

İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)
İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)

Terzibaba - Necdet Ardıç

Ama ne yazık ki bu gün o görevde olan kimseler kendilerini gavs zannediyorlar işte gavs-ul azam zannediyorlar, her hangi dervişe baksanız benim efendim pir benim efendim gavs-ul a’zam zamanın gavsı, benim efendim kutup benim efendim kutbul

Sayfa 170

Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)
Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ır. Biride Gavslıktır. Gavsiyettir. İkisi de aynı mahalde zuhura gelir. Ve Gavsiyet makâmında olan kişi bunların ikisini de yaşar. Yaşayamazsa eksikliktir. Gavsiyet makâmı meydana gelmez. Çünkü Hakkın varlığ...

111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”

Nûr Sûresi
Nûr Sûresi

...r adres riyal ve diğerleri" kendimizi tanıtıcı hiç bir şeyimizin olmadığı, elimizde sadece bavullarımızın olduğu ve hava alanın da çaresiz beklediğimiz ve sonumuzun ne olacağını bilemediğimiz bir zamanda "A...

236 24 24 Kur Ker Yol Nûr Sûresi Murat Deruni

Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 1)
Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...in " Hali " Ayeti (12-53) (Vema uberriu nefsi innennefse le emmâretün bissui illâ mâ rahime Rabb’i inne Rabb’i gafururrahiym.) ( 33 ) defa çekilecek. Meâlen: “ Ben nefsimi temize çıkarmak istemem, çünkü nef...

Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi

Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)
Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...chehü” âyetini düşünüyorum; “şey’iyyet ve ef’âl âlemi” uzun uzun düşündürüyor. Ayrıca;     “küllü men aleyha fanin ve yeb...

Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2

Tüm Şiirlerim
Tüm Şiirlerim

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ermişler serler, Gıpta ettik elhamdülillâh . Pazartesi sabah vardık Musul’a, Orada imiş uğradık Yunus’a, Ziyaretimiz sürse de kısa, Onu da gördük elhamdülillâh . Bir tepe üzerine kurulu, Kapılar geçiliyor s...

129 (tüm Şi̇i̇rleri̇m)

Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba
Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba

Terzibaba - Necdet Ardıç

...rçek olduğunu gördüm. Bu husus Pirlerimizin himmeti ile "Kâdir" Kudretullahın tam müflis olduğumuz bir zamanda bizlere yetişmesi ve kurtuluşumuz idi. Bu uzun bir hikâyedir burada ilgisi olması bakımından bu...

131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba

Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)
Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ir?’’ diyor. Rabbi de diyor ki: “Ya Rabbi Gavsi” Yani Rabb'in Gavsi! İsim olarak söylemiyor da, benim gavsım mânasında “Rabbın Gavsi’’ diyor. O, Rabbin Gavsi kendi yönünden söylüyor. Cenâb-ı Hakk’da: “Rabbi...

154 22 2011 Muhtelif mevzular sohbetler

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)
Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...olsun bunlara eremezler. Yani Sahabe-i Kiram’ın en son geleni peygamberimizle az bir süre bile yaşamış olsa bilgisi en az olan dahi daha sonra gelen insanların en alimleri O’nun üstüne çıkamaz. Çünkü onları...

160 28 Muhtelif sohbet ars sohbetler

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)
Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...in. Yani ilmi olarak bir şey bilmemiş olsun. O nazara muhatap olmak ondan daha büyük bir şey yoktur. Yani peygamber efendimizin mübarek nazarlarının bir yere değmesi kadar güzel bir şey olabilir mi? Olmaz ne...

161 29 Muhteli̇f Sohbet Arasi Sohbetler

Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)
Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...da kaydedersin sonra gene istişare ederiz. Hakkın da hayırlısı olsun. ----------------------- Alışverişe kaldığımız yerden devam edelim. İsmail’in sorduğu soru, sizde mi? Bilezik işi yapıyorsunuz zâhiri ola...

164 2 Esmâ’ül Hüsna

Kıyâmet Sûresi
Kıyâmet Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ve diğerleri" kendimizi tanıtıcı hiç bir şeyimizin olmadığı, elimizde sadece bavullarımızın olduğu ve hava alnın da çaresiz beklediğimiz ve sonumuzun ne olacağını bilemediğimiz bir zamanda "Abdül kadir geyl...

165 9 Kiyâmet Sûresi̇

Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir
Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir

Terzibaba - Necdet Ardıç

...et nimetlerinden sana sığınırım” Bu dünyâda cennet nimetleri ile kıyas edilmeyecek derecede az bir lezzeti olan suyu içerken dahi o anda eğer Rabbimiz aklımızda ise o bize perde olmaz ancak o lezzet bizi ih...

179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir

Ahzâb Sûresi
Ahzâb Sûresi

...ayyun olan yani taayyunsuz olan zuhuru olmayan tayin olunmamış, program olarak ortaya çıkmamış olan o mertebe Zat-ı Ahadiyenin, ahadiyet mertebesinin mertebe-i taayyuna tenezzülüdür. Eğer Zat-ı Mutlak libas-...

243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni

Hucurât Sûresi
Hucurât Sûresi

...zde hiç bir şeyimizin kalmadığı "pasaport hüviyet kâğıdı bir adres riyal ve diğerleri" kendimizi tanıtıcı hiç bir şeyimizin olmadığı, elimizde sadece bavullarımızın olduğu ve hava alanın da çaresiz beklediğ...

253 49 41 Ku Ker Yol Hucurat Sûresi Murat Derûni

Terzi Baba 3 — İstişâre Dosyası
Terzi Baba 3 — İstişâre Dosyası

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ım her kararda, söyleyeceğim her sözde, her şeyi O’nunla beraber yapmaya gayret ediyorum. Şimdiye kadar hep uzaklarda aradığım Allah’ımı artık yanı başımda, hep benimle olduğunu hissediyorum. Hatta bazen, s...

32 Ter Baba 3 sti are dosyas

Yâsîn Sûresi
Yâsîn Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...en sana sığındıkları gibi bende cennet nimetlerinden sana sığınırım” 68 Bu dünyâda cennet nimetleri ile kıyas edilmeyecek derecede az bir lezzeti olan suyu içerken dahi o anda eğer Rabbimiz aklımızda ise o...

49 36 YÂ-Si̇n Sûresi̇