İlahi Aşk
Allah'a duyulan aşk. Tasavvufun temel motivasyonu ve itici gücü.
Tanım
İlâhî aşk, kulun yaratıcısına duyduğu yakıcı, kendinden geçiren sevgidir. Sıradan muhabbetin ötesinde, sevenin sevilende erimesi (fenâ) derecesine ulaşan bir haldir. Tasavvufun itici gücü ve sâlikin Hakk'a yürüyüşünün asıl enerjisidir.
İştikāk
"Aşk" kelimesinin "ışk" (sarmaşık) kökünden geldiği söylenir; sarmaşığın ağaca sarılıp onunla bir olması gibi, âşığın da mâşukuna sarılıp onda yok olmasına işaret eder.
Kur'an Referansı
- Bakara 2:165 — "İman edenler en çok Allah'ı severler (eşeddü hubben lillâh)."
- Mâide 5:54 — "Allah onları sever, onlar da Allah'ı severler."
Tasavvuf Gelenegi
Mutasavvıflar muhabbetin en üst derecesini "aşk" olarak tanımlar. Hallâc-ı Mansûr, Ahmed Gazzâlî (Sevânih), Mevlânâ (Mesnevî ve Dîvân-ı Kebîr), Yûnus Emre ve Fuzûlî ilâhî aşkın baş temsilcileridir. Mevlânâ "Aşk geldi, damarımda kanım oldu" derken; Yûnus "Aşksızlara verme öğüt, öğüdünden alır değil" der. İbn Arabî aşkı varlığın yaratılış sebebi sayar ("Küntü kenzen mahfiyyen" hadisi çerçevesinde).
İlgili Kavramlar
Kaynaklar
- Ahmed Gazzâlî, Sevânihü'l-uşşâk
- Mevlânâ, Mesnevî-i Ma'nevî
- İbn Arabî, Tercümânü'l-eşvâk
Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Ahmed Avni Konuk
21x“fına gelip aşkın tuzağına tutulasın. Reşâdet ve riyâset tuzağını bırakıp onun tuzağına gelesin! 412. Aşk benim kulağıma yavaş yavaş der ki: “Av olmak, avcılıktan daha latiftir.” Ya'ni, aşk-ı ilâhî ben”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9

Ahmed Avni Konuk
19x“döşeme, sıcaklığı ister. Yani, ilâhî aşkla yanan kâmil veli, musâhiplerinin kalbindeki soğukluğu ve incimâdı ortadan kaldırır ve onlara ilâhî aşk aşılar. Eğer sülûk yolcusu, nefsânî kimselerin sohbeti”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10

Ahmed Avni Konuk
19x“hlarına kefâret olur.” Derdin bâtınîsi aşk-ı ilâhîden mütevellid derd-i firkattir. Böyle bir derd-i bâtınî dünyâ ve âhiretin devlet ve ni'metlerinden efdaldir. 208. Derdsiz çağırmak donukluktandır. De”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5

Ahmed Avni Konuk
8x“işler ilmüş 2240. 9<amış ile boğum hem-raz oldukça, o dııılağın ve sadanın hem-nişini de- [22041 ğildir. Kamışın boğumlan mevcüd oldukça içerisi kapalı olacağından neyzenin dudağına yaklaşamaz ve k”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2

Ahmed Avni Konuk
7x“aki dört numaralı beyte bağlıdır. Yani kendi aslından uzak düşen her kimse önceki kavuşma zamânını ister; çünkü kendi aslının âşıkıdır. Bu aşk insân-ı kâmilde son derece şiddetle zâhir olduğundan, onu”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

“...Bu ayet, insanın zahirî ve batınî yolculuğunda hangi değerlere tutunması gerektiğini gösterir. Geçici olanın peşine düşmek insanı hakikatten uzaklaştırır; ancak kalıcı olanı aramak ve başkalarına fayda sağlam...”
255 13 Ku Ke Yol Ra'd Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...Biz’ki Mevlânaya kul olup onu çektik kendine, Siz’ki nefsine kul olup, girdiniz nefis bendine. Biz’ki ne ar koyduk ne yar, ne ihvan ne de ıyal, Siz’ki dosttan gayrı her şeyi eylediniz evlâdı ıyal. Kendinize d...”
129 (tüm Şi̇i̇rleri̇m)

“...i, ateş çekici olur. Ben, kav gibi oldum; kav çabuk ateş alır. Sen çabuk ateş alan bu çakmak fitilini al! Bu beyitlerde Cenâb-ı Pîr kendi nefislerinin ilâhî gaybî tecellîleri kolayca kabûl buyurduklarını ve sâ...”
244 35 37 Ku Ker Yol Fatır Sûresi Murat Derûni son

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...hiç bilinmez ne olduğu anlaşılmaz. Mehtap onun hayaline girdi tamam olup aldı; Ondaki huylardan her neki bulunmaz gibilerden… Atlılar merkezinde kınacı nakışların gördü; Onu yazmayı istedi başladı saç tellerin...”
113 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...’u ard edip nefsinize ettiniz temennâ. Biz’ki ne han aradık ne hamam, dost için seyr ettik her an. Siz’ki nefsiniz için çıktınız seyrana, biraz da uğradınız bu garibana. Biz’ki Mevlânaya kul olup onu çektik ke...”
12 Terzi Baba 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...e aşk ve ilâhî aşk ismini alır. Netice olarak ilâhî aşk ise yine kendi kendini sevmesi, kendi kendini tanımasıdır. Kıvılcım küçüktür ancak söndürülmedikçe âlemi yakar. İ...”
75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ndan başka ilâhi aşk sâhibi olanlar için de verilmiş bir emirdir. Hak âşıkları son mertebede tekâlüften müstağnidir. Resûlallah Efendimiz şeriat ahkâmını kendisi söylemi...”
77 Aşk VE Muhabbet Yolu

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ünyesinde) yavaş yavaş, mertebe olarak büyür. Şecereyi hidayet olur ve meyvası ile de tanımlanır. Hz. Abdülkadir Geylani, Hz. Beyazıd-ı Bistami vs. evliya kiram Allah’ın ilahi namus isimleri arasında anılır. P...”
89 6 her ey merkez nde mi hik yesi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...eğer nefis limanlarında dolaşıyorsa hemen o limanları terk edip, ilahi limanlara sığınarak güven haline ulaşması gerekmektedir. Yapılan bu ihtarlar o yöndeki karar ve hareketinizi oluşturmaya yardımcı olacakt...”
09 ER RAHMAN

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...ve perestiş-i bâde-i aşk benim vazîfemdir. Ben bu deyr-i mugānda, bu hazret-i şehâdette, cihânın cânıyım. Bu kevnin sûret-i mecmûası, bütün benim cismimdir. نَوَرَيْحَتَكُن ْ رَوْحًوَغَذ ِّ خَلْقَه ُ مِنْه ُ Ve...”
Kelime-i Îseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nebeviyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...k ve lâyemut olan aşk; akıl gözünün dürbünüdür. Dürbün uzak mesafeleri yakınlaştırdığı gibi, aşk dürbünü de Allaha olan mesafeleri kısaltır. ************** (18) inci sohbet: Şiddetine göre de hiçe indirirdir....”
82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...rmek istemiyoruz, anlatıyor. Kulak tıkayıp işitmek istemiyoruz. «Benim gibi olun da Cenâb-ı Hakk size de habibim desin» diyor. Adam sen de! Hayvan geldim hayvan gideceğim diye ısrar edenler bulunuyor. İşte bü...”
85 Karagün Dostuyum (ii)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...e hakkını vererek yaşamaya çalışmaktır. Bu mertebede “cennet”, bakâ-billâh makâmıdır (Hakk’la birlikte olmaktır). “Uyûn” ise, gönülde kaynayan ve leb-i deryâ hükmünde olan ehlûllahın dudaklarından çıkan irfân...”
Hicr Suresi

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...r. Nitekim her gün bu hâlin binlerce misâlini görüyoruz. Ebeveyni sulehâdan olup, onların terbiyelerini alan nice zekî evlâdlar, birkaç sene Avrupa’da imrâr-ı hayât etmekle onların zulmet-i küfür ve inkârlarına...”
Kelime-i Ya'kûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Rûhiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...maz olur. Fakat bu teşbîh bir cihette tahallüf eder. Sûrî olan zulmeti ref ’etmekte, ateş mutlakā bir mumla kāim olmak lâzım gelir ise de, uşşâk-ı ilâhînin şem’ gibi olan cisimleri böyle değildir. Çünkü onların...”
Kelime-i İbrâhîmiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Müheymiyye

Ahmed Avni Konuk
“içki içirir" (İnsân, 76/21) ayet-i kerimesinde işâret buyrulan iç içe ve derece derece ilâhî aşk şarâbı vardır. 11. Bu ağzı bağla, tâ ki âşikâr göresin; o cihânın gözbağı boğaz ve ağızdır. [Beyt 11'in”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...lmadığı gibi bu Hilâl’e de diken yarası mesâbesinde olan meşakkatler, riyâzatlar ve şiddetli mücâhedeler gül ve gülzâr oldu.” 964. Gerçi ten diken yarasından kalbur oldu, cismimin cânı ikbâlin gülşeni oldu. Hz....”
Buruc Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...nda en çok etkileyen duygu sarmalıdır. Aşk, âşıkın hem başı hem de sonudur. Aşkın en güzel mekânı ârif kulun gönlüdür. Aşk bir yönüyle halk, bir yönüyle de Hak olmaktır. Halk yönüyle âşık, Hak yönüyle mâşuktur...”
103 Aşk VE İ̇rfan Yolunda

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...dini sevmesidir, kendini tanımasıdır. İşte kıvılcımın çıkması. İçine ateş düştü derler. Bir de kibrit küçücüktür ama hütün binayı yakar. Söndürülmezse eğer bütün alemi yakar. Şimdi zaten içerde yanıcılık var....”
123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...u diken yarasının önündedir. Fakat rûhum o kullanna Vedûd olan Hak Teâlâ hazretlerinin sarhoşu ve harabıdır. Binâenaleyh bu zevk-i ma’nevî elem-i cismânînin hicâbı olur. 966. Câna mensûb olan koku benim cânım ta...”
164 2 Esmâ’ül Hüsna

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...nda en çok etkileyen duygu sarmalıdır. Aşk, âşıkın hem başı hem de sonudur. Aşkın en güzel mekânı ârif kulun gönlüdür. Aşk bir yönüyle halk, bir yönüyle de Hak olmaktır. Halk yönüyle âşık, Hak yönüyle mâşuktur...”
1772747276481 DVT C001.MP3

“...Gönlün "ferci", sâdece ilâhî aşk ve ma'rifetullâh'ın giriş kapısı olmalıdır. ------------------- Âyet 6 اِلَّا عَلٰى اَزْوَاجِهِمْ اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ فَاِن...”
239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî

“...iyyenin gülşeni oldu." Ba’zı nüshalarda “cân” ile “cisim” arasında vâv-ı âtıfe vardır. Bu sûrette ma’nâ “Hem cânım ve hem de cismim ikbâlin gülşeni oldu” demek olur ki, bu da, cismimdeki kesâfet kalktı ve rûh hü...”
243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni

“...e iştirak eder hâle gelir. Bu da nefsin tezkiye sonucu dağlar gibi heybetli ama artık zikre yönelmiş bir hâl almasını ifade eder. Kuşlar, ruhun letafetini simgeler. Yani insanın nuranî olan ve semâya yükselen...”
248 38 Sâd Sûresi Abdürrezzak tek Muhtefi.

“...ına ölçülü bir şeklide hangi derste ise oranın ilminden akıtarak ölü olanbeden arzının canlandırır ve hayali vücut anlayışı, hakkani bir vücut anlayışı idrakine döner. “İşte siz de, böyle diriltileceksiniz.” E...”
252 43 43 Ku Ker Yol Zuhruf Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...gerçek mânâsı Hakk ile Hakk olmaktır. Hz. Mevlânâ, “Bütün görülen mâşuktur, âşıklık ise perdedir” buyurmuştur. Genel olarak biz aşk için her kişinin bulunduğu mertebe îtibarıyla, kendi idrâk ve anlayışına gör...”
66 Risaleyi Gavsiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...bizde ilâhî aşk meydana geliyordur, yoksa bir şey alınamamaktadır. Dışarıdan alınanlar ise olabildiği kadar olmakta ancak içerideki kaynakların yerini asla tutmamaktadır...”
67 Mülk-Sûresi̇
Bilgiler
- era
- klasik
- arabic
- العشق الإلهي
- domain
- tasavvuf
- related_to
- muhabbet,fena,sekr,mirac