Şeyh Mahmud Şebüsteri
Gülşen-i Raz yazarı. Vahdet-i vücud şairi.
Tanım
Şeyh Mahmud Şebüsteri (ö. 720/1320), İran'ın Tebriz yakınlarındaki Şebüster kasabasında doğmuş büyük bir vahdet-i vücud şairi ve mutasavvıfıdır. Kısa ömrüne rağmen tasavvuf edebiyatının en etkili eserlerinden birini kaleme almıştır.
Gülşen-i Raz
Asıl şöhretini "Gülşen-i Râz" (Sır Gülbahçesi) adlı mesnevisine borçludur. Horasan'dan gelen bir sufinin (Emir Hüseyni Herevi) sorularına cevaben yazdığı bu eser, yaklaşık bin beyitten oluşur ve İbn Arabi ekolünün vahdet-i vücud anlayışını manzum olarak özetler. "Ben kimim?" "Fikir nedir?" "Vahdet ve kesret nasıl birleşir?" gibi temel irfani soruları cevaplar.
Vahdet-i Vücud Anlayışı
Şebüsteri, Muhyiddin İbn Arabi'nin öğretisini İran tasavvuf diline aktaran en önemli isimlerdendir. Ona göre varlık birdir; çokluk (kesret) ise bu tek varlığın tecellilerinden ibarettir. Meşhur beyti: "Âlem hayâldir, hakikat birdir / Bu çokluk, tek bir aynadaki yansımadır."
Etkisi
Gülşen-i Râz üzerine onlarca şerh yazılmıştır. En meşhur şerhi Şemseddin Muhammed Lâhîcî'nin (ö. 912/1507) "Mefâtîhu'l-i'câz fî şerhi Gülşen-i Râz" adlı eseridir. Osmanlı'da da geniş ilgi görmüş, Elvân-ı Şirâzî tarafından Türkçeye çevrilmiştir.
İlgili Kavramlar
Kaynaklar
- Mahmud Şebüsteri, Gülşen-i Râz
- Şemseddin Lâhîcî, Mefâtîhu'l-i'câz
- Elvân-ı Şirâzî, Gülşen-i Râz Tercümesi
Bu Kisinin Gectigi Eserler

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“Yine tasavvuf düşüncesinin önemli şahsiyetlerinden Hz. Mevlânâ, Abdülkerîm-i el-Cîlî, Abdülkadir-i Geylânî, Mahmud Şebüsterî gibi büyüklere eserlerinde ve sohbetlerinde sık sık göndermede bulunması onun düşünce zenginliğini gösterir.”
1772747276481 DVT C001.MP3

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“GÖNÜLDEN ESİNTİLER ŞEYH MAHMÛD ŞEBÜSTERÎ GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ NECDET ARDIÇ İRFAN SOFRASI NECDET ARDIÇ TASAVVUF SERİSİ (75) ÖN SÖZ Muhterem ok...”
75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
2x“...nusudur. Bk.Gulshan ı Raz –The Mystic Rose Garden–( Whinfield), 1880, s. 3 (beyit: 20). Ayrıca bk.Gülşen-i Râz(tercüme ve şerh: A. Avni Konuk), s. 59. 661 Rubâî için bk. Yâkub Han Kaşgarî,Tavzîhu’l-Beyân, s. 3...”
Kelime-i Muhammediyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ferdiyye

Mahmûd-ı Şebüsterî
2x“GÖNÜLDEN ESİNTİLER ŞEYH MAHMÛD ŞEBÜSTERÎ GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ NECDET ARDIÇ 123-Gülşen-i Raz-2-Terzi Baba şerhinin tamamı. İRFAN SOFRASI NECDE...”
123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Dıştan örtündüğünden gece hükmünde dir, ancak özü ve içi itibariyle tesbîh’lerini yaparlar. Bu hal bir bakıma “Mahmut Şebüsterî”nin dediği gibi, (kapkaranlık gece içinde, apaydınlık gündüz, apay-dınlık günün içinde kapkaranlık gece.”
Zekat ve İnfak

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“" Beyt: Tercüme: "Aynda olan bu ayn, sen misin yoksa ben miyim? İkilik isbâtından seni ve beni tenzih ederim." Ve Mahmûd Şebüsterî (k.s.) Gülşen-i Râzlarında bu ma'rifeti şu beyitlerde böyle buyururlar. Beyt: Tercüme: "Adem âyna, âlem aks ve insan dahi aksin gözü gibidir; onda şahıs gizlidir.”
191 Fusûsu’l-Hi̇kem

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Ateşin yaktığı gibi Hakk ateşi Hakk’ın muhabbeti onu yakar bir şey bırakmaz ortada narın nuru kalır, varlığı fani olur, Cemâl-i ilâhînin perdesi olup müşahedeye mâni' olan bu taayyün-i vehmî ve hayâl-i enâniyyet ortadan kalkınca, hem kendisini ve hem de cemî'-i zerrâtı Hakk'ın lisânıyle "Ene'l Hak-gûyâ" görür. “Enel Hakk” dediğini görür. Nitekim Gülşen-i Râz'da Mahmûd Şebüsterî hazretleri buyurur: Tercüme: "Vehm ve...”
192 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Bu hal bir bakıma “Mahmut Şebüsterî”nin dediği gibi, (kapkaranlık gece içinde, apaydınlık gündüz, apay-dınlık günün içinde kapkaranlık gece.) Âyet-i Kerîme’ye beşeriyyet yönünden baktığı-mızda da, zâhiren yaşadığımız yirmi dört saatlik bir günün gecesi ve gündüzü olarak tesbihatlarımızı her birey olarak, bulunduğumuz idrak ve anlayış mertebele-rinden yapmış oluruz.”
19 Sûre-İ Feth

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“İlahi Cemâl'in perdesi olup müşâhedeye (gözlemeye, görmeye) engel olan bu vehmî taayyün (sadece sanıda var olan belirginleşme) ve enâniyet (benlik) hayali ortadan kalkınca, hem kendisini hem de bütün zerreleri Hakk'ın lisanıyla "Ben Hakkım deyici" görür. Nitekim Gülşen-i Râz'da Mahmud-i Şebüsterî hazretleri buyurur: برآور پنبه پندارت از گوش ندا می آید از حق بر دوامت درآر وادی ایمن که ناگاه روا باشد أنا الله از درختی...”
Kelime-i Mûseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ulviyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Nitekim Mahmûd-i Şebüsterî hazretleri buyurur: جهانرا سربسر آیینه دان بهر یک ذره صد مهر تابان Tercüme: "Cihânı baştan başa bir âyîne ve her bir zerrede yüz güneşi tâbân bil!" 468 ✨ ✨ Sade Türkçe flash Bilinmeli ki âlem, bütünüyle ele alındığında bir ayna gibidir ki, Yüce Allah tüm isimlerinin veçheleriyle onda ayrıntılı olarak görünür.”
Kelime-i Süleymâniyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Rahmâniyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Nitekim Mahmûd-i Şebüsterî hazretleri buyurur: Tercüme: "Cihanı baştan başa bir âyîne ve her bir zerrede yüz güneşi tâbân bil!" yani her zerrede yüz tane ışıklı parlak güneş gör diyor. Her zerrede yüz tane parlak güneş demesi her zerrede bütün esma-i ilahiyenin suretleri ilmi zuhurdadır ama kevn olarak müsait değildir.”
189 Fusûsu’l-Hi̇kem

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...dil Bey nüshası: “iki baş gözümle” (s. 55). 540Lâmiî Çelebi,Terceme-i Nefehâtü’l-Üns, s. 305. 541Ahmed Avni Bey, Hallâc’a âit bu beytiLemaât’taki hâliyle kaydetmiş veLemaât Tercümesi’nde Abdurrahman Câmî’den m...”
Kelime-i İlyâsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İnâsiyye
Bilgiler
- era
- klasik
- yer
- Tebriz/Şebüster
- birth
- 687/1288
- death
- 720/1320
- arabic
- محمود شبستري
- domain
- tasavvuf
- related_to
- vahdet-i-vucud,ibn-arabi,tecelli