Sıfat-ı Subutiyye
Yedi sabit sıfat: Hayat, İlim, İrade, Kudret, Kelam, Semi, Basar.
Tanım
Sıfât-ı Sübûtiyye, Allah'ta sabit olarak bulunan ve O'nu kemâl sıfatlarıyla niteleyen yedi sıfattır. "Me'ânî sıfatlar" olarak da anılır. Bunlar müsbet (olumlu) anlamda Allah'a atfedilirler.
Yedi Sıfat
- Hayât (حياة): Diri olmak
- İlim (علم): Her şeyi bilmek
- İrâde (إرادة): Dilemek, seçmek
- Kudret (قدرة): Her şeye gücü yetmek
- Kelâm (كلام): Konuşmak (sözsüz, sessiz ezelî kelam)
- Sem' (سمع): İşitmek
- Basar (بصر): Görmek
Kur'an Referansı
- Bakara 2:255 (Âyetü'l-Kürsî) — Hayy (Hayât), Kayyûm, İlim
- Hac 22:61 — "Allah işiten ve görendir." (Sem' ve Basar)
- Nisâ 4:164 — "Allah Mûsâ ile hakiki olarak konuştu." (Kelâm)
- Fussilet 41:54 — Muhît (İlim)
Mâtürîdî Ekolü
Mâtürîdîler bu sıfatlara sekizinci olarak Tekvîn'i (yaratmak, var etmek) ekler. Eş'arîler ise Tekvîn'i Kudret'in altında kabul eder.
Tasavvufî Yorum
İbn Arabî'ye göre yedi sıfat, kâinatta yedi ilahî isim olarak tecellî eder: Hayy, Alîm, Mürîd, Kadîr, Mütekellim, Semî', Basîr. İnsân-ı kâmil bu yedi sıfatın tam mazharıdır.
İlgili Kavramlar
- sifat-i-zatiyye
- tekvin
- esma-i-husna
- kelam-i-nefsi
Kaynaklar
- Taftazânî, Şerhu'l-Akāid
- Nesefî, Akāid
- Mâtürîdî, Kitâbü't-Tevhîd
Bu Kavram'in Geçtiği Eserler

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Yani; sendeki esmâ-i ilâhiyyenin nefsî olan, daha evvelce sana verilmiş ilâhi olan ama kişinin bunu esmâ-i nefsiyyeye çevirmiş olduğu, nefsi manada kullandığı sıfat-ı subutiyye ve diğer esmâları ve onların içerisinden senin rabb-i hassın olanı hakikatine döndürebilmen için, onun hayrına namaz kıl.”
109 Tasavvuf zahlar

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“) Kur'ân-ı Kerîm'deki sure sayısı : 4 (4 - 1 = 3/1, 3 =13) () “vav” 6 6 () “he” 8 8 () “elif” 1 1 () “mim” 40 4 () “mim” 40 4 () “dal” 4 4 139 (1+3+9=13) 31 (Tersi 13) (3+1 = 4) Doğum Tarihi : 571 (5+7+1=13) Dünyadan Ayrılışı : 634 (6+3+4=13) İstanbulun Fethi : 1453 (1+4+5+3=13) Sıfatı Zatiyye : 6 Sıfatı Subutiyye : 7 + =13 Hicreti (Peygamberliğinin 13. senesindedir.) Kur’anı Keriymde ki, ayet sayısı : 373...”
10 Kelimeyi Tevhid

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“İnsanda mevcud olan “sıfat-ı subutiyye” Hayat, ilim, irade, kudret, kelâm, semi, basar, sıfatlarının aslında, kendine ait olmadığı, onların sahibinin Hakk olduğu ve bunları geçici bir süre için, kendisine Hakk tarafından verildiğini, idrak ve müşahede eden kimse, diğer hallerini de bu kıyasla idrak edip yaşamaya başladığında, kendinde kendine ait bir şeyin olmadığını, gerçek bir anlayışla idrak ettiğinde, “fenâ...”
63 (İnci Tezgâhı)

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“İlim, irade, kudret, kelâm, semi, basar” “sıfatı subutiyye” Allah’ın kendine ait olan “sabit sıfatları”ndan kuluna aktardığı bu hayati sıfatları ve diğer bütün esmâ-i İlâyyelerilerini nefsine kaptırdığından bunları nefsi istikametinde kullandığından bu değerler Hakk yolunda faaliyetlerini gösterememekte böylece de atıl kalmakta ve çok mahzun olmaktalardır. Bilindiği gibi her bir esmâ-i İlâhiyye kendi sahasında bir...”
69 2 Namaz-Sûreleri̇
Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Aslı helezondur çıkılır yukarı, Verilir hem isimlerin hakları, Kalmaz onların nefsinde gayrıları, Açılır etturu seb’anın yolları. Namaz kılınca hemen arkadan, Başlarsın sa’yin turuna safadan, Sıfat-ı subutiyye çıkar bağrından, Sonra kesersin ağarmış saçlarından, Bunlar rumuzdur hep tur’un aslına, Veriyor Mevlâ hem ücretsiz alsana, Gözün açta bir kendine baksana, Her an turdasın bunu anlasana.”
2023 Umre Dosyası

Ahmed Avni Konuk
2x“Zîrâ evvelden diri cihandan geldik; tekrar alçaklıktan yükseğe gittik. Bizim vücûdât-ı izâfiyyemiz, Hakk'ın vücûdundan ve varlığındandır. Ve sıfât-ı sübûtiyyenin imâmı "Hayat"tır. Vücûd-i Hak gayriyyet libâsıyle rûhiyyet mertebesine tenezzül buyurup, orada bizim ervâhımız zâhir oldu.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5
Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Oraya ekilen her bir esmâ daha sonra ahirette onların lâtif hakikat meyvelerinin derleneceği yer ve saha olacaktır. “Sıfat/hakikat mertebesi” karşılığı. İnsanda mevcud olan “sıfat-ı subutiyye” Hayat, ilim, irade, kudret, kelâm, semi, basar, sıfatlarının aslında, kendine ait olmadığı, onların sahibinin Hakk olduğu ve bunları geçici bir süre için, kendisine Hakk tarafından verildiğini, idrak ve müşahede eden...”
İnci Mercan Tezgâhı — Düşündürücü Nükteler

Ahmet Avni Konuk
2x“Burada "yedi semiz öküz"den ve "yedi yeşil başak"tan murâd, rûhun yedi evsâf-ı hamîdesi ve "yedi zayıf öküz" ve "yedi kuru başak"tan murâd dahi, nefsin yedi sıfat-ı zemîmesidir. Nefsin bu kötü sıfatları rûhun iyi sıfatlarını yuttuğu vakit, cisim Mısr'ında ve şehrinde füyûzât-ı ilâhiyye kıtlığı vâki' olur.”
Burada "yedi semiz öküz"den ve "yedi yeşil başak"tan murâd, rûhun yedi evsâf-ı hamîdesi ve "yedi zayıf öküz" ve "yedi kuru başak"tan murâd dahi, nefsin yedi sıfat-ı zemîmesidir. Nefsin bu kötü sıfatları rûhun iyi sıfatlarını yuttuğu vakit, cisim Mısr'ında ve şehrinde füyûzât-ı ilâhiyye kıtlığı vâki' olur.

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Tarikatta vardır nefis mertebeleri. Sâlik geçer bu menzilleri. Her şavtta bir mertebe aşılır. Yedi şavtta sona varılır. Hakikatte, Sıfat-ı subûtiyye. İdrak edilir bu Esmâiyye. Alınır beşeri olanları. Kalanlar Sıfat-ı İlâhiyye. Marifette ise hâl başkadır.”
129 (tüm Şi̇i̇rleri̇m)

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“İşte bu husus kişinin kendi hayat anlayışını ve farkında bile olmadan kendinde nefsi bir benliğin oluşmasını sağlamakta ve Hakk’tan o derece uzaklaşıp üzerinde Hakkın emaneti olan her şeyini kendine ve “ hayali bir nefsi benlik ” ile nefsi benliğine bağlamaktadır. İşte bu halde iken Hakk’ın vermiş olduğu, “hayat. İlim, irade, kudret, kelâm, semi, basar” “sıfatı subutiyye” Allah’ın kendine ait olan “sabit...”
Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Tarikatta vardır nefis mertebeleri, Salik geçer bu menzilleri Her şaftta bir mertebe aşılır, Yedi şaftta sona varılır. Hakikatte sıfatı subutiyye, İdrak edilir bu esmaiyye, Alınır beşeri olanları Kalanlar sıfatı ilahiyye. Marifette ise hal başkadır, Burada vuslat “aşksız AŞK” a dır.”
162 30 Muhtelif Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İlim, irade, kudret, kelâm, semi, basar” “sıfatı subutiyye” Allah’ın kendine ait olan “sabit sıfatları”ndan kuluna aktardığı bu hayati sıfatları ve diğer bütün esmâ-i İlâyyelerilerini nefsine kaptırdığından bunları nefsi istikametinde kullandığından, bu değerler Hakk yolunda faaliyetlerini gösterememekte, böylece de âtıl kalmakta ve çok mahzun olmaktalardır. Bilindiği gibi her bir esmâ-i İlâhiyye kendi sahasında bir...”
Dur Rabbın Namazda Cilt 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Buradan da “Vahidiyyet” e tenezzül ederek; “sıfat-ı subutiyye” yi yani 7 sıfatını 1-Hayat, 2-İlim, 3-İrade, 4-Kudret, 5-Kelam, 6-Semi, 7-Basar ve 8’ incisi “mükevvenat”ı, yani bu alemleri meydana getirmiş olmaktadır. İşte “Vahidiyyet” te “sıfat-ı subutiye” nin ve diğer “zati sıfat” larının ortaya çıkmasıyla “Rahmaniyyet” mertebesi meydana gelmiş olmaktadır. Rahmaniyette, bütün varlıklar (daha henüz varlık sahnesine...”
Kalem Suresi

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Ve eğer insân-ı nâkısın mazharı gibi bir mazharın tesviyesi uygunluk olmasa, ve insanî uygunluk haddinden hâriç olsa, onda yedi sıfât ile beraber konuşma zahir olursa da, sâir esma ile kemâlât bâtında, ya’nî kuvvede kalır, yani yedi sıfat; Hayat, İlim, irade, Kudret, Kelam, Sem’, Basar, insan-ı nakısda da zuhurda ise de ama diğerleri kuvvede batında kalır , fî’len zahir olmaz. Ve eğer bir mazharda uygunluk ve...”
185 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Ayrıca ma’nevi olarakta (12) zahir, (1) bâtın noktadan ibarettir. (7) noktası, “yedi nefs” ve (7) “Sıfat-ı Subutiyye” Allah’ın (7) sıfatıdır. (5) noktası, ise “hazarat-ı hamse” (5) hazret mertebesi’dir. Bir de, en üstte ayrı olan (1) gayb-i noktası-mertebesi vardır. Bu mertebeler (İrfan mektebi ve şerhi) no (14) isimli kitabımızda özet olarak anlatılmağa çalışıldı.”

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İşte bu husus kişinin kendi hayat anlayışını ve farkında bile olmadan kendinde nefsi bir benliğin oluşmasını sağlamakta ve Hakk’tan o derece uzaklaşıp üzerinde Hakkın emaneti olan her şeyini kendine ve “ hayali bir nefsi benlik ” ile nefsi benliğine bağlamaktadır. İşte bu halde iken Hakk’ın vermiş olduğu, “hayat. İlim, irade, kudret, kelâm, semi, basar” “sıfatı subutiyye” Allah’ın kendine ait olan “sabit...”
Gökyüzü İnsanları Araştırması 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Buradan da “Vahidiyyet” e tenezzül ederek; “sıfat-ı subutiyye” yi yani 7 sıfatını Hayat, İlim, İrade, Kudret, Kelam, Semi, Basar ve 8’ incisi “mükevvenat”ı, yani bu alemleri meydana getirmiş olmaktadır.”
09 ER RAHMAN

Terzibaba - Necdet Ardıç
“s) ile birlikte insanların içine indirmiş “ben babamdan göklerden geliyorum” diyor ya, o günün ifadesi ile onun üzerinde Allah’ın daha ziyade “kelimetullah” kudret ve Kelâm sıfatıyla zuhur etmiş sıfatı subutiyyeden ikisi de “kudret ve kelâm” dır. Bu sıfat-ı subûtiyye’nin kemâl bölümü çok daha kemalli olarak zuhura gelmiştir.”
Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah

Serkan Denkçi
“Birinci kat ve direkleri, esmaü’l-hüsnânın zuhurlarıdır. Yukarıdaki kat ve direkler ise sıfat-ı zâtiyye ve sıfat-ı subutiyyenin saltanat yeridir. Oranın da üst kısmı olan teras ise lâhût âleminin zuhur mahallidir. Zemzem, ilâhî ve Muhammedî hakîkatler pınarıdır.”
Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Üçüncü görüşe sahip olan karınca-insân zayıf parmaklar kâlemi tutmaya, resmi yapmaya yeterli olmaz dedi. Bunu yapan bir kuvvet var dedi. Hayat, İlim, İrade, Kudret, 4. Sıfatı subutiyyeyi belirtmiştir. Çizme ile bu sıfattan sonra Semi, Kelâm ve Basîr sıfatlarınını da olduğunu anlaşılıyor.”
Bir Ressam Hikâyesi

Nusret Tura
“1987 ) ↑ (اَلْاَوَّلُ) Evvel esmâsının sayısal değeri; (ا) Elif: 1, (و) Vav: 6, (و) Vav: 6, (ل) Lâm: 30 dur. Toplamı 1+6+6+30= 43 dür. 4+3= 7 dir. (7) Yedi nefis mertebesi ve yedi sıfât-ı sübûtiyyedir. (ا) Elif: Ahadiyyet, (و) Vav: Vahidiyyet, (و) Ve: Velâyyet, (ل) Lâm: Ulûhiyyet. (Düzenleyen) ↑ (NECDET DİVANI) ESMÂ’ÜL HÜSNÂ'dan gezinti - MEKKE MEDİNE ( 6.”
Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 1)
Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Ve bir şey muhakkak nazîri ve zıddı ile bilinir. Nitekim االشیاء تنكشف باضدادها düstûru meşhûrdur. Bu hakîkate binâen sıfat-ı sübûtiyye zıddı olan sıfât-ı selbiyye ve sıfât-ı selbiyye de zıddı olan sıfât-ı sübûtiyye ile maʻlûm olur. Ve kadîm zıddı olan hâdis ile ve hâdis zıddı olan kadîm ile anlaşılır.”
TEDBIRAT I ILAHIYYE

Serkan Denkçi
“Birinci kat ve direkleri, esmaü’l-hüsnânın zuhurlarıdır. Yukarıdaki kat ve direkler ise sıfat-ı zâtiyye ve sıfat-ı subutiyyenin saltanat yeridir. Oranın da üst kısmı olan teras ise lâhût âleminin zuhur mahallidir. Zemzem, ilâhî ve Muhammedî hakîkatler pınarıdır.”
Uşşâkî Kültürünün Günümüze Yansıması “Necdet Ardıç” Örneği Yüksek Lisans tezi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Yani üzerimizde Cenâb-ı Hakk’ın belirgin olarak ve her birerlerimizde mutlak var olan, olmazsa olmaz sıfatı subutiyyesi vardır. Nedir onlar?. “Hayat, İlim, irade, kudret, kelâm, semi, basar.” Biz bunları evvela kendi beşeriyetimiz yönünden kullanmaktayız.”
Îmân ve İkân

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Her birinin hakikati idrak edilince, gönle verdiği ilâh-i zevk-tadış çok hoş bir şey olsa gerektir, bu tadışların değişikliği, değişik meyveler olarak tadılacak olmalarıdır, ve etten , Et ise en değerli gıdadır. Ve karşılığı Sıfat-ı subutiyye, olan “hayat, ilim, irade, kudret kelâm, semi, basar ,”dır. Bunlar orada gerçek ma’nâ da değer bulup hakikatleri ile tadılıp yaşanacaklardır.”
118 52 Tûr Sûresi̇

Ahmet Avni Konuk
“Senin hırsın ve şehvetin ise tânedir; ve cehennem meşrebindeki nefis dahi senin ruhunun tuzağıdır. Ya'nî kibir, ucüb, buhl, şehvet, gazab, hased ve kinden ibaret olan yedi sıfatının hepsini hâiz olan nefis bir ejderha olup, bu sıfatların her biri onun bir başıdır; ve cehennem-i cismânînin birer kapısıdır.”
Senin hırsın ve şehvetin ise tânedir; ve cehennem meşrebindeki nefis dahi senin ruhunun tuzağıdır. Ya'nî kibir, ucüb, buhl, şehvet, gazab, hased ve kinden ibaret olan yedi sıfatının hepsini hâiz olan nefis bir ejderha olup, bu sıfatların her biri onun bir başıdır; ve cehennem-i cismânînin birer kapısıdır.

Ahmed Avni Konuk
“Sen onun matlûbunu ver; o, hayvanlardan ba'zılarının dillerini anlasın; ve bu anlayışı neticesinde kudretini ihtiyâriyle isti'mâl etsin ve amelinde muhtâr ve serbest olsun.” 3277. İhtiyar ibadetin tuzu geldi; ve yoksa bu felek ihtiyarsız dönüyor. İnsanda sıfat-ı subûtiyye-i ilâhiyyenin cüz'î olarak hepsi mevcûddur. Ya'ni insandaki Hayât, İlim, Sem', Basar, İrâde, Kudret, Kelâm ve Tekvîn sıfatları cüz'îdir, küllîsi...”
Sen onun matlûbunu ver; o, hayvanlardan ba'zılarının dillerini anlasın; ve bu anlayışı neticesinde kudretini ihtiyâriyle isti'mâl etsin ve amelinde muhtâr ve serbest olsun.” 3277. İhtiyar ibadetin tuzu geldi; ve yoksa bu felek ihtiyarsız dönüyor. İnsanda sıfat-ı subûtiyye-i ilâhiyyenin cüz'î olarak hepsi mevcûddur. Ya'ni insandaki Hayât, İlim, Sem', Basar, İrâde, Kudret, Kelâm ve Tekvîn sıfatları cüz'îdir, küllîsi...

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Yani bir beşer sureti içinde yaşayan uluhiyet hakikati ile bir de bütün alemlerde, işte halife dediği o zaten halife bir birey, bir beşer olarak da ifade ediliyorsa da ama halife-i külli hakikat-i külli mertebesidir. Orası da insan-ı kamil mertebesidir. Diğer insanlar ise kamil insandır. İşte o yedi sıfat-ı subutiye evvela “Hay” hayat olacak, yani her birerlerimizde bu vardır, her birerlerimizde ilim de vardır, ne...”
Yani bir beşer sureti içinde yaşayan uluhiyet hakikati ile bir de bütün alemlerde, işte halife dediği o zaten halife bir birey, bir beşer olarak da ifade ediliyorsa da ama halife-i külli hakikat-i külli mertebesidir. Orası da insan-ı kamil mertebesidir. Diğer insanlar ise kamil insandır. İşte o yedi sıfat-ı subutiye evvela “Hay” hayat olacak, yani her birerlerimizde bu vardır, her birerlerimizde ilim de vardır, ne...

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İşte bu husus kişinin kendi hayat anlayışını ve farkında bile olmadan kendinde nefsi bir benliğin oluşmasını sağlamakta ve Hakk’tan o derece uzaklaşıp üzerinde Hakkın emaneti olan her şeyini kendine ve “ hayali bir nefsi benlik ” ile nefsi benliğine bağlamaktadır. İşte bu halde iken Hakk’ın vermiş olduğu, “hayat. İlim, irade, kudret, kelâm, semi, basar” “sıfatı subutiyye” Allah’ın kendine ait olan “sabit...”
243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Doğum Tarihi : 571 (5+7+1=13) Dünyâdan Ayrılışı : 634 (6+3+4=13) İstanbulun Fethi : 1453 (1+4+5+3=13) Sıfatı Zatiyye :6 + Sıfatı Subutiyye :7 =13 Hicreti (Peygamberliğinin 13. senesindedir.) Kur’ân-ı Kerîmde ki, âyet sayısı : 373 (3+7+3=13) (Kur’andaki ona hitap) Kur’ân-ı Kerîmde ki, sûre sayısı: 4 (4-1 = 3/1, 3 =13) Kur’ân-ı Kerîmde bu sırra binâen 113 sûrenin başında besmele vardır.”
251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Doğum Tarihi : 571 (5+7+1=13) Dünyâdan Ayrılışı : 634 (6+3+4=13) İstanbulun Fethi : 1453 (1+4+5+3=13) Sıfatı Zatiyye :6 + Sıfatı Subutiyye :7 =13 Hicreti (Peygamberliğinin 13. senesindedir.) Kur’ân-ı Kerîmde ki, âyet sayısı : 373 (3+7+3=13) (Kur’andaki ona hitap) Kur’ân-ı Kerîmde ki, sûre sayısı: 4 (4-1 = 3/1, 3 =13) Kur’ân-ı Kerîmde bu sırra binâen 113 sûrenin başında besmele vardır.”
61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...besi vardır. ------------------- NOT= Bu mertebeler (İrfan mektebi ve şerhi) no (14) isimli kitabımızda özet olarak anlatılmağa çalışıldı. Dileyen oraya bakabilir. (T.B) ------------------- (Elif) Nüzül’de-“lâfızda Kû...”
95 8 Terzi Baba Necdet 8 19 53 Ard

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Bunun bir yönü benliğini yani “ene” sini, bir yönü de Hüviyetini yani kimliğini oluşturmuştur. Buradan da “Vahidiyyet” e tenezzül ederek; “sıfat-ı subutiyye” yi yani 7 sıfatını Hayat, İlim, İrade, Kudret, Kelam, Semi, Basar ve 8’ incisi “mükevvenat”ı, yani bu alemleri meydana getirmiş olmaktadır.”
Dur Rabbın Namazda Cilt 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Bunun bir yönü benliğini yani “ene” sini, bir yönü de Hüviyetini yani kimliğini oluşturmuştur. Buradan da “Vahidiyyet” e tenezzül ederek; “sıfat-ı subutiyye” yi yani 7 sıfatını Hayat, İlim, İrade, Kudret, Kelam, Semi, Basar ve 8’ incisi “mükevvenat”ı, yani bu alemleri meydana getirmiş olmaktadır.”
Gökyüzü İnsanları Araştırması 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Her birerlerimizde farklı isimlerinin ağırlıkları ortaya çıkmaktadır. Örneğin Hayat, İlim, İrâde, Kudret, Kelâm, Sem’i, Basar dediğimiz sıfat-ı subûtiyye hepimizde mevcûttur ve bu sıfatlar ile hayâttayız ve bir yaşam süresini geçiriyoruz. İnsan, Cenâb-ı Hakk (c.”
235 25 29 Kur Ker Yol Furkan Sûresi Murat Deruni
Bilgiler
- Dönem
- Klasik
- Arapça
- الصفات الثبوتية
- Alan
- Kelam
- İlgili kavramlar
- Sıfat-ı ZatiyyeEsma'ül Hüsna