İçeriğe atla

Sıfat-ı Zatiyye

Zati sıfatlar: Vücud, Kıdem, Beka, Vahdaniyet, Muhalefetün lil-havadis, Kıyam bi-nefsihi.

Tanım

Sıfât-ı Zâtiyye, Allah'ın zâtından ayrılmayan, zâtının zorunlu nitelikleri olan altı sıfattır. Bunlara "Sıfât-ı Selbiyye" (olumsuzluk sıfatları) veya "Tenzîhî Sıfatlar" da denir; çünkü her biri Allah'ı yaratılmışlara benzer bir noksanlıktan tenzih eder.

Altı Sıfat

  1. Vücûd (وجود): Var olmak. Yokluğu muhaldir.
  2. Kıdem (قدم): Öncesi olmamak, ezelî olmak. Başlangıçsız.
  3. Bekā (بقاء): Sonrası olmamak, ebedî olmak.
  4. Vahdâniyet (وحدانية): Bir olmak, ortağı bulunmamak.
  5. Muhâlefetün li'l-havâdis (المخالفة للحوادث): Yaratılmışlara benzememek.
  6. Kıyâm bi-nefsihi (القيام بنفسه): Kendi kendine var olmak, hiçbir şeye muhtaç olmamak.

Kur'an Referansı

  • İhlâs 112:1-4 — Vahdâniyet, samediyet, muhâlefet
  • Şûrâ 42:11"O'nun benzeri hiçbir şey yoktur." (Muhâlefetün li'l-havâdis)
  • Hadîd 57:3"O ilktir (Evvel), sondur (Âhir)..." (Kıdem ve Bekā)

Kelâmî Bağlam

Mâtürîdî ve Eş'arî ekolleri bu altı sıfatı "zâtın aynı değil, gayrı da değil" formülüyle açıklar: sıfatlar zâttan ayrı varlıklar değildir ama aynı da değildir.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

  • Taftazânî, Şerhu'l-Akāid
  • Mâtürîdî, Kitâbü't-Tevhîd
  • Seyyid Şerif Cürcânî, Şerhu'l-Mevâkıf

Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Kelime-i Tevhîd
Kelime-i Tevhîd

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

Yukarı kat ve direkleri ise, “Sıfat-ı Zatiyye” ve “Sıfat-ı Subutiye” nin saltanat yeri gibi görünmekte. Oranın üstü teras ise, “lâhut alemi” Kur’anı Keriymdeki Nur 24/35 ayetinin Eğer oranın üstü teras ise, "lâhut âlemi" Kur'an-ı Kerim'deki Nur Suresi 24/35. ayetinin اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ "Allah göklerin ve yerin nurudur" ifadesinin zuhur mahallidir.

10 Kelimeyi Tevhid

Yûsuf Sûresi
Yûsuf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

” (Nahnü nekussu aleyke) Burada ki ifade, de, zâtî’dir, yâni Cenâb-ı Hakk bizzat bu kıssanın kendisi tarafından peygamber Efendimize anlatıldığını kendisi lîsân-ı Ulûhiyyetinden açık olarak haber vermektedir ki: ne kadar hayatın içinde olduğunu ve bazı hususların bizzat kendisi tarafından, sıfat-ı zâtiyye olan, kelâm-ı İlâhîsinden, “işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel...

22 12 Yûsuf Sûresi̇

Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)
Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)

Terzibaba - Necdet Ardıç

” (Nahnü nekussu aleyke) Burada ki ifade, de, zâtî’dir, yâni Cenâb-ı Hakk bizzat bu kıssanın kendisi tarafından peygamber Efendimize anlatıldığını kendisi lîsân-ı Ulûhiyyetinden açık olarak haber vermektedir ki: ne kadar hayatın içinde olduğunu ve bazı hususların bizzat kendisi tarafından, sıfat-ı zâtiyye olan, kelâm-ı İlâhîsinden, “işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel...

108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar

Esintiler (4)
Esintiler (4)

Terzibaba - Necdet Ardıç

” (Nahnü nekussu aleyke) Burada ki ifade, de, zâtî’dir, yâni Cenâb-ı Hakk bizzat bu kıssanın kendisi tarafından peygamber Efendimize anlatıldığını kendisi lîsân-ı Ulûhiyyetinden açık olarak haber vermektedir ki: ne kadar hayatın içinde olduğunu ve bazı hususların bizzat kendisi tarafından, sıfat-ı zâtiyye olan, kelâm-ı İlâhîsinden, “işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel...

170 4 Esi̇nti̇ler

Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)
Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)

Terzibaba - Necdet Ardıç

” (Nahnü nekussu aleyke) Burada ki ifade, de, zâtî’dir, yâni Cenâb-ı Hakk bizzat bu kıssanın kendisi tarafından peygamber Efendimize anlatıldığını kendisi lîsân-ı Ulûhiyyetinden açık olarak haber vermektedir ki: ne kadar hayatın içinde olduğunu ve bazı hususların bizzat kendisi tarafından, sıfat-ı zâtiyye olan, kelâm-ı İlâhîsinden, “işitme” (sem-i Muhammedî) yye ye intikâl ettirilmiş olduğunu görtemektedir. (Ahsenel...

172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar

Kamer Sûresi
Kamer Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Bu halin tersi ise kendilerine emâneten verilen esmâ-i İlâhiyye ve sıfat-ı zâtiyyeleri, Hakk için kullanarak, onları razı eden kimseler ise, merziyye/razı olunmuş kimselerden oldukları için, ahrette her mahalde ve geçiş yerinde onlardan yardım göreceklerdir. Bir bakıma daha bu dünya da iken, muhacirlere ensârın yardım etmeleri gibi. Muhacirler kendilerinde bulunan esmâ-i İlâhiye yi ve sıfat-ı zâtiyyelerini, âd ve...

261 54 44 Ku Ker Yol Kamer Sûresi Murat Derûni

Mü'min (Ğâfir) Sûresi
Mü'min (Ğâfir) Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Sıfat-ı ilâhiye, sıfat-ı zâtiyye, sıfat-ı subûtiyye ve esmâ-i ilâhiyye bunların zuhurlarının ne olduğunu artık idrâk etmiş olmaktayız. Ve genel mâ’nâda bir hâdise olduğu zaman bunun aslının ne olduğunu bilip üzüntüye düşmememiz gerekiyor. Yâni Allah’ın ahlâkı diğer bir ifadeyle Allah’ın kanunu diyelim. Allah’ın murâdı buymuş ki öyle oluyor. Böyle bilindiği zaman da kişi ah vah edip, neden böyle oldu, şu tedbir...

249 40 42 Ku Ker Yol MÜ'MİN Sûresi Murat Derûni (2)

Muhammed Sûresi
Muhammed Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Doğum Tarihi : 571 (5+7+1=13) Dünyâdan Ayrılışı : 634 (6+3+4=13) İstanbulun Fethi : 1453 (1+4+5+3=13) Sıfatı Zatiyye :6 + Sıfatı Subutiyye :7 =13 Hicreti (Peygamberliğinin 13. senesindedir.) Kur’ân-ı Kerîmde ki, âyet sayısı : 373 (3+7+3=13) (Kur’andaki ona hitap) Kur’ân-ı Kerîmde ki, sûre sayısı: 4 (4-1 = 3/1, 3 =13) Kur’ân-ı Kerîmde bu sırra binâen 113 sûrenin başında besmele vardır.

251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi Murat Deruni

Tasavvuf Izâhları
Tasavvuf Izâhları

Terzibaba - Necdet Ardıç

Bazıları Vahidiyyetin de sıfat mertebesi olduğunu söylüyorlar, o da doğrudur. Vahidiyyetinden, yani birlikten başlayan Ulûhiyyet, İlahlık yani Allahlık mertebesi; sıfat-ı zâtiyye ve sıfat-ı subutiyye sıfatlarıyla techiz edilmiş olarak zuhura gelmesi, yani tecelli etmesi ve O Ulûhiyyetten de Rahmâniyyetin tecellisi vardır.

109 Tasavvuf zahlar

Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002)
Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002)

Terzibaba - Necdet Ardıç

Kelime-i Tevhid’deki “La” 31, “İlahe” nin değer rakamı 36 dır, bu da 6 Sıfat-ı Zat’iye ile üç yakıynlik mertebesini ifade etmektedir. “İlla” değer rakamı 62 yani 6 ve 2, sıfat-ı zatiyye ile Zahir ve batın ikisini ifade etmektedir. “Allah” değer rakamı 67 yani 6 ve 7 Sıfat-ı Zat’ıyye ve Sıfat-ı Subutiyesi nin sayı değerlerini vermektedir.

141 9 2002 5 CD Sohbet Aras Sohbetler

Sohbet Arası Sohbetler CD 20
Sohbet Arası Sohbetler CD 20

Terzibaba - Necdet Ardıç

76 toplam çıkmıştı, 7 sıfat-ı subutiye, 6 sıfat-ı zatiyye ayrıca. Toplamı da 13 tabi. 53 de biz fakirin şifresi çıkıyor. 13 bilindiği gibi Efendimiz’in şifresidir ve bütün bu mertebeleri dahi bünyesinde bulundurmaktadır. Yani Hakikat-ı Muhammediye’nin her varlığın ana kaynağı olduğu açıkça çıkıyor.

152 20 9 CD Sohbet Aras Sohbetler

DVT-C001 (Ses Kaydı)
DVT-C001 (Ses Kaydı)

Terzibaba - Necdet Ardıç

Müslümanların tavaf sahası, beşerî abdiyetleriyle duada bulundukları yerdir. Birinci kat ve direkleri, esmaü’l-hüsnânın zuhurlarıdır. Yukarıdaki kat ve direkler ise sıfat-ı zâtiyye ve sıfat-ı subutiyyenin saltanat yeridir. Oranın da üst kısmı olan teras ise lâhût âleminin zuhur mahallidir.

1772747276481 DVT C001.MP3

Enbiyâ Sûresi
Enbiyâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Ye’cüc’ün sayı değeri 23’tür. 23 Efendimiz’in peygamberlik süresidir. 76 toplam çıkmıştı, 7 sıfat-ı subutiye, 6 sıfat-ı zatiyye ayrıca. Toplamı da 13 tabi. 53 de biz fakirin şifresi çıkıyor. 13 bilindiği gibi Efendimiz’in şifresidir ve bütün bu mertebeleri dahi bünyesinde bulundurmaktadır.

233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi Murat Deruni

Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)
Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)

Terzibaba - Necdet Ardıç

Doğum Tarihi : 571 (5+7+1=13) Dünyâdan Ayrılışı : 634 (6+3+4=13) İstanbulun Fethi : 1453 (1+4+5+3=13) Sıfatı Zatiyye :6 + Sıfatı Subutiyye :7 =13 Hicreti (Peygamberliğinin 13. senesindedir.) Kur’ân-ı Kerîmde ki, âyet sayısı : 373 (3+7+3=13) (Kur’andaki ona hitap) Kur’ân-ı Kerîmde ki, sûre sayısı: 4 (4-1 = 3/1, 3 =13) Kur’ân-ı Kerîmde bu sırra binâen 113 sûrenin başında besmele vardır.

61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v

Reşahât — Aynü'l-Hayât
Reşahât — Aynü'l-Hayât

Terzibaba - Necdet Ardıç

Beşeri münasebetlerdeki zarar ve fayda sağlama, onun için ayrılmış Peygamber ahlâkıyla Allah’ımızın ahlâkı. Sıfat-ı ilâhiye, sıfat-ı zâtiyye, sıfat-ı subûtiyye ve esmâ-i ilâhiyye bunların zuhurlarının ne olduğunu artık idrâk etmiş olmaktayız.

65 Reşahat Ayn-EL Hayat

Bi'smi Has, Selâm (13)
Bi'smi Has, Selâm (13)

Terzibaba - Necdet Ardıç

12 Pîrler denilen ise sıfât-ı zâtiyye ve sıfât-ı subûtiyyenin toplamıdır. Cenâb-ı Hakk a’mâiyyet mertebesinden ahadiyyet mertebesine tecellî ettiği zaman, zât-ı mutlak burada henüz vasıflanarak bir isim almış değildir. Bu mertebede belirgin olarak iki husûsiyyet ortaya çıkmaktadır; Birisi inniyyeti, diğeri hüviyyetidir.

91 Bi̇i̇smi̇ Has, Selâm (13)

Fussilet Sûresi
Fussilet Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...arı için, kendilerine yardım edecek bir mahal, ve veya makam olmadığından, ahrette hiçbir zaman bunlardan yardım görmezler. Bu halin tersi ise kendilerine emâneten verilen esmâ-i İlâhiyye ve sıfat-ı zâtiyyeleri, Hak...

96 41 Fussi̇let-Sûresi̇

Sohbet Arası Sohbetler CD 19 (2006)
Sohbet Arası Sohbetler CD 19 (2006)

Terzibaba - Necdet Ardıç

İşte ilâhi zâtın örtmesinden, fizik beden toprağımız görünmüyorsa biz zat cennetindeyiz. Cennet bu. Hakk’ın bizi her yönüyle ihata etmesi. Ağaçlar demek esma-i ilahiyye, sıfat-ı zatiyye beden mülkümüzü örttüğü anda biz cennet içindeyiz. Bu cenette bakın meyveden bahsedilmiyor. Zatt’an ve muhabbetten bahsediliyor.

151 19 12.cd 2006 Sohbet Arasi Sohbetler

Aşk ve Muhabbet Yolu
Aşk ve Muhabbet Yolu

Nusret Tura

Hakîkatte ise âlemleri yaratan Cenâb-ı HAK ev sâhibi mevkiindedir. Biz misâfirlerine dâima ikrâm etmektedir. Sıfât-ı zâtiyye ve subû-tiyyesi, esmâ-i ilâhiyye’sinin bütün icâbâtı ve tezâhürleri bizlere tevdî edilmiş durumdadır.

77 Aşk VE Muhabbet Yolu

Kevkeb — Yıldız
Kevkeb — Yıldız

Terzibaba - Necdet Ardıç

6 – Sıfat-ı Zâtiyye 10 – bu sayı kemâlât-ı gösterir. Demek ki insân kemâlât üzere halkedilmiş. Âdem atamın bir kopyası olduğunu düşünmüştüm. İlk atamızdı, Hz.Allah Kûr’ân-ı Keriym’inde Âdem atamız için meleklerine, “Ben yeryüzünde bir halife halkedeceğim” buyurmuştu.

Kevkeb Yıldız

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13

Ahmet Avni Konuk

238, 239, 325, 326 0 sırr-ı visâl C. 21586, 7 sırr-ı vücüd C. 11:94, 309, 620; 0. 1711 231 C. VI 448, 531, 564;C.1X564;C.X34, 36; C.X1612 sırr-ı zât-ı ilâhiyye C. X1 478 sırrı-ı evliyâ C. 111 9 sırrın

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13