Altı Peygamber (Cilt 5) "Altı Peygamber" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

Kitap, her peygamberi insanlık tefekküründe ve yaşantısında bir dönüm noktası olarak konumlandırır. Bu peygamberler, Cenâb-ı Hakk'ın ilâhî bilgilerini yeryüzüne taşıyan ve insanlığın yükselişini sağlayan kilometre taşlarıdır. Her peygamberin hayat hikâyesi, kendi mertebesinin ve devrinin özelliklerini açıklayan bir misal teşkil eder.

Mertebî Tasnif ve Sülûk Tatbîki:

• Âdemiyyet: İnsanlığın başlangıcı ve halîfetullah hakikatinin yeryüzündeki ilk zuhurudur. Âdem (a.s.), Allah bilincini yeryüzüne indirmiş ve zâtî tecelliye mahal olmuştur. Bu mertebe, âlemlerde başlı başına bir inkılâptır ve insanın kendini tanıması için başlangıç noktasıdır.
• Nûhiyyet: Beşeriyetin nefs-i emmâreden kurtulma inkılâbıdır. Nûh (a.s.), insanlığın yoldan çıktığı bir fetret devrinde necât (kurtuluş) hakikatini getirmiş ve insanlığın itikadî yenilenmesini sağlamıştır.
• İbrâhîmiyyet: Tevhid-i ef'âl inkılâbıdır. İbrâhîm (a.s.), Allah'ın esmâlarını kendi üstünde büründürerek, dışarıda aranan Allah bilgisini içselleştirmiş ve zâta yönelişi başlatmıştır. Bu, madde mertebesinin birleştirilmesidir.
• Mûseviyyet: Tevhid-i esmâ inkılâbıdır. Mûsâ (a.s.), Allah'ın isimlerinin birliğini (esmâ tevhidi) getirerek tevhid mertebesini bir adım daha ileri taşımıştır.
• İseviyyet: Tevhid-i sıfat inkılâbıdır. Îsâ (a.s.), "teşbîh" mertebesini ortaya koyarak, göklerde aranan Allah'ı insanların içine indirmiş, Allah'ın kudret ve kelâm sıfatlarının kemâlini zuhura getirmiştir. Bu mertebe, Allah'ın sıfatlarının insan bünyesinde tecelli etmesini ifade eder.
• Muhammediyyet: Tevhid-i zât inkılâbıdır. Hz. Muhammed (s.a.v.), en üstün mertebeyi zuhura getirerek tevhidin kemâl noktasını temsil eder.

Kitap, bu peygamberlerin her birinin getirdiği hakikatlerin, insanın kendi vücûd iklimini anlaması ve Tevhid hakikatlerine doğru bir seyr yapması için zorunlu olduğunu vurgular. Bu seyr, Âdemiyyet mertebesinden başlayarak diğer mertebelerin ilimlerini öğrenmekle mümkün olur. Kitap, bu peygamberlerin hayat hikâyelerini sadece zahirî olaylar olarak değil, aynı zamanda sâlikin kendi iç yolculuğunda geçireceği mertebelerin birer işareti olarak ele alır. Özellikle Îseviyyet mertebesi, teşbîh bilinciyle hayata ve kendine şartlanmış dar kalıplardan kurtularak geniş bir sahada meselelere eğilme ve yeni bir bilinçlenme ve şuurlanma olarak sunulur.