Aşk ve Muhabbet Yolu kitabına göre Muhabbet ne anlam taşır?
Tasavvufta muhabbet, sâlikin Allah'a, Allah'ın da sâlike duyduğu karşılıklı sevginin adıdır ve sülûkun itici gücüdür. Bu iki yönlü sevgi, Kur'ân-ı Kerîm'de Mâide Sûresi 54. ayetteki "yuhibbuhum ve yuhibbûnehû" (Allah onları sever, onlar da Allah'ı severler) ifadesiyle açıkça beyân edilir. Muhabbet, "küntü kenzen mahfiyyen" (ben gizli bir hazine idim) hadîs-i kudsîsinde belirtildiği gibi, âlemlerin varoluşunun temelinde yatan ilâhî sevgiyle ilişkilidir ve muhabbet olmayan yerde alâka olmaz¹. Mü'minlerin Allah'ı daha şiddetli sevmesi (Bakara 165) muhabbetin derinleşmiş hâline işaret eder. Muhabbet, akıl ve irâde ile birlikte çalışan kontrollü bir sevgi iken, aşk bunun şiddetli ve mahvedici hâlidir.
Detaylı cevap
Muhabbet, tasavvuf hâllerinin en yumuşak ancak en güçlü olanıdır; zira hiçbir mücâhede onsuz tahammül edilemez. Muhabbetin temelinde, Allah'ın kuluna olan zâtî sevgisi (Muhabbet-i Hak) ve kulun Allah'a olan kazanılmış sevgisi (Muhabbet-i kul) bulunur. Allah'ın muhabbeti, Hak'tan kula doğru akan bir rahmet iken, kulun muhabbeti, sâlikin amelleriyle Allah'tan mukâbele olarak gelir. Muhabbet, aynı zamanda Allah'ın sevdiği kullara, peygamberlere ve velîlere duyulan sevgiyi (Muhabbet-i halîfe) ve Allah'ın yarattıklarına duyulan sevgiyi (Muhabbet-i mâ-sivâ) de kapsar. Ancak mâ-sivâya duyulan sevgi, Allah sevgisinden öne geçtiğinde mezmûm (kınanmış) olur. Muhabbet ve aşk arasındaki fark, muhabbetin akıl ve irâde ile birlikte çalışması, aşkın ise akıl ve irâdeyi geri çekerek seveni sevdiğine mahvetmesidir. Nitekim, "aşk ilâhî bir delilik" olarak tanımlanır. Muhabbet, Allah'tan başka her varlığın gözden silinerek gönülden çekilmesiyle ilâhî aşkın en yüksek derecesine ulaşır². Bu ilâhî muhabbet, menfaat karşılığı olmayıp yüksek bir feragat hissiyle beslenir ve gönülden dünya paslarının, menfaat ve hırslarının silinmesiyle Allah'ın nuru'l envâr olarak bilinmesini ve sevilmesini icap ettirir². Muhabbetin alâmetlerinden biri, mahbûbun kelâmıyla meşguliyettir. Muhabbet rüzgarları, seven ile sevileni aynileştirerek vahdet ve tevhid zevkine erişilmesini sağlar³.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1TB. Kelime-i Îseviyye · s.238“Hani “küntü kenzen mahfiyyen” yani ben sevdim, muhabbet ettim işte bu öz içerisinde bütün bu alemlerin ateşi derecesi hepsi bunun içindedir. Hep muhabbettedir. ”Oku
- 2Cilt 2 · s.159
- 3Sebe' Sûresi · s.39“Muhabbetten Muhammed oldu hâsıl Muhammed’siz muhabbet ne hasıl … mısralaları Muhammediyet’e doğru giden yolun bu muhabbet rüzgarlarına bağlı olduğunu bildiriyor”Oku
İlgili sorular
- Mübârek Geceler eserinin yapısı nasıldır, hangi bölümlere ayrılır?
- TB. Kelime-i Şîsiyye eserinin yapısı nasıldır, hangi bölümlere ayrılır?
- Bendeki Terzi Babam (Cilt 2) kitabına göre Hâl ne anlam taşır?
- Vahiy ve Cebrâîl kitabına göre Mîrâc ne anlam taşır?
- Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2) eserinde Esmâ'ül Hüsnâ kavramı nasıl ele alınır?
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.