Aynel-Yakîn hâline ulaşmak için hangi nefs mertebesi aşılmalıdır?

Aynel-yakîn, tasavvufî sülûkun önemli bir durağı olup, bir hakikati delillerle bilmek olan ilmel-yakînden sonra gelen, bizzat görerek ve müşahede ederek idrak etme mertebesidir¹. Bu hâle ulaşmak, nefs mertebelerinin aşılmasıyla mümkündür. Nefs-i Mutmainne, yedi nefs mertebesinin dördüncüsü olup, sâlikin kalbinin sâkinleştiği, Hak ile huzura erdiği bir basamaktır. Bu mertebede sâlik, dünyevî olaylar karşısında sâkin kalır, ibadetlerden lezzet alır ve Hak sevgisi vazgeçilmez bir hâl alır. Bu sükûnet ve huzur, aynel-yakîn için bir zemin hazırlar.

Daha ileri bir mertebe olan Nefs-i Râdıye-Mardiyye ise, Allah'ın kulundan râzı olduğu ve kulun da Allah'tan râzı olduğu hâli ifade eder. Bu mertebe, aynel-yakîn ile doğrudan ilişkilendirilir ve esmâ mertebesindeki rızalık hâli olarak açıklanır². Râdıye-Mardiyye mertebesinde sâlik, Cenâb-ı Hakk'ın zorlamalarını huzurla karşılar ve isyan etmez; bu hâl ilmel-yakîn olarak başlasa da, aynel-yakîn mertebesinde daha derin bir idrak kazanır². İseviyet mertebesi de aynel-yakîn ile Hakk'ı müşahede etmenin ilk makamı olarak belirtilir³. Bu mertebelerde sâlik, beşeriyetinden arınarak Allah'ın basiretiyle görmeye başlar³. Dolayısıyla, aynel-yakîn hâline ulaşmak için Nefs-i Mutmainne'nin getirdiği kalbî sükûnet ve Nefs-i Râdıye-Mardiyye'nin sağladığı karşılıklı rızalık hâlinin tecrübe edilmesi gerekmektedir.