Bakara 156 ayeti İdrîsiyye Fassı'nda nasıl okunur?

Bakara Suresi 156. ayet, "Biz Allah içiniz ve biz sonunda O'na döneceğiz" anlamıyla, tasavvufî düşüncede kulun varoluşsal hakikatini ve seyr-i sülûkun amacını beyan eder. Bu ayet, müminlerin başına bir musibet geldiğinde sarf ettikleri bir söz olarak zikredilir ve onların Allah'a olan teslimiyetlerini gösterir¹·². Tasavvufî yorumda ise bu ifade, daha derin bir idrakı işaret eder. "İnnâ (kesin biz)" ifadesi, kulun zât mertebesi için olduğunun idrakını ortaya koyar³·⁴. Bu, kulun varlığının başlangıçta da Allah'a ait olduğunu ve nihayetinde de O'na döneceğini gösterir.

"İleyhi râci'ûn" (O'na dönücüleriz) kısmı ise, kulun Hakk'a kalbolma, yani O'nda fâni olma ve O'nunla bâki olma hâlini ifade eder³·⁴. Bu dönüş, sülûkun nihai hedefi olan vuslat ile ilişkilidir. Kul, bu ayetle kendi varlığının geçiciliğini ve Hakk'ın ebediliğini idrak eder. Bu idrak, aynı zamanda kulun ilâhî ahlâkla ahlâklanması, yani sıbgatullah ile de bağlantılıdır. Kulun Hakk'a dönüşü, O'nun boyasıyla boyanması ve O'nun nûruyla renklenmesi anlamına gelir⁵. Bu ayet, sâlikin her anını Hakk'ın gözetimi altında tuttuğu murâkabe bilinciyle de örtüşür; zira her şeyin O'na döneceği bilinci, kulun amellerini ve niyetlerini Hak'ka yöneltmesini sağlar (Murâkabe, K1-590). Böylece Bakara 156, tasavvufî yolculukta hem bir başlangıç noktası hem de bir nihai hedef olarak okunur.