Bakara 156 ayeti sâlik için ne anlama gelir?
Bakara Suresi 156. ayeti olan "İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn" (Biz Allah içiniz ve biz sonunda O'na döneceğiz) sâlik için, Hakk'tan gelen her türlü sıkıntı ve musibete şikâyetsizce sabretme, Allah'a aidiyet bilinciyle O'na dönüşün idrakı ve bu dönüşün bir rıza hali olduğunu kabullenme anlamını taşır. Bu ayet, sâlikin bedeni, mali ve ailevi sıkıntılar karşısında isyan etmeden, bunların Rabb'ından gelen imtihanlar olduğunu bilerek sabretmesi gerektiğini vurgular¹. Aynı zamanda, sâlikin kendi hakikatinin ilahi ilim mertebesinde sabit olduğu ve yokluk makamına ulaştığında dahi "Biz O'na rücu edicileriz" diyerek Hakk'a aidiyetini ifade ettiği bir vuslat ve fenâ halini de işaret eder².
Detaylı cevap
Bakara 156. ayet, tasavvufî sülûkta sâlikin karşılaştığı zorluklar karşısında takınması gereken tavrı ve ulaşması gereken idrakı özetler. Bu ayet, özellikle "sabr-ı musîbet" türü sabrın temelini oluşturur; zira sâlikin hastalık, kayıp veya fakirlik gibi sıkıntılarda "O'ndan" bilinciyle tahammül etmesini gerektirir. Ayetteki "innâ lillâhi" ifadesi, sâlikin zât mertebesi için Allah'a ait olduğunun idrakını, "innâ ileyhi râciûn" ise O'na dönüşün ve O'na kalboluşun kesinliğini ortaya koyar³. Bu dönüş, sâlikin Hakk'ta fâni olup kendini "kayıp/gâib eden" bir halden, tekrar kendine gelerek, ancak eski haliyle değil, çok latif ve yeni bir halle zuhur etmesidir⁴. Sâlik, bu ayetin işaret ettiği rıza makamına ulaşarak, her türlü sıkıntıyı Rabb'ından gelen ve O'nun rızasını kazanmak için sabretmesi gereken haller olarak kabul eder, isyan etmeden kabullenir¹. Bu, aynı zamanda sâlikin kendi hakikatinin ilahi ilim mertebesinde sabit olduğu ve yokluk makamına ulaştığında dahi "Biz O'na rücu edicileriz!" diyerek Hakk'a aidiyetini ifade ettiği bir vuslat ve fenâ halini de işaret eder². Bu idrak, sâlikin "Hakk'a mi'râc" yolculuğunun bir parçası olan Hazarât-ı Hamse'deki ilahi huzur katmanlarında ilerlemesine yardımcı olur.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.40“Burada her türlü bedeni, mali, ve aile fertlerine gelen sıkıntılarla imtihan olan sâlik, ayrıca çevre’den gelen insanların ezalarına da katlanmak zorunda kalır.”Oku
- 2Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13 · s.822““Kavuşmanın sonları”ndan maksat, sâlikin kendi hakikatinin sabit olduğu ilahî ilim mertebesidir ve bu hakikat onun şey'iyyetidir (bir şey oluşudur). Nitekim Hz.”Oku
- 3Enbiyâ Sûresi · s.49“(Bakara Sûresi 2/156 âyette) kalu inna lillâhi ve inna ileyhi raci’une “Biz Allah içiniz ve biz sonunda ona döneceğiz” derler. Bu şekilde “innâ (kesin biz) ” zâ”Oku
- 4Altı Peygamber (Cilt 6) — Hz. Muhammed (s.a.v.) · s.145““Şüphesiz ben Allahım benden başka ilâh yoktur, artık bana ibâdet et” ------------------- Yaşantısı: Daha evvelki mertebede Hakk’ta fâni olup, kendini “kayıp/gâ”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.