İçeriğe atla

Bakara 156 ayetini İdrîsiyye Fassı bağlamında nasıl anlamalıyız?

Kavram-Fass Eşleşmesi0 görüntülenme10 kaynak
Kısa cevap

Bakara Sûresi 156. âyet-i kerîmesi olan "İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râci'ûn" (Biz Allah içiniz ve biz sonunda O'na döneceğiz) ifadesi, tasavvufta kulun Hak'tan geldiği ve O'na döneceği hakikatinin idrâkini vurgular. Bu âyet, sâlikin zât mertebesine olan dönüşünü, yani Hak'la kalboluşunu beyân eder. Musîbet anında bu âyeti okumak, kulun Hak'ka teslimiyetini ve rızâsını gösterir; zira her şeyin Hak'tan geldiği ve O'na döneceği bilinci, kulun Hakikat-i Muhammediyye'ye ve samediyyet sırrına vâsıl olmasının bir adımıdır. İdrîsiyye Fassı'nda doğrudan geçmese de, bu âyet, mârifet-i Rabbâniyye ve teslim-rıza ekseninde ele alınan İsmail Fassı'nın temel hakikatleriyle örtüşür.

Detaylı cevap

Bakara Sûresi 156. âyet-i kerîmesi, tasavvufî sülûkun temel taşlarından birini teşkil eder. Bu âyet, "Biz Allah içiniz ve biz sonunda O'na döneceğiz" mânâsına gelir¹·²·³·⁴·⁵. Âyetteki "innâ" (kesin biz) ifadesi, kulun zât mertebesi için olduğunun idrâkini ortaya koyar¹·²·⁶. Bu idrâk, kulun Hak'tan geldiği ve O'na döneceği hakikatini, yani O'na kalbolacağı bilincini vurgular¹·²·⁶.

Musîbet anında bu âyetin okunması, mü'minlerin dönecekleri yeri işaret eder⁷·⁸·⁹. Bu, kulun Hak'ka tam bir teslimiyet ve rızâ hâlinde olduğunu gösterir. Zira "Biz senden geliyoruz, senin içiniz, sana dönücüleriz" ifadesi, her şeyin Hak'tan geldiği ve O'na döneceği hakikatini beyân eder³. Bu dönüş, "ircıi ile Rabbike" (Rabbine dön!) emrinin mutlaka gerçekleşeceğini gösterir ve "Gelirler bir bir, giderler bir bir, kalır yalnız BİR" hakikatini teyit eder¹⁰.

Verilen kaynaklarda Bakara 156. âyetinin doğrudan İdrîsiyye Fassı bağlamında bir açıklaması bulunmamaktadır. Ancak, İsmail Fassı'nda ele alınan Hikmet-i Aliyye, mârifet-i Rabbâniyye ve teslim-rıza eksenindeki konularla bu âyetin mânâsı derin bir uyum içindedir (İsmail Fassı). Kulun Hak'ka dönüşü ve O'na kalboluşu, İsmail Fassı'nın vurguladığı saîd olma sırrı ve Rabb-ı hâs ile ilişkilendirilebilir. Bu teslimiyet, aynı zamanda kulun Sıbgatullah ile boyanması, yani ilâhî ahlâkla ahlâklanması sürecinin de bir parçasıdır (Sıbgatullah).

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Enbiyâ Sûresi · s.49“(Bakara Sûresi 2/156 âyette) kalu inna lillâhi ve inna ileyhi raci’une “Biz Allah içiniz ve biz sonunda ona döneceğiz” derler. Bu şekilde “innâ (kesin biz) ” zâ”Oku
  2. 2Necm (Yıldız) Sûresi · s.102“(Bakara Sûresi 2/156 âyette)    kalu inna lillâhi ve inna ileyhi raci’une “Biz Allah içiniz ve biz sonund”Oku
  3. 3Terzi Baba (Cilt 1) · s.275“Bakara Sûresi (2)/156 ayetinde,    inna lillahi ve inna ileyhi raci’une ayeti celilesi koro halinde terennüm edil”Oku
  4. 4Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11 · s.61“© yel yevi 8 ( ٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَـٰبَتْهُم مُّصِيبَةٌ قَالُوٓا۟ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّآ إِلَيْهِ رَٰجِعُونَ Bakara, 2/156) ya'ni “Biz muhakkak Hakk'a dönücü”Oku
  5. 5TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet · s.27“Bakara 2/156 اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ İnna lillahi ve inna ileyhi racuun. Biz Allah içiniz muhakkak ona dönücüleriz. Ayet-i kerimesi ve benze”Oku
  6. 6Terzi Baba (Cilt 1) · s.346“(Bakara Sûresi 2/156 âyette)    kalu inna lillâhi ve inna ileyhi raci’une “Biz Allah içiniz ve biz sonund”Oku
  7. 7İnşikâk Sûresi · s.62“Ama mü’minlerin ahirinde dönecekleri neresidir denilirse Bakara sûresi 156. Âyeti okumakta fayda vardır… الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِيبَةٌ قَالُواْ إِنَّا”Oku
  8. 8Kâf Sûresi · s.169“Dönüş de bize yani zatımızadır ifadesi ile zâti âyetlerdendir. Bu dönüşü vakıf olabilmek için de Bakara sûresi 156. Âyetin daha bugünden anlaşılması gerelidir.”Oku
  9. 9Kıyâmet Sûresi · s.234“Sayfa 7-8-9… ↑ (36) Terzi Baba – Kûr’ân-ı Kerim’de Yolculuk (2) Bakara sûresi, Âyet 156 özet olarak… ↑”Oku
  10. 10Hûd Sûresi · s.8“Ayet “ircıi ile Rabbike” Rabbine dön! Emrinin mutlaka olacağını gösteriyor. “Gelirler bir bir, giderler bir bir, kalır yalnız BİR” denir. Ayetler hem yaşadığımı”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.