Bakara 269 ayeti tasavvufta nasıl okunur?
Bakara Suresi 269. ayet, tasavvufta hikmetin ilâhî bir mevhibe olduğunu ve bu hikmetin sahibine büyük bir hayır bahşettiğini vurgular. Ayet, "Kime dilerse hikmeti ona verir; şüphesiz kendisine hikmet verilene büyük bir hayır da verilmiştir. Temiz akıl sahiplerinden başkası öğüt alıp-düşünmez" (Bakara 2/269) şeklinde ifade edilir. Bu ayet, tasavvufî anlayışta, Hakk'ın ilâhî isimlerinin tecellîsiyle kulun ilâhî ahlâkla ahlâklanması ve Hakk'ın nûruyla renklenmesi olan "Sıbgatullah" (Bakara 2/138) kavramıyla ilişkilendirilir. Hikmet, sâlikin Hak ile halk arasındaki dengeyi kurmasını sağlayan bâtınî mîzânın bir tezahürü olarak da okunur; zira hikmet verilen kişi, her şeyi yerli yerine koyan ve dengeleyen "el-Adl" isminin tecellîsini idrâk eder.
Detaylı cevap
Bakara Suresi 269. ayet, tasavvufta hikmetin kaynağının Allah olduğunu ve bu hikmetin insana bahşedilen en büyük hayırlardan biri olduğunu belirtir¹·²·³. Ayette geçen "hikmet" kavramı, sadece bilgi birikimi değil, aynı zamanda eşyanın hakikatini idrâk etme, olayların bâtınî yönünü görme ve ilâhî iradeye uygun hareket etme yeteneği olarak anlaşılır. Bu, sâlikin Allah'ı tanıdıkça ve bildikçe gelişen bir Allah korkusuyla⁴ ve ilâhî ahlâkla ahlâklanmasıyla (Sıbgatullah) mümkündür. Hikmet verilen kişi, Hakk'ın "el-Adl" isminin tecellîsiyle her şeyin bir denge ve ölçü içinde yaratıldığını (Mîzân) müşâhede eder. Bu idrâk, sâlikin kalbinde Hak ile halk arasındaki dengeyi kurmasına yardımcı olur. Hikmet, aynı zamanda sâlikin sülûkunda ulaştığı istikrarlı manevî mertebeler olan makâmlarla da ilişkilidir; zira her makâm, bir önceki makâmın tahkîkiyle açılan ve sâlikin ilâhî isimlerin tecellîlerine daha derinlemesine vâkıf olmasını sağlayan bir hikmet kapısıdır. Böylece hikmet, sâlikin kalbinin tahavvül etmesiyle yeni makâmlara ulaşmasını ve Hak'ın zuhûruna ayna olmasını sağlayan temel bir vasıf olarak tasavvufta okunur.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Lokmân Sûresi · s.35“---------- Bakara Suresi, 269. ayet: Kime dilerse hikmet i ona verir; şüphesiz kendisine hikmet verilene büyük bir hayır da verilmiştir. Temiz akıl sahiplerinde”Oku
- 2Dur Rabbın Namazda (Cilt 1) · s.185“---------- Bakara Suresi, 269. ayet: Kime dilerse hikmet i ona verir; şüphesiz kendisine hikmet verilene büyük bir hayır da verilmiştir. Temiz akıl sahiplerinde”Oku
- 3Hicr Sûresi · s.12“10-Yûnus Sûresi: “ Bunlar hikmetli kitâbın ( Kitâbil Hakîm ) âyetleridir .” “Hakîm” kelimesi, âyetlerin hem hikmetli oluşuna hem de muhkem kılınmış oluşuna işâr”Oku
- 4Yehova Şahitleri ile Mülâkât · s.81“Ahmet Bey: Mukaddes Kitap’ta da aynı âyet bulunmaktadır. Bir kişinin Allah korkusuna sâhip olabilmesi için hikmetin kaynağından bilgiyi alması gereklidir. Durdu”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.