Ehl-i Beyt kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?

Ehl-i Beyt kavramı, tasavvufta üç ana eksende ele alınır. İlk eksen, Hz. Peygamber'in fizikî nesli olan soy Ehl-i Beytidir; yani Hz. Fâtıma'dan gelen seyyidler ve şerîflerdir. İdrîsiyye, Bedeviyye ve Şâzeliyye gibi birçok tarîkatın kökeni bu silsileye dayanır. İkinci eksen, Hz. Peygamber'in ilmini taşıyan ve onu kendi şahıslarında yaşatan velîlerdir. "Âlimler peygamberlerin vârisleridir" hadîsi (Tirmizî), bu eksenin temelini oluşturur. Üçüncü ve tasavvuf için en geniş eksen ise, Hz. Peygamber'in ahlâkıyla ahlâklanan herkesi kapsayan ahlâk Ehl-i Beytidir. Bu durum, Bakara Sûresi 124. ayetteki Hz. İbrâhîm-İsmâîl kıssasında açıkça görülür; burada Hak, Hz. İbrâhîm'e "ahdim zâlimleri kapsamaz" diyerek Ehl-i Beyt'in fizikî soy değil, takvâ vârisi olduğunu belirtir. Bu genişleme, "Ehl-i beyt" teriminin zâhirde "ev ehli" veya "ev halkı" olarak ifade edilmesinden, mânevî bir mertebe olan "Ehlullah" mertebesine dönüşmesini sağlar¹·². Bu dönüşümde, Ehl-i Beyt mertebesi yok olmaz, aksine kendinde asaleten ve vekâleten, hakikatiyle varlığını sürdürür². Nitekim, bir tasavvuf büyüğü, "Kim Efendimin elini tuttu Biat etti onlarda Ehl-i beyttendir" diyerek mânevî bağı vurgular³. Bu bağlamda, insanlık ailesinin de bir Hakikat-i Ehl-i Beyt-i Mustafa'nın hakikati olup olmadığı sorusu ortaya atılır⁴.