İçeriğe atla

Enbiyâ 87 ayeti hangi Fass ile bağlanır ve neden?

Ayet-TasavvufOrta düzey0 görüntülenme4 kaynak
Kısa cevap

Enbiyâ Sûresi'nin 87. âyeti, Fusûsu'l-Hikem'de Hz. Yûnus'a tahsis edilen "Hikmet-i Nefesiyye" Fassı ile doğrudan ilişkilidir. Bu âyet, Hz. Yûnus'un balığın karnında iken yaptığı "Lâ ilâhe illâ ente subhâneke innî küntü mine'z-zâlimîn" duâsını içermesi sebebiyle, nefes/diriliş hikmetini ve Hakk'a yönelişi temsil eder¹. Bu duâ, sıkıntı anında Hakk'a sığınmanın, O'ndan başka ilah olmadığını idrâk etmenin ve kendi kusurunu itiraf etmenin bir ifadesidir. Tasavvufta bu, sâlikin zor zamanlarda dahi Hakk'a teveccüh etmesinin ve O'nun isimleriyle (esmâ-i ilâhiyye) vuslata ermesinin bir yoludur.

Detaylı cevap

Enbiyâ Sûresi'nin 87. âyeti, Hz. Yûnus (a.s.)'ın balığın karnında iken yaptığı duâyı barındırır: "Lâ ilâhe illâ ente subhâneke innî küntü mine'z-zâlimîn"¹. Bu âyet, Fusûsu'l-Hikem'de Hz. Yûnus'a atfedilen "Hikmet-i Nefesiyye" Fassı ile bağlantılıdır². "Nefesiyye" kelimesi, nefes ve diriliş hikmetini ifade eder; bu da Hz. Yûnus'un balığın karnındaki zorlu durumdan kurtuluşunu ve yeniden hayata dönmesini sembolize eder.

Tasavvufî açıdan bu âyet, sâlikin en çaresiz anlarında dahi Hakk'a yönelmesini, O'nun birliğini (tevhîd) idrâk etmesini ve kendi acziyetini kabul etmesini vurgular. Hz. Yûnus'un duâsı, Hakk'ın isimlerine (esmâ-i ilâhiyye) sığınmanın ve O'nun rahmetine teveccüh etmenin bir örneğidir. Zira esmâ-i ilâhiyye, Hakk'ın zâtının bilinme yolları ve sâlikin Hakk'a teveccüh kapılarıdır. Bu duâ ile Hz. Yûnus, Hakk'ın kudretini ve merhametini tasdik ederek vuslata ermiştir³. Enbiyâ hazretlerinin hallerinin zikredilmesi, insân-ı kâmilin vücûd-ı mutlak-ı Hakk'ın son libâs ile tecellisinden ibaret olduğunu gösterir ve enbiyâ, bi'l-asâle birer insân-ı kâmildir⁴. Bu bağlamda, Hz. Yûnus'un duâsı, Hakk'ın tasarrufunun ve peygamber mahallindeki tecellîsinin bir tezahürüdür.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Kelime-i Tevhîd · s.249“Kuranı Keriym Ahzab 33/56 ayetinde       &10024; "Şüphesiz Allah ve melekleri Peygamber Muhammed'”Oku
  2. 2Hz. Yûnus a.s.
  3. 3Vuslat
  4. 4Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7 · s.1085“Enbiyânın hallerinin zikrinde gönül titremesinin sırrı budur ki, insân-ı kâmil, vücüd-ı mutlak-ı Hakk'ın son libâs ile tecellisinden ibârettir; ve enbiyâ (aleyh”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.