Er-Rahmân "Er-Rahmân" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

Kitap, "Er-Rahmân" suresinin ilk ayetlerinden başlayarak "Rahman" isminin derinliklerini açar. "Rahman" ismi, "A'maiyyet", "Ahadiyyet", "Uluhiyyet" ve "Vahidiyyet" mertebelerinden sonra gelen bir mertebenin adıdır ve isimlerin ve sıfatların gerçek yüzleriyle meydana gelişini ifâde eder. "Rahmaniyet" mertebesi, Hakk'a ve halka bağlanan bütün mertebeleri rahmet kapsamına alarak, tüm mevcudata şamil bir rahmet zuhur ettirir.

Kitapta "Er-Rahmân" suresinin 1-4. ayetleri ("Er-Rahmân. Allemel Kur'ân. Halakal İnsân. Allemehu'l-Beyân.") özel bir vurguyla incelenir. "Rahman olan Allah Kur'an'ı öğretti" ifadesinin zahirî manasının ötesinde, batınî olarak "Kur'an Rahman'a öğretti" şeklinde anlaşılması gerektiği belirtilir. Çünkü "Kur'an" zattır, "cemi esma" ve "sıfatı cami" olan zattır. Bu bağlamda, "Kur'an"ın "Zat-ı İlahi" olması hasebiyle "Rahman"ı kendi varlığından meydana getirdiği ve "Rahman"a kendi hakikatlerini öğrettiği, böylece tüm âlemi "Rahman" sureti üzere halk ettiği açıklanır. Bu, "Rahman" isminin kâinatın zuhurundaki merkezi rolünü ve Kur'an'ın hakikatini vurgulayan önemli bir tasavvufî idraktir.

Kitap, "Rahman" isminin tecellîlerini ve bu tecellîlerin insan üzerindeki etkilerini de ele alır. "Nefes-i Rahmânî" kavramına değinilerek, "Rahman"ın kokusunun Yemen yönünden geldiği hadisi şerifiyle (İnnî li-ecide ye'tini rîh-errahman min kablil yemeni) bu rahmetin idrak ve müşahede sahibi olan Halife (İnsan) aracılığıyla zuhura geldiği belirtilir.

Sonuç olarak, "Er-Rahmân" kitabının asıl dayanağı "Er-Rahmân" suresi ve bu surenin ayetleri üzerinden "Rahman" isminin mertebî tasnifi, Hakikat-i Muhammediye ile ilişkisi ve tevhid ehlinin bu hakikati nasıl idrak edeceği konularıdır. Kitap, okuyucuyu "Rahman" isminin geniş ve engin manalarını anlamaya, fikrî ve idrakî bir genişlemeye davet eder.