Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2) "Esmâü'l-Hüsnâ" kitabının merkez teması ve asîl dayanağı nedir?

"Esmâü'l-Hüsnâ" kavramı, tasavvufta Allah'ın zâtının bilinme yolları ve sâlikin Hak'a teveccüh kapıları olarak görülür. Kitapta bu isimler, sadece birer zikir aracı olmanın ötesinde, her birinin bir tecellî mertebesi ve sâlik için bir "rabb-i hâs" olduğu vurgulanır. Örneğin, "Yer, Rabbinin nuru ile parlamıştır" âyetinin hakikati, "Allah" esmâsının kemâlli zuhur mahalli olan Resûlullah (s.a.v.) olarak açıklanır. Diğer enbiya, evliya ve kâmil insanlar ise kendi rabb-i hassları olan esmâ-i ilâhiyyeden nurlarını alırlar. Bu durum, sâlikin seyr-i sülûkunun sonunda Cenâb-ı Hakk tarafından sükûn hâlinde verilen kendine özel esmâ-i İlâhiyyenin nuru ile beden varlığının parlaması şeklinde tezahür eder.

Kitapta esmâların sayısal değerleri (ebced hesabı) üzerinden de derin mânalar çıkarılır. Örneğin, "Güneş ve Ay toplanır" âyeti, Şems (Marifet/bekâbillah) ve Kamer (Hakîkat/fenâfillah) isimlerinin sayısal değerlerinin toplanmasıyla Hazret-i Muhammed'in Tevhid-i Zât ve Marifet/bekâbillah mertebesinde toplandığına işaret eder. Bu durum, "Cem'ül Cem" makamını ifade eder. Esmâü'l-Hüsnâ'nın anlaşılması, sâlikin Fenâfillah ve Bekâbillah mertebelerine ulaşmasında anahtar bir rol oynar. Bu mertebelerde sâlik, Hakk'ın kendisinde hareket ettiğini müşâhede eder ve "Kurb-u nevafil" hakikatini yaşar. Bu, "Kulum bana nafile ibadetlerle yaklaşmaya devam eder, sonunda sevgime erer. Onu bir sevdim mi artık ben onun işittiği kulağı, gördüğü gözü, tuttuğu eli, yürüdüğü ayağı olurum" kudsi hadisiyle açıklanır. Esmâ, sadece birer isim olmaktan çıkıp, sâlikin mânevî yolculuğunda Hak ile arasındaki köprü hâline gelir.