Eyyûbiyye Fassı'nın anahtar âyeti olan Sâd 41-44 nasıl okunur?

Sâd Sûresi'nin 41-44. âyetleri, tasavvufî bir bakış açısıyla, sâlikin mânevî yolculuğunda karşılaşabileceği zorluklar karşısında nasıl bir duruş sergilemesi gerektiğini gösterir. Bu âyetlerde Hz. Eyyûb'un yaşadığı sıkıntı ve bu sıkıntıya karşı gösterdiği sabır öne çıkarılır. Hz. Eyyûb, "Şeytan bana bir yorgunluk ve azap dokundurdu" (Sâd, 38/41) diyerek şikayetini doğrudan Allah'a arz etmiştir. Bu ifade, sâlikin yaşadığı her türlü sıkıntının, Hak'tan uzaklaşmaya neden olan "şeytanî" vesveselerden kaynaklandığını idrak etmesi gerektiğini belirtir. Zira "şeytan" kelimesi, lügatte "uzaklık" (bu'd) mânâsına gelir ve burada Hak'tan uzaklaşmayı temsil eder¹.

Hz. Eyyûb'un bu niyazı, onun sabredenlerden (sâbirûn) sayılmasına engel olmamıştır. Aksine, Allah Teâlâ onu "Gerçekten biz Eyyûb'u sabreden bir kimse olarak bulduk. O ne güzel bir kuldu!" (Sâd, 38/44) buyurarak övmüştür. Bu durum, sâlikin yaşadığı sıkıntılar karşısında şikayetini halka değil, doğrudan Hak Teâlâ'ya yöneltmesinin ve sabırla teslimiyet göstermesinin önemini vurgular. Hz. Yakub'un da "Ben tasa ve üzüntümü ancak Allah'a arz ederim" (Yûsuf, 12/86) demesi, bu ilâhî edebi pekiştirir². Bu âyetler, sâlikin mânevî olgunlaşma sürecinde, zorlukları bir imtihan olarak görüp, Hak'tan gelen her şeye rıza göstermesi ve O'na tevekkül etmesi gerektiğini öğretir. Bu, aynı zamanda "Emânet Âyeti"nin de işaret ettiği gibi, insanın kâinattaki eşsiz mevkiini ve mânevî sorumluluklarını idrak etme yolunda bir adımdır (Emânet Âyeti).